Mennica Polska S.A.

10 zł Józef Kuraś „Ogień” 2023

Przejdź do pełnego opisu

301,73 zł

Ilość

SZT.

Czas wysyłki: 24 godziny

Dostawa

od 14,00 zł - Shoper Paczkomaty (Polska)

Dostępność:

na wyczerpaniu

Opis

Kraj	Polska
Stan	UNC
Nominał	10 złotych (PLN)
Metal / Stop	srebro Ag 925
Waga	14,14 g
Średnica	32 mm
Typ emisji	okolicznościowa (kolekcjonerska)
Producent (mennica)	Mennica Polska S.A.
Nakład	do 10 000 szt.
Rok emisji	2023

Awers

Na awersie monety w tle umieszczono motyw rozerwanych krat więziennych – symbolizujących zerwanie z systemem komunistycznego zniewolenia i walkę o wolność. Na ich tle, w centralnej części, widnieje wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej. W otoku, w górnej części monety, biegnie napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA”, natomiast w dolnej części umieszczono nominał „10 ZŁ” oraz rok emisji „2023”. Moneta wybita jest stemplem lustrzanym (proof), co nadaje tłu i napisom głęboki, kontrastowy połysk.

Rewers

Rewers monety przedstawia portret majora Józefa Kurasia, znanego pod pseudonimem „Ogień”, dowódcy jednego z największych zgrupowań partyzanckich polskiego podziemia antykomunistycznego na Podhalu. Nad i pod portretem umieszczono wstęgę w barwach Rzeczypospolitej Polskiej, do której przypięto kotwicę – symbol Polski Walczącej, nawiązujący do ciągłości walki o niepodległość od czasów okupacji niemieckiej do okresu powojennego oporu wobec władzy komunistycznej. Na monecie umieszczono napis „ZACHOWALI SIĘ JAK TRZEBA” oraz daty życia „Ognia”: 1915–1947. Całość wykonana jest techniką tampondruku, co pozwoliło na precyzyjne odwzorowanie detali portretu i napisów.

Warto wiedzieć – i warto mieć

Moneta „Józef Kuraś «Ogień»” została wprowadzona do obiegu przez Narodowy Bank Polski 15 marca 2023 roku w ramach wieloletniej serii „Wyklęci przez komunistów żołnierze niezłomni”, poświęconej żołnierzom polskiego podziemia antykomunistycznego, którzy po zakończeniu II wojny światowej kontynuowali walkę zbrojną wobec nowej, sowieckiej władzy. Seria ta, obok postaci takich jak kapitan Witold Pilecki, podporucznik Danuta Siedzikówna „Inka” czy major Zygmunt Szendzielarz „Łupaszka”, przywraca pamięć o osobach wieloletnio pomijanych lub fałszowanych w okresie Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej.

Projekt monety wykonała Dobrochna Surajewska, a bicie zrealizowała Mennica Polska S.A. na zlecenie NBP. Moneta wybita jest w srebrze próby 925, stemplem lustrzanym, w nakładzie do 10 000 egzemplarzy, co czyni ją stosunkowo trudno dostępną pozycją kolekcjonerską wśród emisji NBP ostatnich lat.

Józef Kuraś urodził się 23 października 1915 roku w Waksmundzie pod Nowym Targiem. Przed wojną odbył służbę wojskową w 2. Pułku Strzelców Podhalańskich, a następnie w Korpusie Ochrony Pogranicza. Po wybuchu wojny obronnej 1939 roku brał udział w walkach, a następnie zaangażował się w działalność konspiracyjną na Podhalu – najpierw w organizacji „Zwycięstwo Polski”, a od 1941 roku w Konfederacji Tatrzańskiej, używając wówczas pseudonimu „Orzeł”.

Punktem zwrotnym w jego życiu stał się 29 czerwca 1943 roku, gdy w odwecie za akcje jego oddziału Niemcy zamordowali ojca, żonę oraz dwuipółletniego synka Kurasia, a jego dom spalili. Po tej tragedii przyjął pseudonim „Ogień” i z jeszcze większą determinacją kontynuował walkę z okupantem, dowodząc m.in. akcjami wysadzenia niemieckiego pociągu oraz zniszczenia kolumny samochodów wojskowych.

Po wejściu Armii Czerwonej na Podhale Kuraś przez pewien czas współpracował z nowo tworzoną administracją, obejmując dowództwo nad lokalną milicją obywatelską. Szybko jednak rozczarował się nową władzą i przeszedł do podziemia, tworząc własne zgrupowanie partyzanckie, które stało się jednym z największych i najdłużej działających oddziałów polskiego podziemia antykomunistycznego w regionie, prowadząc walkę z Urzędem Bezpieczeństwa, NKWD oraz milicją.

Postać Józefa Kurasia do dziś wzbudza kontrowersje i jest przedmiotem dyskusji historycznej – obok oceny jako bohatera niezłomnego podziemia antykomunistycznego, badacze wskazują także na epizody związane z działalnością jego oddziału wobec ludności cywilnej, w tym mniejszości narodowych na Podhalu. Emisja NBP prezentuje go w kontekście walki o niepodległość, zachowując przy tym neutralny, historyczny ton przekazu.

„Ogień” zginął 22 lutego 1947 roku w Nowym Targu, dzień po ciężkim zranieniu podczas okrążenia jego grupy przez siły bezpieczeństwa w okolicach Ostrowska. Miał wówczas 31 lat. Jego śmierć symbolicznie zamyka jeden z najdłuższych epizodów zbrojnego oporu przeciwko władzy komunistycznej na terenie powojennej Polski.

Dla kolekcjonerów moneta stanowi wartościową pozycję nie tylko ze względu na walory historyczne i patriotyczne, ale również na ograniczony nakład, wysoką próbę srebra oraz staranne wykonanie techniką stempla lustrzanego i tampondruku, charakterystyczne dla najwyżej cenionych emisji kolekcjonerskich NBP.

Oferowana moneta pochodzi z oryginalnego worka lub rolki menniczej i zachowana jest w stanie UNC. Egzemplarz może nieznacznie różnić się od przedstawionego na zdjęciu.