PRL 50 zł Karol Świerczewski 1988 seria HY P-142c

PRL 50 zł Karol Świerczewski 1988 seria HY P-142e

Przejdź do pełnego opisu

8,49 zł

Najniższa cena z 30 dni przed obniżką: 8,99 zł

Promocja trwa do 25 października 2026

Cena w innych sklepach: 9,99 zł

Ilość

SZT.

Czas wysyłki: 24 godziny

Dostawa

od 8,50 zł - Polecony e-commerce (Polska)

Wysyłka przez Pocztę Polską. cena zawiera również koszty pakowania, czas D+4

Dostępność:

duża ilość

Opis

Kraj	Polska (PRL)
Stan	UNC
Nominał	50 złotych (PLZ)
Materiał	papier
Rozmiar	138 x 63 mm
Pick	P-142c
Producent (drukarnia)	Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych, Warszawa
Seria	różne
Rok emisji	1988

Prezentowany banknot to 50 złotych z 1988 P-142c, wchodzące w skład ostatniej wielkiej serii emisyjnej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, znanej kolekcjonerom jako seria „Wielcy Polacy”. Projekt tego nominału, autorstwa Andrzeja Heidricha, trafił do obiegu już w 1975 roku i był następnie wielokrotnie powtarzany z nowymi datami emisji aż do schyłku lat osiemdziesiątych, co czyni go jednym z najdłużej funkcjonujących wzorów w historii powojennego pieniądza polskiego. Egzemplarz pochodzi z oryginalnej paczki bankowej i zachował pełny stan menniczy.

Awers

Centralnym motywem awersu jest portretowe ujęcie generała Karola Świerczewskiego w mundurze wojskowym z okresu powojennego, przedstawionego w nakryciu głowy, w półprofilu, na tle subtelnej gilioszowej rozety w tonacji oliwkowej zieleni z wielobarwnym podkładem. W dolnej części kompozycji umieszczono godło Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej – orła bez korony, będącego wówczas oficjalnym znakiem państwowym. Całość uzupełniają napisy „NARODOWY BANK POLSKI” oraz oznaczenie nominału słowne i cyfrowe „50”, a w polu przeznaczonym na prześwit papieru ukryty jest znak wodny w postaci wizerunku orła. Numer serii i numer kolejny banknotu wydrukowano w dwóch rogach w kolorze czarnym.

Rewers

Na rewersie wyeksponowano stylizowane przedstawienie odznaki Orderu Krzyża Grunwaldu – wysokiego państwowego odznaczenia wojskowego PRL. Odznaka ma formę równoramiennego krzyża z trójboczną tarczą pośrodku, na której widnieją dwa skrzyżowane miecze skierowane ostrzami w dół, symbolizujące zwycięstwo nad zakonem krzyżackim, a w otoku krzyża odczytać można nawiązującą do daty bitwy inskrypcję „1410”. Kompozycję dopełniają ornamentacyjne obwódki, wielobarwne tło giloszowe oraz powtórzone oznaczenie nominału „50 ZŁOTYCH”.

Warto wiedzieć – i warto mieć

Banknot 50-złotowy z podobizną Karola Świerczewskiego był elementem szerszej, spójnej wizualnie serii emisyjnej zaprojektowanej przez Andrzeja Heidricha, w której poszczególnym nominałom przypisano wizerunki postaci uznawanych w PRL za bohaterów narodowego i rewolucyjnego ruchu: 10 złotych – Józef Bem, 20 złotych – Romuald Traugutt, 100 złotych – Ludwik Waryński, 200 złotych – Jarosław Dąbrowski, 500 złotych – Tadeusz Kościuszko, 1000 złotych – Mikołaj Kopernik. Seria ta pozostawała w obiegu z niewielkimi zmianami przez ponad dwadzieścia lat, aż do denominacji złotego w 1995 roku.

Karol Świerczewski (1897–1947), znany szerzej pod pseudonimem „Walter”, był oficerem Armii Czerwonej i generałem Wojska Polskiego. Zasłynął jako dowódca wojskowy w czasie hiszpańskiej wojny domowej, gdzie stał na czele XIV Brygady Międzynarodowej, a następnie – w czasie II wojny światowej i po jej zakończeniu – dowodził jednostkami Wojska Polskiego formowanymi u boku Armii Czerwonej, w tym 2. Armią Wojska Polskiego.

Generał zginął 28 marca 1947 roku w okolicach wsi Jabłonki w powiecie leskim, w zasadzce zorganizowanej przez oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii. Wraz z nim śmierć ponieśli także dwaj towarzyszący mu żołnierze ochrony. Okoliczności tej śmierci od dziesięcioleci są przedmiotem badań i dyskusji historyków, którzy wskazują na niejednoznaczność ówczesnych relacji na temat przebiegu wydarzeń.

W propagandzie Polski Ludowej postać Świerczewskiego została przekształcona w symbol walki z „reakcyjnym podziemiem” i wzór osobowy dla kolejnych pokoleń – jego imieniem nazywano ulice, place, szkoły i zakłady pracy, wznoszono mu liczne pomniki, a jego śmierć posłużyła również jako pretekst do przeprowadzenia Akcji „Wisła” w 1947 roku. Po 1989 roku, w ramach dekomunizacji przestrzeni publicznej, wiele z tych upamiętnień zostało zlikwidowanych lub przemianowanych, co czyni banknot z jego wizerunkiem interesującym świadectwem minionej epoki i jej narracji historycznej.

Order Krzyża Grunwaldu przedstawiony na rewersie ustanowiono w listopadzie 1943 roku z inicjatywy Naczelnego Dowództwa Gwardii Ludowej, a formalnie zatwierdzono go jako odznaczenie państwowe 20 lutego 1944 roku. Nawiązanie do zwycięstwa wojsk polsko-litewskich nad zakonem krzyżackim pod Grunwaldem w 1410 roku miało budować historyczną legitymizację nowej władzy i podkreślać ciągłość walki z niemieckim zagrożeniem. Order nadawano w trzech klasach za zasługi wojskowe, dowodzenie oraz indywidualne czyny bohaterskie, a sam generał Świerczewski był jednym z odznaczonych jego najwyższą, pierwszą klasą.

Emisje z końcówki lat osiemdziesiątych, do których należy niniejszy egzemplarz, powstawały w warunkach narastającej hiperinflacji, co skutkowało drukiem ogromnych nakładów w bardzo wielu kombinacjach liter serii. Mimo to zachowane w stanie menniczym, prosto z paczek bankowych egzemplarze pozostają chętnie poszukiwane przez kolekcjonerów dokumentujących pełny przebieg powojennej historii pieniądza polskiego oraz osoby zbierające pamiątki związane z burzliwym okresem PRL.

Oferowany banknot pochodzi z oryginalnej paczki bankowej. Numer seryjny może różnić się od przedstawionego na zdjęciu.