Bestseller
Nowość

Bośnia i Hercegowina 1000 dinarów Bon Travnik 1992 P-50

10,99 zł

Cena w innych sklepach: 19,99 zł

Ilość

SZT.

Czas wysyłki: 24 godziny

Dostawa

od 8,50 zł - Polecony e-commerce (Polska)

Wysyłka przez Pocztę Polską. cena zawiera również koszty pakowania, czas D+4

Dostępność:

na wyczerpaniu

Opis

Kraj	Bośnia i Hercegowina
Stan	UNC
Nominał	1000 dinarów (BAD)
Materiał	papier (gruby, zbliżony do kartonu)
Rozmiar	96 x 56 mm
Pick	P-50
Producent (drukarnia)	brak potwierdzonych danych
Seria	różne
Rok emisji	1992

Oferowany banknot to 1000 dinarów z 1992 roku, 1994 P-50, należący do grupy tzw. lokalnych bonów pieniężnych (novčani bon) wyemitowanych w środkowej Bośni przez władze gminne Travnika, Nowego Travnika i Viteza. Jest to jedna z licznych prowizorycznych emisji zastępczych, jakie powstawały na terenie Bośni i Hercegowiny w pierwszym, najbardziej chaotycznym roku wojny, gdy regularny obrót pieniężny był poważnie zakłócony.

Awers

Na stronie głównej widoczny jest prosty, gilosz owy wzór zabezpieczający w formie geometrycznego ornamentu, pośrodku którego umieszczono napis „NOVČANI BON 1000 DINARA” (Bon pieniężny 1000 dinarów) oraz numerację wartości nominalnej. Na banknocie znajduje się odbita pieczątka (handstamp) nazwy miejscowości emitującej dany egzemplarz – w zależności od wariantu może to być „TRAVNIK”, „NOVI TRAVNIK” lub „VITEZ” (odmiany katalogowane odpowiednio jako P-50a, P-50b i P-50c). Dodatkowo widoczna jest litera serii oraz numer bonu.

Rewers

Strona odwrotna ma analogicznie skromną szatę graficzną – powtórzony motyw giloszu oraz centralnie umieszczoną wartość nominalną. Brak tu dodatkowych przedstawień figuralnych, architektonicznych czy symboli heraldycznych – jest to typowy, maksymalnie uproszczony druk pieniądza zastępczego, wykonywany w warunkach wojennych, bez udziału profesjonalnej drukarni papierów wartościowych.

Warto wiedzieć – i warto mieć

Pierwszy dinar Bośni i Hercegowiny wprowadzono w lipcu 1992 roku, zastępując dotychczasowy dinar jugosłowiański w relacji 1 do 10. Był to okres rozpadu Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii i narastającego konfliktu zbrojnego, w którym normalny system bankowy i zaopatrzenie w gotówkę na wielu obszarach kraju przestały funkcjonować w sposób ciągły.

W tej sytuacji liczne władze lokalne – gminne i miejskie – zaczęły emitować własne bony pieniężne, mające charakter prowizorycznego środka płatniczego, uzupełniającego brakującą gotówkę centralną. Tego rodzaju emisje, określane w Bośni terminem „novčani bon”, pojawiły się w dziesiątkach miejscowości na terenie całego kraju, a ich jakość wykonania – od prostych wydruków po pieczątkowane formularze – odzwierciedlała improwizowany, kryzysowy charakter sytuacji.

Travnik, Novi Travnik i Vitez to miejscowości położone w dolinie rzeki Lašvy, w środkowej Bośni. W 1992 roku lokalne władze tego regionu wprowadziły wspólną serię bonów o nominałach od 200 do 20 000 dinarów (Pick P-48 do P-52A), rozprowadzanych następnie w poszczególnych gminach i oznaczanych odciskiem pieczątki potwierdzającym miejsce wprowadzenia do obiegu – stąd istnienie trzech odmian tego samego nominału.

Taki sposób emisji – jeden wspólny druk, różnicowany wyłącznie pieczątką gminy – był praktycznym rozwiązaniem w warunkach, gdy czas i możliwości techniczne na przygotowanie odrębnych projektów dla każdej miejscowości były bardzo ograniczone. Dla kolekcjonerów oznacza to, że egzemplarze tego samego numeru Pick mogą się różnić wyłącznie treścią odbitego stempla, co jest istotnym elementem identyfikacji odmiany.

Pierwszy dinar BiH okazał się walutą silnie inflacyjną i miał ograniczony zasięg obiegu – funkcjonował praktycznie tylko na obszarach kontrolowanych przez władze centralne w Sarajewie, podczas gdy na innych terenach kraju równolegle krążyły odrębne waluty. W sierpniu 1994 roku został zastąpiony drugim dinarem BiH w relacji 1 nowy dinar za 10 000 dinarów starej emisji, co ostatecznie zamknęło epizod lokalnych bonów pieniężnych, w tym opisywanej serii z Travnika.

Lokalne emisje zastępcze z okresu wojny w Bośni i Hercegowinie stanowią odrębny i coraz bardziej poszukiwany segment kolekcjonerski – dokumentują one w bezpośredni sposób realia gospodarcze i administracyjne tamtego okresu, gdy funkcję pieniądza musiały przejąć prowizoryczne bony gminne. Egzemplarze w stanie UNC, z czytelnym odciskiem pieczątki, są dziś trudniej dostępne niż standardowe emisje centralne tego samego okresu.

Oferowany banknot pochodzi z oryginalnej paczki bankowej. Numer seryjny może różnić się od przedstawionego na zdjęciu.