Bośnia i Hercegowina 10 maraka Bochenek 2024 P-81d

Jest w stanie bankowym I (UNC), pochodzi z paczki bankowej i nie był w obiegu. Numer seryjny banknotu może być inny niż prezentowany na fotografii.

Przejdź do pełnego opisu

94,99 zł

Cena w innych sklepach: 89,99 zł

Ilość

SZT.

Czas wysyłki: 24 godziny

Dostawa

od 8,50 zł - Polecony e-commerce (Polska)

Wysyłka przez Pocztę Polską. cena zawiera również koszty pakowania, czas D+4

Dostępność:

na wyczerpaniu

Opis

Kraj	Bośnia i Hercegowina – Republika Serbska
Stan	UNC
Nominał	10 marek zamiennych (BAM)
Materiał	papier
Rozmiar	130 × 65 mm
Pick	P-81d
Producent (drukarnia)	Oberthur Fiduciaire, Francja
Seria	różne
Rok emisji	2024

Awers

Awers przedstawia Aleksę Šanticia (1868–1924), jednego z najwybitniejszych poetów związanych z Mostarem i literaturą serbską przełomu XIX i XX wieku. Jego portret zajmuje centralną część kompozycji, a obok umieszczono nazwisko poety oraz lata jego życia.

Šantić znany jest przede wszystkim z poezji lirycznej, patriotycznej i społecznej. W swojej twórczości często opisywał Mostar, życie mieszkańców Hercegowiny, miłość, emigrację oraz los ludzi ubogich. Dzięki temu jego portret doskonale wpisuje się w charakter banknotów Bośni i Hercegowiny, na których dominują pisarze i twórcy kultury.

Na awersie znajdują się napisy ЦЕНТРАЛНА БАНКА БОСНЕ И ХЕРЦЕГОВИНЕ / CENTRALNA BANKA BOSNE I HERCEGOVINE oraz oznaczenia wartości 10 marek zamiennych. W wersji przeznaczonej dla Republiki Serbskiej pierwszeństwo w układzie napisów ma alfabet cyrylicki.

Rewers

Rewers przedstawia bochenek chleba – niezwykle prosty, ale bardzo symboliczny motyw. Central Bank of Bosnia and Herzegovina oficjalnie określa przedstawienie właśnie jako „Loaf of bread”, dlatego potoczne określenie „Bochenek” jest w tym przypadku w pełni prawidłowe.

Bochenek został pokazany jako podstawowy produkt codziennego życia i może być odczytywany jako uniwersalny symbol pracy, pożywienia, domu i zwykłego człowieka. Bank centralny nie przypisuje jednak temu przedstawieniu jednej konkretnej interpretacji literackiej, dlatego nie należy wiązać go bezpośrednio z określonym wierszem Šanticia bez dodatkowego potwierdzenia.

Rewers zawiera również oznaczenia wartości oraz nazwę emitenta. Banknot utrzymany jest w charakterystycznej pomarańczowo-brązowej kolorystyce, stosowanej dla nominału 10 KM w kolejnych emisjach.

Warto wiedzieć – i warto mieć

Odmiana P-81d jest emisją z 2024 roku i została oficjalnie wprowadzona do obiegu przez Central Bank of Bosnia and Herzegovina 13 marca 2024 roku. Zachowano dotychczasowy projekt z Aleksą Šanticiem i bochenkiem chleba, zmieniając przede wszystkim rok emisji oraz elementy odpowiadające nowemu nakładowi.

Bośnia i Hercegowina posiada niezwykły system banknotów. Nominały 10, 20, 50 i 100 marek występują w dwóch równoległych wersjach graficznych – jednej związanej z Federacją Bośni i Hercegowiny i drugiej z Republiką Serbską. Obie wersje są jednak pełnoprawnym pieniądzem na całym terytorium państwa.

W przypadku 10 marek wersja Republiki Serbskiej przedstawia Aleksę Šanticia i bochenek chleba. Odpowiadająca jej wersja Federacji Bośni i Hercegowiny przedstawia poetę Mehmedaliję Maka Dizdara oraz fragment średniowiecznego nagrobka stećak.

Aleksa Šantić urodził się w Mostarze w 1868 roku. Pochodził z rodziny kupieckiej i przez większość życia pozostawał silnie związany z rodzinnym miastem. Mostar, jego mieszkańcy i wielokulturowy charakter Hercegowiny wielokrotnie pojawiały się w jego poezji.

