Okazja
Bestseller

Jugosławia 500 dinarów Góry 1991 P-109

Jest w stanie bankowym I (UNC), pochodzi z paczki bankowej i nie był w obiegu. Numer seryjny banknotu może być inny niż prezentowany na fotografii.

Przejdź do pełnego opisu

5,99 zł

Najniższa cena z 30 dni przed obniżką: 5,99 zł

Promocja trwa do 27 września 2026

Cena w innych sklepach: 7,99 zł

Ilość

SZT.

Czas wysyłki: 24 godziny

Dostawa

od 8,50 zł - Polecony e-commerce (Polska)

Wysyłka przez Pocztę Polską. cena zawiera również koszty pakowania, czas D+4

Dostępność:

na wyczerpaniu

Opis

Kraj	Jugosławia
Stan	UNC
Nominał	500 dinarów (YUN)
Materiał	papier
Rozmiar	159 x 76 mm
Pick	P-109
Producent (drukarnia)	Zavod za izradu novčanica i kovanog novca (ZIN), Belgrad
Seria	różne
Rok emisji	1991

Prezentowany banknot to 500 dinarów Jugosławii, wyemitowane w 1991 P-109 przez Narodowy Bank Jugosławii (Narodna banka Jugoslavije) w schyłkowym okresie istnienia Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii. Nominał należy do serii tzw. dinara wymienialnego (convertible dinar), wprowadzonej na przełomie lat 1989/1990 w ramach programu stabilizacyjnego premiera Ante Markovicia.

Awers

Stronę główną banknotu wypełnia wielobarwny nadruk w odcieniach brązu i pomarańczy z czerwonym numerem seryjnym. Po lewej stronie umieszczono portret młodzieńca, spoglądającego w bok – postać ma charakter alegoryczny i symbolizuje młode pokolenie budujące przyszłość kraju, a nie konkretną, zidentyfikowaną osobę. Nad środkową częścią kompozycji, ponad polem z cyfrowym oznaczeniem nominału, widnieje godło państwowe Jugosławii. Całość dopełniają napisy w językach i alfabetach używanych wówczas w federacji (cyrylica i alfabet łaciński), w tym nazwa emitenta „Narodna banka Jugoslavije” (Narodowy Bank Jugosławii) oraz słowny i liczbowy zapis nominału „pet stotina dinara” (pięćset dinarów).

Rewers

Rewers utrzymany jest w tej samej, wielobarwnej pomarańczowo-brązowo-czerwonej kolorystyce co awers. Centralne miejsce kompozycji zajmuje pejzaż górski – według źródeł numizmatycznych przedstawiający masyw Kopaonika, jednego z najwyższych i najbardziej charakterystycznych pasm górskich w centralnej Serbii. Obok motywu górskiego umieszczono ponownie liczbowe i słowne oznaczenie nominału oraz ozdobne, geometryczne bordiury typowe dla ówczesnych emisji jugosłowiańskich, mające utrudniać fałszowanie banknotu.

Warto wiedzieć – i warto mieć

Banknot ten jest świadkiem jednego z najbardziej burzliwych okresów w powojennej historii Europy – rozpadu Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii. Dinar wymienialny, do którego serii należy ten nominał, wprowadzono 1 stycznia 1990 roku w ramach reform premiera Ante Markovicia, wymieniając „twardego” dinara na nowy pieniądz w relacji aż 10 000 do 1. Miało to być drugie w historii kraju podejście do okiełznania hiperinflacji, a początkowo program przynosił spektakularne efekty – inflacja spadła niemal do zera, sklepy zapełniły się towarem, a rezerwy walutowe rosły w szybkim tempie.

Sukces reform okazał się jednak krótkotrwały. Już w grudniu 1990 roku doszło do nielegalnego zaciągnięcia ogromnej pożyczki przez Serbię z centralnego systemu bankowego kraju, co podważyło fundamenty programu stabilizacyjnego i otworzyło drogę do kolejnej fali inflacji, nakładającej się na narastający kryzys polityczny między republikami federacji.

Losy tego konkretnego banknotu doskonale ilustrują tempo ówczesnych wydarzeń politycznych. Według źródeł numizmatycznych pierwotna wersja 500 dinarów z tą samą datą emisji miała barwę niebieską i zawierała na rewersie wymienione z nazwy poszczególne republiki wchodzące w skład federacji oraz skrót „SFR” w nazwie państwa. Gdy w 1991 roku Słowenia i Chorwacja proklamowały niepodległość, matryce drukarskie pospiesznie zmodyfikowano – usunięto odniesienia do poszczególnych republik oraz skrót „SFR”, a kolorystykę zmieniono z niebieskiej na pomarańczową, aby odróżnić nową odmianę od poprzedniej. Tak powstał wariant katalogowany dziś jako 1991 P-109.

Góry przedstawione na rewersie – Kopaonik – to pasmo leżące na granicy centralnej Serbii i Kosowa, uznane w 1981 roku za park narodowy. To jeden z najważniejszych ośrodków narciarskich w tej części Europy, a jego najwyższy szczyt, Pančić’s Peak (2017 m n.p.m.), nosi imię serbskiego botanika Josifa Pančicia, który w XIX wieku prowadził tam pionierskie badania flory, w tym odkrył reliktowy gatunek świerka serbskiego.

Motyw portretu młodzieńca z awersu nie jest unikatowy dla tej jednej emisji – ten sam wizerunek, w innej kolorystyce, pojawił się już na banknotach serii z 1990 roku, a następnie został ponownie wykorzystany na emisjach dinara zreformowanego z lat 1992–1993, co pokazuje, jak intensywnie i w pośpiechu przygotowywano kolejne serie pieniądza w obliczu narastającego kryzysu gospodarczego.

Banknot wycofano z obiegu 4 lipca 1992 roku, gdy dinar wymienialny zastąpiono dinarem zreformowanym w relacji 1:10 – kolejnym z serii nieudanych prób opanowania hiperinflacji, która ostatecznie osiągnęła w Jugosławii jedne z najwyższych wartości w historii świata.

Dla kolekcjonerów banknot ten stanowi cenny „ślad papierowy” po państwie, które od 1992 roku formalnie już nie istniało w swojej dotychczasowej postaci – to emisja pochodząca z okresu przejściowego, łącząca w sobie estetykę schyłkowej Jugosławii z pierwszymi symptomami jej rozpadu na niepodległe republiki.

Oferowany banknot pochodzi z oryginalnej paczki bankowej. Numer seryjny może różnić się od przedstawionego na zdjęciu.