5 zł Gościkowo zespół klasztorny 2023 nr 18
5 zł Gościkowo zespół klasztorny 2023 nr 18
Wysyłka przez Pocztę Polską. cena zawiera również koszty pakowania, czas D+4
Koszty dostawy wybranego produktu
Cena dostawy dotyczy tego produktu (w wybranym wariancie - jeśli dotyczy). Może się ona zmienić po dodaniu innych produktów do koszyka.
Kod produktu: 13391
Opis
| Kraj | Polska |
| Stan | UNC |
| Nominał | 5 złotych (PLZ) |
| Metal / Stop | moneta bimetaliczna: pierścień – miedzionikiel (CuNi25), rdzeń – mosiądz aluminiowo-niklowy (CuAl6Ni2) |
| Waga | 6,54 g |
| Średnica | 24 mm |
| Typ emisji | okolicznościowa, stempel zwykły |
| Producent (mennica) | Mennica Polska S.A. |
| Nakład | do 1 000 000 sztuk |
| Rok emisji | 2023 |
Prezentowana moneta to osiemnasta pozycja w popularnej serii Narodowego Banku Polskiego „Odkryj Polskę", wprowadzona do obiegu 8 listopada 2023 roku. Moneta o nominale 5 złotych przedstawia pocysterski zespół klasztorny w Gościkowie-Paradyżu, jeden z najcenniejszych zabytków sakralnych województwa lubuskiego. Awers zaprojektowała Dobrochna Surajewska, a rewers – Paweł Pietras.
Awers
Na awersie umieszczono wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, umieszczony centralnie na tle płaskiego pola monety. Poniżej orła, w otoku, widnieje rok emisji „2023". W otoku biegnącym wzdłuż krawędzi krążka umieszczono napisy: u góry „RZECZPOSPOLITA POLSKA", u dołu „5 ZŁOTYCH". Przy dolnej łapie orła znajduje się znak mennicy.
Rewers
Rewers przedstawia centralnie umieszczony wizerunek kościoła pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Marcina wraz z fragmentem zabudowań klasztornych opactwa cysterskiego w Gościkowie-Paradyżu. W otoku, u góry, umieszczono napis „GOŚCIKOWO-PARADYŻ", a u dołu „POCYSTERSKI ZESPÓŁ KLASZTORNY". Na powierzchni rewersu zastosowano pole z efektem holograficznym, w którym w zależności od kąta padania światła ukazuje się skrót „NBP" lub rok emisji „2023" – jest to jeden z zabezpieczeń i ozdobników charakterystycznych dla monet kolekcjonerskich tej serii.
Warto wiedzieć – i warto mieć
Seria „Odkryj Polskę" to jeden z najdłużej wydawanych cykli monet kolekcjonerskich NBP, zapoczątkowany 22 maja 2014 roku monetą „25 lat wolności". Jej celem jest przybliżanie Polakom mniej znanych, choć niezwykle cennych miejsc, obiektów i zjawisk przyrodniczych w kraju – od zamków i pałaców, przez kanały żeglugowe, po zespoły klasztorne, takie jak prezentowany tu Gościkowo-Paradyż.
Opactwo cystersów w Gościkowie-Paradyżu zostało ufundowane w 1230 roku przez wojewodę poznańskiego Mikołaja Bronisza, za zgodą księcia Władysława Odonica i biskupa Pawła. Pierwsi mnisi przybyli tu około 1236 roku z opactwa w Lehninie w Brandenburgii, będącego filiacją słynnego Morimond we Francji. To właśnie cystersi nadali osadzie łacińską nazwę Paradisus Sanctae Mariae – „Raj Najświętszej Marii Panny", od której pochodzi dzisiejsza nazwa Paradyż.
Budowę gotyckiego kościoła i klasztoru z cegły prowadzono w latach 1270–1290, a prace wykończeniowe trwały ponad stulecie. Po pożarach, zwłaszcza tych z 1633 i 1722 roku, wnętrza przebudowano w duchu baroku, nadając im dzisiejszy, bogato zdobiony charakter. Kościół jest trójnawową bazyliką założoną na planie prostokąta – jedną z najlepiej zachowanych budowli pocysterskich w Polsce.
Szczególną wartość artystyczną ma barokowy ołtarz główny z 1739 roku z obrazem Feliksa Schefflera, gotyckie freski, klasycystyczne stalle zakonne oraz około piętnastu bocznych ołtarzy, co czyni wnętrze świątyni jednym z najbogatszych przykładów sztuki sakralnej w regionie.
Z klasztorem w Paradyżu związany jest Jakub z Paradyża, wybitny cysterski teolog i profesor Akademii Krakowskiej z XV wieku, jeden z najznamienitszych przedstawicieli polskiej myśli reformatorskiej i mistycznej tamtego okresu, którego dzieła wywarły wpływ na europejską refleksję teologiczną przełomu średniowiecza i renesansu.
Klasztor cysterski został skasowany w 1834 roku, jednak obiekt nie popadł w ruinę. Od 1956 roku w dawnych zabudowaniach klasztornych działa Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Zielonogórsko-Gorzowskiej, a na terenie zespołu mieści się także Muzeum Paradyskie, gromadzące pamiątki po dawnych mieszkańcach opactwa.
W 2017 roku zespół klasztorny w Gościkowie-Paradyżu uznano za Pomnik Historii, co potwierdziło jego wyjątkową wartość dla dziedzictwa narodowego, a w 2020 roku ustanowiono przy nim sanktuarium, co dodatkowo podkreśla żywy, duchowy charakter tego miejsca do dziś.
Moneta z Gościkowem-Paradyżem, jako pozycja numer 18 w serii „Odkryj Polskę", stanowi ciekawe uzupełnienie zbioru dla kolekcjonerów gromadzących zarówno tematykę sakralną, jak i pełne serie monet NBP. Ograniczony nakład do miliona sztuk oraz zastosowanie efektu holograficznego czynią ją atrakcyjnym nabytkiem zarówno dla początkujących, jak i zaawansowanych numizmatyków.
Oferowana moneta pochodzi z oryginalnego worka lub rolki menniczej i zachowana jest w stanie UNC. Egzemplarz może nieznacznie różnić się od przedstawionego na zdjęciu.