Bestseller
Nowość

Bośnia i Hercegowina 20 000 dinarów Bon Travnik 1992 P-52A

89,99 zł

Cena w innych sklepach: 97,99 zł

Ilość

SZT.

Czas wysyłki: 24 godziny

Dostawa

od 8,50 zł - Polecony e-commerce (Polska)

Wysyłka przez Pocztę Polską. cena zawiera również koszty pakowania, czas D+4

Dostępność:

na wyczerpaniu

Opis

Kraj	Bośnia i Hercegowina
Stan	UNC
Nominał	20 000 dinarów (BAD)
Materiał	papier
Rozmiar	96 x 56 mm
Pick	P-52Aa
Producent (drukarnia)	brak potwierdzonych danych
Seria	różne
Rok emisji	1992

Prezentowany banknot to lokalny bon pieniężny o nominale 20 000 dinarów, wyemitowany w 1992 roku przez gminę Travnik w Bośni i Hercegowinie, w okresie wojny i rozpadu Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii. Jest to emisja zastępcza (tzw. novčani bon, czyli „bon pieniężny”), wprowadzona lokalnie w zastępstwie oficjalnego pieniądza, którego dostawy do odciętych od centrum kraju miejscowości były w tym czasie poważnie utrudnione. W katalogu Pick emisja ta figuruje jako 1992 P-52Aa, w wariancie z odbitką pieczęci „TRAVNIK”.

Awers

Strona główna bonu ma bardzo prostą, typowo prowizoryczną szatę graficzną, charakterystyczną dla pieniądza zastępczego wydawanego w warunkach wojennych. Tło wypełnia drobny ornamentalny wzór giloszowy (gęsta, geometryczna siateczka linii stosowana tradycyjnie w druku zabezpieczającym papierów wartościowych), na którym umieszczono napis łacinką „NOVČANI BON” (w tłumaczeniu: „bon pieniężny”) oraz oznaczenie nominału „20000 DINARA” (20 000 dinarów). Centralnie widoczna jest duża liczba określająca wartość bonu. Na banknocie nie występują portrety, herby ani przedstawienia budowli – kompozycja ogranicza się do napisów i ornamentyki, co jest typowe dla doraźnych emisji lokalnych. Egzemplarz nosi charakterystyczną odbitkę pieczęci „TRAVNIK”, potwierdzającą miejsce i podmiot emitujący bon.

Rewers

Strona odwrotna powtarza układ strony głównej – dominuje na niej analogiczny giloszowy wzór tła oraz powtórzony napis „NOVČANI BON 20000 DINARA”. Tak jak na awersie, nie znajdziemy tu żadnych motywów figuralnych, krajobrazowych ani symboli państwowych – cała kompozycja ma charakter czysto funkcjonalny, służący wyłącznie potwierdzeniu nominału i autentyczności bonu w lokalnym obrocie.

Warto wiedzieć – i warto mieć

Bony pieniężne z Travnika należą do szerokiej grupy lokalnych emisji zastępczych, które pojawiły się na terenie Bośni i Hercegowiny w latach 1992–1994, w okresie wojny domowej po rozpadzie Jugosławii. W sytuacji odcięcia wielu miejscowości od centralnych struktur bankowych i administracyjnych, lokalne władze miejskie i gminne były zmuszone do emitowania własnych, prowizorycznych środków płatniczych, aby zapewnić ciągłość drobnego obrotu handlowego na swoim terenie.

Travnik, historyczne miasto w środkowej Bośni, w latach 1992–1993 znajdował się w rejonie intensywnych działań wojennych w dolinie rzeki Lašva, co dodatkowo utrudniało regularny dopływ gotówki emitowanej centralnie. W tych warunkach lokalna administracja wydała własną serię bonów o nominałach od 200 do 20 000 dinarów, zaspokajających najbardziej podstawowe potrzeby płatnicze mieszkańców.

Charakterystyczną cechą tej emisji są odbitki pieczęci potwierdzające obszar, na którym dany egzemplarz był honorowany – „TRAVNIK”, „NOVI TRAVNIK” lub „VITEZ”. Pieczęcie te nie są jedynie ozdobą, lecz elementem nadającym bonowi moc obiegową na terenie konkretnej gminy, co sprawia, że poszczególne warianty stanowią odrębne, kolekcjonersko rozpoznawalne podtypy tego samego numeru katalogowego.

Wysoki nominał 20 000 dinarów był w tamtym okresie zjawiskiem normalnym, nie zaś oznaką szczególnego bogactwa – waluta jugosłowiańska, a w konsekwencji i powojenny dinar bośniacki, znajdowały się w fazie gwałtownej hiperinflacji. Emisje lokalne, podobnie jak banknoty centralne tego okresu, szybko „dorastały” do coraz wyższych nominałów nominowanych w tysiącach i dziesiątkach tysięcy jednostek.

Nakład tej konkretnej odmiany nominału 20 000 dinarów szacowany jest na 66 000 egzemplarzy, co w połączeniu z trudnymi warunkami przechowywania papierowego pieniądza w strefie działań wojennych powoduje, że zachowane dziś egzemplarze w stanie bankowym (UNC) są rzadkością na rynku kolekcjonerskim.

Z numizmatycznego punktu widzenia bony z Travnika są interesującym przykładem tzw. pieniądza zastępczego (notgeldu) epoki współczesnej – zjawiska znanego wcześniej głównie z okresu I i II wojny światowej, które w Europie odrodziło się w latach 90. XX wieku w związku z wojnami na terenie rozpadającej się Jugosławii. Stanowią one cenne świadectwo lokalnej historii gospodarczej i administracyjnej regionu środkowej Bośni w jednym z najtrudniejszych okresów jego dziejów.

Ze względu na niewielkie nakłady, prowizoryczny charakter druku oraz rosnące zainteresowanie kolekcjonerów tematyką pieniądza wojennego i zastępczego z terenu byłej Jugosławii, egzemplarze tej emisji są coraz trudniej dostępne w dobrym stanie zachowania, co czyni je wartościowym uzupełnieniem kolekcji poświęconej historii pieniądza Europy końca XX wieku.

Oferowany banknot pochodzi z oryginalnej paczki bankowej. Numer seryjny może różnić się od przedstawionego na zdjęciu.