Uzbekistan 2000 sum Forteca 2021 P-87

Awers

Awers przedstawia Arkę w Bucharze – monumentalną cytadelę górującą nad historycznym centrum miasta. Widoczna jest potężna brama wjazdowa, flankowana przez dwie masywne wieże połączone galerią. Budowla przez stulecia pełniła funkcję ufortyfikowanej rezydencji władców Buchary oraz siedziby miejscowej administracji.

W tle umieszczono kontur mapy Uzbekistanu, na którym zaznaczono przebieg dawnych szlaków karawanowych Wielkiego Jedwabnego Szlaku. Motyw podkreśla położenie Buchary na jednym z najważniejszych historycznych traktów łączących Azję Wschodnią, Środkową, Bliski Wschód i Europę.

W lewym górnym obszarze znajduje się dwugarbny wielbłąd – zwierzę nierozerwalnie związane z karawanami przemierzającymi pustynne i stepowe tereny Azji Środkowej. Fragment jego wizerunku pełni funkcję znaku pasowania: oglądane pod światło elementy obu stron łączą się w kompletną sylwetkę.

U góry widnieje napis „O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI MARKAZIY BANKI”, oznaczający „Centralny Bank Republiki Uzbekistanu”. Nominał zapisano cyframi „2000” oraz słownie jako „IKKI MING SO‘M” – „dwa tysiące sumów”. Kompozycję uzupełniają godło państwowe, rok emisji i dwa numery seryjne.

Rewers

Rewers przedstawia pozostałości starożytnego Pajkendu, określone na banknocie jako „POYKEND ARXEOLOGIYA YODGORLIGI”, czyli „stanowisko archeologiczne Pajkend”. Ruiny obejmują fragmenty obwarowań i zabudowy miasta, które rozwinęło się na ważnym odcinku szlaku handlowego prowadzącego przez oazę bucharską.

Pajkend był znaczącym ośrodkiem kupieckim oraz punktem postojowym karawan. Jego mieszkańcy utrzymywali kontakty z odległymi regionami Azji, a odkrywane podczas wykopalisk monety, naczynia i przedmioty codziennego użytku świadczą o rozbudowanym handlu oraz zróżnicowanym życiu miejskim.

Po prawej stronie przedstawiono zabytki archeologiczne związane z regionem Buchary, w tym dekorację stiukową oraz naczynia ceramiczne. Motywy przypominają o bogactwie znalezisk pochodzących między innymi z wykopalisk w Warachszy – dawnej rezydencji lokalnych władców oazy bucharskiej.

Na rewersie powtórzono nazwę Centralnego Banku Republiki Uzbekistanu, rok emisji oraz wartość banknotu. Napis ostrzegawczy „O‘ZBEKISTON SO‘MINI QALBAKILASHTIRISH QONUNGA MUVOFIQ TA’QIB QILINADI” informuje, że fałszowanie uzbeckiego suma jest ścigane zgodnie z prawem.

Warto wiedzieć – i warto mieć

Banknot został wprowadzony do obiegu 14 czerwca 2021 roku jako jeden z pierwszych nominałów nowej rodziny uzbeckich pieniędzy poświęconej Wielkiemu Jedwabnemu Szlakowi. Poszczególne banknoty serii przedstawiają zabytki archeologiczne, historyczne miasta i przedmioty dokumentujące rozwój cywilizacji na obszarze dzisiejszego Uzbekistanu.

Buchara należy do najstarszych miast Azji Środkowej. Przez wieki była centrum handlu, nauki islamskiej, rzemiosła i administracji. Jej historyczne centrum, zachowujące liczne meczety, medresy, mauzolea i obiekty handlowe, zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Arka w Bucharze nie była jedynie budowlą obronną. Za jej murami znajdowały się pałace, urzędy, magazyny, koszary, warsztaty, meczet i pomieszczenia służby dworskiej. Cytadela tworzyła w praktyce odrębne, ufortyfikowane miasto, z którego kolejni władcy zarządzali Bucharą i otaczającym ją terytorium.

Wielbłąd dwugarbny był szczególnie dobrze przystosowany do długich wypraw przez Azję Środkową. Potrafił przenosić znaczne ładunki, znosić duże różnice temperatur i przez dłuższy czas funkcjonować przy ograniczonym dostępie do wody. Karawany transportowały nie tylko jedwab, lecz również przyprawy, metale, ceramikę, papier, tkaniny i idee religijne.

Pajkend, położony na południowy zachód od Buchary, bywa określany jako miasto kupców. Rozwijał się dzięki położeniu przy trasach prowadzących w kierunku Persji i doliny Amu-darii. Stopniowe ograniczenie dostępu do wody doprowadziło do jego upadku, lecz pozostałości miasta zachowały cenne informacje o życiu mieszkańców dawnej Azji Środkowej.

Banknot zabezpieczono między innymi znakiem wodnym przedstawiającym wielbłąda i elektrotypem nominału „2000”, metalizowaną nitką z napisem „UZB”, mikrodrukiem, wypukłym drukiem wklęsłym oraz elementami przeznaczonymi dla osób z dysfunkcją wzroku. Purpurowa, czerwona i jasnozielona kolorystyka pozwala łatwo odróżnić go od pozostałych nominałów serii.

Połączenie twierdzy w Bucharze, karawanowego wielbłąda, ruin Pajkendu i zabytków archeologicznych tworzy spójną opowieść o Uzbekistanie jako jednym z głównych obszarów Wielkiego Jedwabnego Szlaku. Banknot jest interesującym elementem kolekcji poświęconych fortyfikacjom, archeologii, historii handlu i państwom Azji Środkowej.

Oferowany banknot pochodzi z oryginalnej paczki bankowej. Numer seryjny może różnić się od przedstawionego na zdjęciu.