Bośnia i Hercegowina 20 maraka gęśle 2024 P-83c

Jest w stanie bankowym I (UNC), pochodzi z paczki bankowej i nie był w obiegu. Numer seryjny banknotu może być inny niż prezentowany na fotografii.

Przejdź do pełnego opisu

169,99 zł

Cena w innych sklepach: 199,99 zł

Dostawa

od 14,00 zł - Shoper Paczkomaty (Polska)

Dostępność:

brak towaru

Opis

Kraj	Bośnia i Hercegowina
Stan	UNC
Nominał	20 marek konwertybilnych (BAM)
Materiał	papier bawełniany
Rozmiar	138 x 68 mm
Pick	P-83c
Producent (drukarnia)	Oberthur Fiduciaire, Francja
Seria	różne
Rok emisji	2024

Awers

Głównym motywem awersu jest portret Filipa Višnjicia – ociemniałego serbskiego poety ludowego i guślarza, ukazanego jako starszy mężczyzna o siwych włosach i brodzie, w skromnym stroju typowym dla bałkańskiej wsi przełomu XVIII i XIX wieku. Portret otoczony jest bogatą, wielobarwną ornamentyką giloszową charakterystyczną dla banknotów emitowanych dla Republiki Serbskiej (jednego z dwóch podmiotów tworzących Bośnię i Hercegowinę). Na awersie umieszczono dwukrotnie zapisany nominał cyfrą „20”, słowny zapis wartości oraz nazwę emitenta w brzmieniu cyrylicą i alfabetem łacińskim: „Централна банка Босне и Херцеговине” / „Centralna banka Bosne i Hercegovine”, co w tłumaczeniu na język polski oznacza Bank Centralny Bośni i Hercegowiny. Banknot zabezpieczony jest szerokim, przerywanym paskiem zabezpieczającym widocznym w formie okienek na powierzchni papieru oraz drugim, węższym paskiem widocznym wyłącznie w przeciwświetle, a także znakiem wodnym z powtarzającym się monogramem banku centralnego.

Rewers

Na rewersie przedstawiono gęśle (serb. gusle) – tradycyjny bałkański instrument jednostrunny, ściśle związany z osobą Filipa Višnjicia, który był uznanym guślarzem i wykonawcą epickich pieśni ludowych. Kompozycję dopełniają motywy dekoracyjne nawiązujące do sztuki ludowej regionu oraz elementy typograficzne z nominałem „20” i nazwą waluty. Całość utrzymana jest w dominującej, brązowo-złotej kolorystyce, charakterystycznej dla tego nominału, z drobnym, precyzyjnym drukiem giloszowym utrudniającym podrobienie banknotu.

Warto wiedzieć – i warto mieć

Marka konwertybilna (BAM) została wprowadzona w Bośni i Hercegowinie w 1998 roku na mocy postanowień porozumienia pokojowego z Dayton z 1995 roku, zastępując funkcjonujące wcześniej na tym terenie waluty, w tym dinar Republiki Serbskiej oraz chorwacką kunę używaną na części terytorium kraju. Rozwiązanie to miało scalić rozdzielony wojną system pieniężny i zbudować zaufanie do nowej, stabilnej waluty powiązanej niegdyś sztywnym kursem z marką niemiecką, a obecnie z euro.

Bośnia i Hercegowina jest jednym z nielicznych krajów na świecie, w którym ten sam nominał banknotu występuje równolegle w dwóch odmiennych szatach graficznych – osobnej dla Federacji Bośni i Hercegowiny oraz osobnej dla Republiki Serbskiej. Oba warianty mają identyczną wartość nabywczą i są prawnie równoważne na terenie całego kraju, co stanowi unikatowe zjawisko w światowej numizmatyce i ciekawy temat dla kolekcjonerów budujących pełne zestawy typów.

Nominał 20 marek dla Republiki Serbskiej z podobizną Filipa Višnjicia emitowany jest od 1998 roku, a kolejne druki noszą daty 2008, 2012, 2019 oraz – w przypadku oferowanego egzemplarza – 2024. Odmiana P-83c to najnowszy wariant datowania tego typu banknotu, wydrukowany, gdy funkcję gubernatora Centralnego Banku Bośni i Hercegowiny sprawowała po raz pierwszy w historii instytucji kobieta – Jasmina Selimović.

Filip Višnjić (1767–1834) urodził się w okolicach Ugljeviku w Semberii, w rodzinie chłopskiej na terenie dzisiejszej Bośni i Hercegowiny. Jako dziecko, w wyniku przebytej ospy, stracił wzrok, a gdy miał około dwudziestu lat, jego rodzinna wieś padła ofiarą represji osmańskich, w których zginęła jego rodzina. Te traumatyczne doświadczenia pchnęły go na drogę wędrownego guślarza, wykonującego pieśni epickie przy akompaniamencie gęśli.

W 1809 roku Višnjić udał się do Serbii, by na własne oczy być świadkiem pierwszego powstania serbskiego przeciwko Imperium Osmańskiemu. Śpiewał w obozach powstańczych, podnosząc morale walczących, a jego twórczość zwróciła uwagę przywódcy powstania, Karadziordzia Petrovicia. Po klęsce powstania w 1813 roku poeta schronił się na terenie Syrmii, pozostającej pod kontrolą austriacką.

Twórczość Višnjicia – trzynaście oryginalnych eposów i cztery pieśni zaadaptowane z wcześniejszych podań – spisał w 1815 roku wybitny językoznawca i reformator serbszczyzny Vuk Karadžić, dzięki czemu dorobek niewidomego guślarza przetrwał do dziś jako jeden z filarów serbskiej epiki ludowej. Badacz Miloš N. Đurić nazwał go „serbskim Homerem”, podkreślając rangę jego twórczości w kulturze regionu.

Same gęśle, jako żywy element tradycji wykonawczej epiki bohaterskiej na Bałkanach, zostały w 2018 roku wpisane na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO pod nazwą „Śpiew przy akompaniamencie gęśli”. To dodatkowo podkreśla wartość motywu wybranego na banknot – łączy on postać konkretnego twórcy z żywą, wciąż kultywowaną tradycją kulturową regionu.

Oferowany banknot pochodzi z oryginalnej paczki bankowej. Numer seryjny może różnić się od przedstawionego na zdjęciu.