PRL 50 zł Karol Świerczewski 1975 P-142a.2 BR
PRL 50 zł Karol Świerczewski 1975 P-142a.2 BR
Wysyłka przez Pocztę Polską. cena zawiera również koszty pakowania, czas D+2
Koszty dostawy wybranego produktu
Cena dostawy dotyczy tego produktu (w wybranym wariancie - jeśli dotyczy). Może się ona zmienić po dodaniu innych produktów do koszyka.
Kod produktu: 14013
Opis
| Kraj | Polska (PRL) |
| Stan | UNC |
| Nominał | 50 złotych (PLZ) |
| Materiał | papier |
| Rozmiar | 138 x 63 mm |
| Pick | P-142a.2 |
| Producent (drukarnia) | Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych S.A., Warszawa |
| Seria | różne |
| Rok emisji | 1975 |
Prezentowany banknot to 50 złotych z serii Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej, wprowadzone do obiegu na mocy emisji datowanej 9 maja 1975 roku, znane w katalogu Pick jako 1975 P-142a.2. Egzemplarz zachowany jest w stanie menniczym UNC, pochodzi z oryginalnej paczki bankowej NBP i nie nosi śladów obiegu.
Awers
Centralnym elementem strony głównej jest portret generała Karola Świerczewskiego, znanego pod pseudonimem „Walter”, ujęty w półprofilu na tle wielobarwnego, gilioszowego ornamentu. W prawym dolnym rogu umieszczono godło państwowe w wersji obowiązującej w okresie PRL – orła białego bez korony na tarczy. Na banknocie widnieją nazwa emitenta „NARODOWY BANK POLSKI”, nominał zapisany cyfrą i słownie („PIĘĆDZIESIĄT ZŁOTYCH”), data emisji oraz faksymile podpisów Prezesa NBP i Głównego Skarbnika. Tło stanowi delikatny, oliwkowo-zielony rysunek giloszowy charakterystyczny dla tej serii emisyjnej.
Rewers
Na stronie odwrotnej wyeksponowano wizerunek Krzyża Orderu Krzyża Grunwaldu – wysokiego odznaczenia wojskowego, którym generał Świerczewski został uhonorowany. Kompozycję dopełnia ornamentyka giloszowa w tonacji zielonej, wspólna dla całej serii banknotów PRL z lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych, oraz oznaczenie nominału powtórzone w rogach. W papierze banknotu widoczny jest znak wodny w postaci orła – godła Polski.
Warto wiedzieć – i warto mieć
Banknot 50 złotych z podobizną Karola Świerczewskiego należy do obszernej serii emisyjnej Narodowego Banku Polskiego wprowadzanej stopniowo od 1974 roku, obejmującej nominały od 20 do 2000 złotych. Na poszczególnych banknotach tej serii umieszczono postacie związane z historią polskiego ruchu robotniczego i lewicy – między innymi Ludwika Waryńskiego na 20 złotych czy Romualda Traugutta na 1000 złotych – co odzwierciedlało oficjalną politykę historyczną władz PRL.
Karol Świerczewski (1897–1947) był postacią o burzliwym życiorysie. Urodzony w Warszawie w rodzinie robotniczej, w młodości trafił do Rosji, gdzie związał się z ruchem komunistycznym i służył w Armii Czerwonej, uczestnicząc między innymi w wojnie domowej w Rosji oraz wojnie polsko-bolszewickiej po stronie sowieckiej.
Największą sławę przyniósł mu udział w hiszpańskiej wojnie domowej (1936–1938), gdzie pod pseudonimem „Walter” dowodził XIV Brygadą Międzynarodową, walcząc po stronie republikańskiej przeciwko wojskom generała Francisco Franco. Epizod ten stał się później fundamentem propagandowej legendy generała w powojennej Polsce.
Po zakończeniu II wojny światowej Świerczewski objął wysokie stanowiska wojskowe i polityczne w nowo tworzonym aparacie władzy ludowej, w tym funkcję wiceministra obrony narodowej. Zginął 28 marca 1947 roku w zasadzce pod Jabłonkami w Bieszczadach, ostrzelany przez oddział Ukraińskiej Powstańczej Armii podczas inspekcji jednostek Wojska Polskiego walczących w ramach akcji „Wisła”.
Śmierć generała władze komunistyczne wykorzystały propagandowo, czyniąc z niego jednego z najbardziej eksponowanych bohaterów PRL – jego imieniem nazywano ulice, szkoły, zakłady pracy i miejscowości (m.in. dzisiejsze Wołosate i okolice Bieszczad były areną licznych upamiętnień), a w wielu miastach stanęły jego pomniki. Po 1989 roku, w ramach dekomunizacji przestrzeni publicznej, większość tych upamiętnień usunięto lub przemianowano.
Order Krzyża Grunwaldu, widoczny na rewersie banknotu, został ustanowiony w 1943 roku przez Krajową Radę Narodową jako najwyższe odznaczenie wojskowe przyznawane za wybitne zasługi w walce zbrojnej – jego symbolika nawiązywała do zwycięstwa pod Grunwaldem w 1410 roku i miała podkreślać ciągłość walki z niemieckim najeźdźcą.
Projekt graficzny banknotu opracował Andrzej Heidrich, jeden z najbardziej zasłużonych polskich projektantów pieniądza papierowego, autor szaty graficznej wielu powojennych emisji NBP, a stronę rytowniczą wykonał Edward Konecki. Banknoty z tej emisji drukowała Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych w Warszawie.
Oznaczenie katalogowe P-142a odnosi się do pierwszej emisji tego nominału z datą 9 maja 1975 roku – kolejne litery w katalogu Pick („b”, „c”) oznaczają późniejsze przedruki tego samego projektu z lat 1979–1982 oraz 1986–1988, różniące się układem podpisów. Cyfra po literze wskazuje na konkretny wariant sygnatur w obrębie emisji z 1975 roku. Banknot pozostawał w obiegu do denominacji złotego w 1995 roku.
Egzemplarze w stanie menniczym UNC, pochodzące z niekrążących paczek bankowych, cieszą się stabilnym zainteresowaniem kolekcjonerów banknotów PRL – zarówno ze względu na estetykę projektu Andrzeja Heidricha, jak i na kontrowersyjną, wielowątkową postać przedstawioną na awersie, co czyni tę emisję jedną z chętniej poszukiwanych w ramach kompletowania serii z lat 1974–1982.
Oferowany banknot pochodzi z oryginalnej paczki bankowej. Numer seryjny może różnić się od przedstawionego na zdjęciu.