2 euro Litwa Słomiane Ogrody 2024

Przejdź do pełnego opisu

14,49 zł

Najniższa cena z 30 dni przed obniżką: 14,49 zł

Promocja trwa do 4 października 2026

Cena w innych sklepach: 15,99 zł

Ilość

SZT.

Czas wysyłki: 24 godziny

Dostawa

od 8,50 zł - Polecony e-commerce (Polska)

Wysyłka przez Pocztę Polską. cena zawiera również koszty pakowania, czas D+4

Dostępność:

duża ilość

Opis

Kraj	Litwa
Stan	UNC
Nominał	2 euro (EUR)
Metal / Stop	moneta bimetaliczna: rdzeń – stop miedzi i niklu, pierścień zewnętrzny – stop niklu, miedzi i cynku (mosiądz niklowy)
Waga	8,50 g
Średnica	25,75 mm
Typ emisji	obiegowy/okolicznościowy
Producent (mennica)	Lietuvos monetų kalykla (Litewska Mennica Państwowa), Wilno
Nakład	500 000 szt. łącznie (495 000 szt. w jakości obiegowej UNC w rolkach + 5 000 szt. w jakości BU w opakowaniu numizmatycznym)
Rok emisji	2024

Awers

Na stronie narodowej litewskiej monety 2 euro umieszczono stylizowane przedstawienie tradycyjnego litewskiego "sadu słomianego" (lit. šiaudinis sodas) – geometrycznej ozdoby wykonanej ze słomy żytniej. Autor projektu, Tomas Dragūnas, wybrał formę ośmiościanu (oktaedru) – bryły złożonej z dwóch połączonych podstawami piramid, z jednym wierzchołkiem skierowanym ku górze, a drugim ku dołowi. Taki układ symbolizuje więź między światem ziemskim a duchowym, charakterystyczną dla dawnych bałtyckich wierzeń ludowych. Napis "LIETUVA" (Litwa) oraz oznaczenie roku emisji "2024" zostały wkomponowane bezpośrednio w geometryczną strukturę ozdoby, a całość dopełnia znak mennicy litewskiej.

Rewers

Strona wspólna monety, jednakowa dla wszystkich państw strefy euro, przedstawia mapę Europy w wersji obowiązującej od 2007 roku, obejmującą kontynent bez podziału na poszczególne kraje, otoczoną dwunastoma gwiazdami – symbolem Unii Europejskiej. W centralnej części widnieje duży nominał "2 EURO". Projekt tej strony, autorstwa belgijskiego grafika Luca Luycxa, głównego rytownika Królewskiej Mennicy Belgii, towarzyszy wszystkim monetom euro emitowanym przez kraje członkowskie od początku istnienia wspólnej waluty.

Na rancie monety umieszczono wpuszczany napis "LAISVĖ VIENYBĖ GEROVĖ", będący dewizą narodową Litwy oznaczającą "Wolność, Jedność, Dobrobyt". Ten sam napis widnieje na rancie wszystkich litewskich monet 2 euro emitowanych od 2015 roku, czyli od momentu przyjęcia przez Litwę wspólnej waluty europejskiej.

Warto wiedzieć – i warto mieć

Moneta upamiętnia wpisanie tradycji budowania litewskich sadów słomianych na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO, co nastąpiło pod koniec 2023 roku. To już czwarty element litewskiego dziedzictwa kulturowego uhonorowany w ten sposób przez UNESCO – wcześniej na listę trafiły: sztuka krzyżotwórstwa i symbolika krzyży (2001), Święto Pieśni i Tańca (2003) oraz sutartinės, czyli tradycyjne litewskie pieśni wielogłosowe (2010). Co ciekawe, każde z tych czterech osiągnięć zostało wcześniej upamiętnione przez Lietuvos bankas odrębną monetą kolekcjonerską, co czyni tę emisję częścią spójnej, wieloletniej serii poświęconej niematerialnemu dziedzictwu Litwy.

Sady słomiane (šiaudinukai) to tradycyjne ozdoby wykonywane ze słomy żytniej, wiązanej w geometryczne bryły – najczęściej wielościany, kule lub gwiazdy – zawieszane pod sufitem w wiejskich domach na terenie całej Litwy, ze szczególnym natężeniem tej praktyki w regionach wschodnich i północno-wschodnich kraju. Zwyczaj ich wykonywania sięga czasów przedchrześcijańskich i wiązał się z obrzędami dorocznymi, zwłaszcza okresem zimowego przesilenia oraz świętami Bożego Narodzenia, a także z uroczystościami weselnymi.

Wierzono, że zawieszony nad stołem sad słomiany chroni dom przed złymi mocami, sprzyja urodzajowi i zapewnia pomyślność rodzinie w nadchodzącym roku. Geometryczna, powtarzalna struktura ozdoby – budowana z niewielkich, jednakowych elementów łączonych w większe bryły – symbolizowała ład, harmonię i cykliczność życia, będące ważnymi wartościami w tradycyjnym, rolniczym społeczeństwie bałtyckim.

Umiejętność wykonywania sadów słomianych przekazywana była z pokolenia na pokolenie, głównie w gronie kobiet, i przez długi czas pozostawała żywą praktyką domową, a nie rzemiosłem komercyjnym. Współcześnie tradycja ta przeżywa odrodzenie za sprawą warsztatów rękodzielniczych, festynów ludowych oraz działalności muzeów etnograficznych, które starają się chronić tę delikatną, ale niezwykle efektowną formę sztuki ludowej przed zapomnieniem.

Warto zauważyć ciekawy kulturowy paralelizm z polską tradycją ludową – w wielu regionach Polski, zwłaszcza na Podlasiu i Lubelszczyźnie, znana jest zbliżona forma rękodzieła zwana "pająkami": przestrzennymi ozdobami wykonywanymi ze słomy, bibuły lub piór, zawieszanymi pod sufitem z podobnych powodów obrzędowych i wierzeniowych. Choć są to odrębne, niezależnie rozwinięte tradycje, obie należą do szerszego, wspólnego dla Europy Środkowo-Wschodniej kręgu ludowej sztuki słomianej, co czyni tę monetę interesującą również dla polskiego kolekcjonera zainteresowanego etnografią regionu.

Moneta trafiła do przedsprzedaży 18 września 2024 roku, a do obiegu weszła 25 września 2024 roku. Emisja obejmuje 495 000 sztuk w standardowej jakości obiegowej UNC, dystrybuowanych w rolkach mennicznych, oraz dodatkowe 5 000 sztuk w podwyższonej jakości BU, oferowanych w oficjalnym opakowaniu numizmatycznym Lietuvos bankas – ta druga wersja cieszy się szczególnym zainteresowaniem kolekcjonerów ze względu na ograniczony nakład.

Dla kolekcjonerów monet euro z motywami etnograficznymi jest to pozycja szczególnie atrakcyjna – łączy w sobie nowoczesną, geometryczną estetykę projektu Tomasa Dragūnasa z bardzo dawną, wciąż żywą tradycją ludową, a jednocześnie dokumentuje międzynarodowe uznanie kultury litewskiej wyrażone wpisem na listę UNESCO.

Oferowana moneta pochodzi z oryginalnego worka lub rolki menniczej i zachowana jest w stanie UNC. Egzemplarz może nieznacznie różnić się od przedstawionego na zdjęciu.