Bośnia i Hercegowina 10 maraka Nagrobek 2024 P-80d

Jest w stanie bankowym I (UNC), pochodzi z paczki bankowej i nie był w obiegu. Numer seryjny banknotu może być inny niż prezentowany na fotografii.

Przejdź do pełnego opisu

84,99 zł

Ilość

SZT.

Czas wysyłki: 24 godziny

Dostawa

od 8,50 zł - Polecony e-commerce (Polska)

Wysyłka przez Pocztę Polską. cena zawiera również koszty pakowania, czas D+4

Dostępność:

na wyczerpaniu

Opis

Kraj	Bośnia i Hercegowina
Stan	UNC
Nominał	10 marek konwertybilnych (BAM)
Materiał	papier bawełniany
Rozmiar	130 x 65 mm
Pick	P-80d
Producent (drukarnia)	Oberthur Fiduciaire, Francja
Seria	różne
Rok emisji	2024

Awers

Na awersie banknotu 10 marek konwertybilnych z emisji 2024 P-80d umieszczono portret Mehmedalii „Maka” Dizdara (1917–1971), jednego z najwybitniejszych bośniackich poetów XX wieku, twórcy słynnego tomu poetyckiego „Kameni spavač” („Kamienny śpiący”), inspirowanego symboliką średniowiecznych nagrobków stećci. W tle kompozycji zastosowano motywy graficzne nawiązujące do ornamentyki tych zabytków. Na banknocie widnieją napisy „CENTRALNA BANKA BOSNE I HERCEGOVINE” oraz „ЦЕНТРАЛНА БАНКА БОСНЕ И ХЕРЦЕГОВИНЕ” (Bank Centralny Bośni i Hercegowiny), a także oznaczenie nominału słownie – „DESET KONVERTIBILNIH MARAKA” („dziesięć marek konwertybilnych”) oraz cyfrowo „10”. Dominującą kolorystyką strony głównej jest pomarańcz zestawiony z jasnoszarymi elementami tła. Banknot zawiera pełny zestaw zabezpieczeń emisyjnych, w tym niebieską, ruchomą (motion) nitkę zabezpieczającą oraz litą nitkę wtopioną w papier z powtarzającym się, demetalizowanym oznaczeniem „10 KM”.

Rewers

Stroną odwrotną banknotu dominuje fragment kamiennego nagrobka typu stećak z nekropoli Radimlja, położonej niedaleko Stolca w Hercegowinie. Widoczna jest charakterystyczna dla tej nekropoli płaskorzeźba męskiej postaci z uniesioną ręką i wyraźnie zaznaczoną dłonią, uzupełniona o motywy ornamentalne typowe dla średniowiecznej sztuki sepulkralnej Bośni. Kompozycję dopełniają elementy graficzne i numeracyjne charakterystyczne dla emisji Centralnego Banku Bośni i Hercegowiny. W papierze, pod światło, widoczny jest znak wodny przedstawiający sylwetki kobiety i mężczyzny trzymających w dłoniach źródła światła (pochodnie/lampy), a także elektrotyp z cyfrą „10”.

Warto wiedzieć – i warto mieć

Marka konwertybilna (bośn. konvertibilna marka, KM/BAM) została wprowadzona do obiegu w 1998 roku, trzy lata po zakończeniu wojny w Bośni i Hercegowinie, na mocy porozumień pokojowych z Dayton. Jej kurs został sztywno powiązany najpierw z marką niemiecką, a po 2002 roku – z euro, co miało zagwarantować stabilność młodej waluty w kraju odbudowującym się po konflikcie.

Charakterystyczną cechą bośniackiego pieniądza papierowego jest istnienie dwóch równoległych, w pełni wymiennych serii banknotów tego samego nominału, emitowanych przez jeden bank centralny, lecz różniących się motywami graficznymi – jedna nawiązuje do dziedzictwa kulturowego Federacji Bośni i Hercegowiny (m.in. z motywami literackimi, jak w przypadku niniejszego banknotu), druga do dziedzictwa Republiki Serbskiej. Oferowany egzemplarz reprezentuje pierwszą z tych linii projektowych.

Postać przedstawiona na awersie, Mehmedalija „Mak” Dizdar, jest jednym z najważniejszych poetów bośniackich XX wieku. Jego twórczość czerpała z bogatej, wielowarstwowej tradycji kulturowej regionu – z bośniackiego chrześcijaństwa, mistyki islamskiej oraz pozostałości średniowiecznej Bośni, w tym właśnie ze sztuki stećków. Jego zbiór poetycki „Kameni spavač” z 1966 roku uznawany jest za jedno z najważniejszych dzieł literatury bośniackiej i wprost inspirował ikonografię tej serii banknotów.

Nagrobek przedstawiony na rewersie pochodzi z nekropoli Radimlja koło Stolca – jednego z najważniejszych skupisk stećków w całej Bośni i Hercegowinie. Znajduje się tam 135 nagrobków, z czego 63 zdobionych reliefami, a znakiem rozpoznawczym tego miejsca jest właśnie motyw męskiej postaci z uniesioną, dłonią o nienaturalnie dużych proporcjach. Na kilku płytach zachowały się też inskrypcje zapisane bosanicą, średniowiecznym pismem cyrylickim używanym na ziemiach bośniackich.

Stećci, czyli średniowieczne nagrobki w formie monumentalnych kamiennych płyt i skrzyń, powstawały głównie od XII do XVI wieku i stanowią unikatowe zjawisko w sztuce sepulkralnej Europy Środkowej. W 2016 roku transgraniczne stanowiska stećków w Bośni i Hercegowinie, Chorwacji, Czarnogórze i Serbii – w tym nekropola Radimlja – zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO jako świadectwo wyjątkowej, synkretycznej kultury średniowiecznej Bośni.

Emisja z 2024 roku ma dodatkowy walor kolekcjonerski – to jeden z pierwszych roczników banknotów sygnowanych przez dr Jasminę Selimović, która 3 stycznia 2024 roku objęła stanowisko gubernatora Centralnego Banku Bośni i Hercegowiny, stając się pierwszą kobietą na tym stanowisku w historii instytucji.

Za produkcję banknotu odpowiada renomowana francuska drukarnia Oberthur Fiduciaire, specjalizująca się w druku zabezpieczonych papierów wartościowych dla banków centralnych na całym świecie, co przekłada się na wysoką jakość wykonania i rozbudowany zestaw zabezpieczeń niniejszej emisji.

Połączenie motywu literackiego z ikonografią średniowiecznego dziedzictwa kamiennego czyni tę serię banknotów jedną z najbardziej treściwych kulturowo w Europie – to nie tylko środek płatniczy, lecz również swoista wizytówka tożsamości historycznej i artystycznej Bośni i Hercegowiny.

Oferowany banknot pochodzi z oryginalnej paczki bankowej. Numer seryjny może różnić się od przedstawionego na zdjęciu.