10 zł 30. rocznica wycofania wojsk sowieckich 2023
10 zł 30. rocznica wycofania wojsk sowieckich 2023
Koszty dostawy wybranego produktu
Cena dostawy dotyczy tego produktu (w wybranym wariancie - jeśli dotyczy). Może się ona zmienić po dodaniu innych produktów do koszyka.
Kod produktu: 13210
Opis
| Kraj | Polska |
| Stan | UNC |
| Nominał | 10 złotych (PLN) |
| Metal / Stop | srebro Ag 925 |
| Waga | 14,14 g |
| Średnica | 32,00 mm |
| Typ emisji | okolicznościowa |
| Producent (mennica) | Mennica Polska S.A. |
| Nakład | do 12 000 sztuk |
| Rok emisji | 2023 |
Prezentowana moneta to srebrna moneta kolekcjonerska Narodowego Banku Polskiego o nominale 10 złotych, wyemitowana 14 września 2023 roku pod nazwą „30. rocznica wycofania wojsk sowieckich z Polski”. Moneta wybita została stemplem lustrzanym (proof) w Mennicy Polskiej S.A. według projektu Grzegorza Pfeifera, w nakładzie do 12 000 sztuk. Emisja upamiętnia zakończenie stacjonowania na ziemiach polskich wojsk Armii Czerwonej, a następnie Federacji Rosyjskiej, trwającego nieprzerwanie od zakończenia II wojny światowej.
Awers
Na awersie umieszczono wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej. Pod orłem widnieje znak mennicy „m/w” Mennicy Polskiej. W dolnej części pola monety znajduje się oznaczenie nominału: 10 ZŁ. W otoku, biegnąc od lewej strony ku górze, umieszczony jest napis: RZECZPOSPOLITA POLSKA 2023. Kompozycja awersu jest typowa dla srebrnych monet kolekcjonerskich NBP tego okresu i utrzymana w stylistyce heraldycznej.
Rewers
Rewers monety ma silny ładunek symboliczny i nawiązuje bezpośrednio do wydarzeń z przełomu lat 80. i 90. XX wieku. Centralnie umieszczono stylizowany napis „SOWIECI DO DOMU!” – hasło, które pojawiało się na transparentach podczas demonstracji z 1989 roku, domagających się wycofania wojsk sowieckich z terytorium Polski. Powyżej napisu widnieje data 17 IX 1993 – dzień, w którym terytorium Polski opuścili ostatni żołnierze byłej Armii Radzieckiej. Pod hasłem umieszczono wizerunek dłoni w geście symbolicznie nakazującym odejście, którego fragment fotograficzny pochodzi z archiwum kolekcji NAF Dementi. W otoku rewersu biegnie napis: 30. ROCZNICA WYCOFANIA WOJSK SOWIECKICH Z POLSKI. Surowa, plakatowa forma graficzna nawiązuje do estetyki ulotek i transparentów z epoki, nadając monecie wyjątkowy, publicystyczny charakter.
Warto wiedzieć – i warto mieć
Obecność wojsk sowieckich na ziemiach polskich rozpoczęła się wraz z końcem II wojny światowej i – wbrew formalnie tymczasowemu charakterowi – trwała nieprzerwanie przez blisko pół wieku. Jednostki tzw. Północnej Grupy Wojsk Armii Radzieckiej stacjonowały w ponad 70 garnizonach, głównie w zachodniej i północnej części kraju, a ich dowództwo mieściło się w Legnicy, nazywanej wówczas potocznie „Małą Moskwą” ze względu na skalę obecności wojskowej i administracyjnej ZSRR w tym mieście.
W szczytowym okresie na terytorium Polski stacjonowało od 62 do 66 tysięcy żołnierzy sowieckich wraz z rodzinami, sprzętem pancernym, lotniczym i infrastrukturą logistyczną, co czyniło ich obecność jednym z najbardziej widocznych symboli ograniczonej suwerenności Polski w okresie PRL.
Formalny proces wycofywania wojsk rozpoczął się po przemianach ustrojowych 1989 roku. 22 maja 1992 roku podpisano protokół o uregulowaniu majątkowych, finansowych i innych spraw związanych z wycofywaniem wojsk Federacji Rosyjskiej z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na jego mocy do października 1992 roku opuściły Polskę wszystkie jednostki bojowe.
Ostatni żołnierze byłej Armii Radzieckiej, w tym personel sztabowy i pomocniczy, opuścili Polskę 17 września 1993 roku – data ta, symbolicznie zbieżna z rocznicą agresji sowieckiej na Polskę z 17 września 1939 roku, została uwieczniona na rewersie monety i stanowi centralny element jej przekazu historycznego.
Hasło „Sowieci do domu!”, zacytowane na monecie, było jednym z najczęściej powtarzanych okrzyków i napisów podczas demonstracji patriotycznych i niepodległościowych przełomu lat 80. i 90., domagających się zakończenia obcej obecności wojskowej na terenie suwerennego już państwa polskiego. Wykorzystanie tego hasła w oficjalnej emisji NBP nadaje monecie charakter wyjątkowo bezpośredniego, publicystycznego komentarza historycznego, rzadko spotykanego w polskiej numizmatyce.
Moneta stanowi część szerszego nurtu emisji NBP poświęconych historii najnowszej Polski i odzyskiwaniu pełnej suwerenności po 1989 roku, obok emisji upamiętniających m.in. wybory czerwcowe czy przemiany ustrojowe. Dla kolekcjonerów interesujących się historią XX wieku i tematyką „drogi do niepodległości” jest to pozycja o istotnym znaczeniu dokumentalnym.
Ze względu na ograniczony nakład wynoszący do 12 000 sztuk oraz mocno wyrazistą, symboliczną tematykę, moneta cieszy się dużym zainteresowaniem wśród kolekcjonerów specjalizujących się w polskich emisjach kolekcjonerskich srebrnych oraz w tematyce historyczno-patriotycznej.
Oferowana moneta pochodzi z oryginalnego worka lub rolki menniczej i zachowana jest w stanie UNC. Egzemplarz może nieznacznie różnić się od przedstawionego na zdjęciu.