Jednym z najbardziej znanych utworów Šanticia jest „Emina”, liryczny wiersz inspirowany mieszkanką Mostaru. Utwór zyskał ogromną popularność i został później przekształcony w pieśń wykonywaną do dziś w krajach byłej Jugosławii.

Drugim szczególnie ważnym utworem jest „Ostajte ovdje” – „Zostańcie tutaj”. Šantić odnosił się w nim do emigracji mieszkańców Hercegowiny i przywiązania do rodzinnej ziemi. Tematy społeczne oraz los zwykłych ludzi były ważną częścią jego twórczości.

Poeta był również związany z mostarskim środowiskiem literackim skupionym wokół czasopisma „Zora”. Współpracował między innymi z Jovanem Dučiciem i Svetozarem Ćoroviciem, należąc do pokolenia twórców, którzy na przełomie XIX i XX wieku silnie wpłynęli na kulturę regionu.

Mostar, z którym Šantić był nierozerwalnie związany, należał w jego czasach do Austro-Węgier. Był miastem, w którym spotykały się wpływy osmańskie, śródziemnomorskie i środkowoeuropejskie, a obok siebie żyły społeczności prawosławne, muzułmańskie, katolickie i żydowskie.

Marka zamienna została wprowadzona w 1998 roku jako wspólna waluta Bośni i Hercegowiny po zakończeniu wojny z lat 1992–1995. Jej utworzenie było jednym z elementów stabilizacji gospodarczej państwa powstałego w kształcie określonym przez porozumienie pokojowe z Dayton.

Nazwa „marka zamienna” – konvertibilna marka wywodzi się bezpośrednio od marki niemieckiej. Początkowo obie waluty były powiązane w stosunku 1:1. Po zastąpieniu marki niemieckiej przez euro utrzymano ten sam przelicznik, dzięki czemu 1 euro = 1,95583 BAM.

System ten działa w formule currency board. Oznacza to bardzo ścisłe powiązanie emisji krajowego pieniądza z posiadanymi rezerwami walutowymi i ustalonym kursem wobec euro. Mechanizm miał zapewnić stabilność pieniądza w państwie wychodzącym z wojny i głębokiego kryzysu gospodarczego.

Banknot 10 KM posiada rozbudowane zabezpieczenia. Znak wodny przedstawia rzeźbę z lampą znajdującą się przy głównym wejściu do siedziby Central Bank of Bosnia and Herzegovina w Sarajewie. Towarzyszy jej jasny znak wodny z oznaczeniem wartości.

W papierze umieszczono również całkowicie zatopioną nitkę zabezpieczającą z tekstem „10 KM”. Dodatkowym zabezpieczeniem jest element recto-verso – fragmenty nadruku znajdujące się po obu stronach po obejrzeniu pod światło tworzą kompletny romb.

Jednym z najbardziej efektownych zabezpieczeń jest 4-milimetrowa okienkowa nitka Motion™. Widoczny na niej motyw pióra porusza się w różnych kierunkach podczas przechylania banknotu, tworząc łatwy do zauważenia efekt optyczny.

Na rewersie znajduje się również pionowy, iryzujący pas o szerokości około 10 mm z oznaczeniami „KM” i „10”. Podczas zmiany kąta obserwacji pas zmienia połysk i barwę. Na awersie wykorzystano natomiast druk wklęsły, którego wypukłą powierzchnię można wyczuć palcami.

Emisja z 2024 roku jest obecnie jednym z ważnych aktualnych roczników obiegowych. Starsze banknoty 10 KM z części wcześniejszych emisji zostały wycofane, natomiast roczniki 2012, 2017, 2019 i 2024 pozostają ważnym prawnym środkiem płatniczym.

P-81d jest bardzo charakterystycznym banknotem kolekcjonerskim, ponieważ łączy portret Aleksy Šanticia – jednego z symboli kultury Mostaru – z niezwykle prostym motywem bochenka chleba. Dodatkową wartość stanowi nietypowy system dwóch równoległych wersji tego samego nominału oraz fakt, że jest to najnowsza emisja tej klasycznej kompozycji z 2024 roku.

Oferowany banknot pochodzi z oryginalnej paczki bankowej. Numer seryjny może różnić się od przedstawionego na zdjęciu.