Mennica Polska S.A.

10 zł 100. rocznica utworzenia Banku Polskiego SA 2024

Przejdź do pełnego opisu

599,99 zł

Ilość

SZT.

Czas wysyłki: 7 dni

Dostawa

od 0,00 zł - Kurier Pocztex 2.0 (Polska)

Usługa kurierska Pocztex, zawiera koszty pakowania, czas D+2

Dostępność:

dostępny na zamówienie

Opis

Kraj	Polska
Stan	UNC
Nominał	10 złotych (PLN)
Metal / Stop	srebro Ag 999
Waga	31,1 g (1 oz)
Średnica	32 mm
Typ emisji	kolekcjonerska (okolicznościowa)
Producent (mennica)	Mennica Polska S.A.
Nakład	do 11 000 sztuk
Rok emisji	2024

Prezentowana moneta to srebrny 10-złotowy numizmat wyemitowany przez Narodowy Bank Polski 11 kwietnia 2024 roku z okazji 100. rocznicy utworzenia Banku Polskiego SA – instytucji, która w 1924 roku przejęła funkcję banku emisyjnego odrodzonej Rzeczypospolitej i wprowadziła do obiegu złotego. Moneta wybita została w Mennicy Polskiej S.A. z jednej uncji srebra próby 999, techniką stempla lustrzanego z wysokim reliefem oraz laserowym matowieniem tła, co nadaje jej wyjątkowo plastyczny, trójwymiarowy efekt.

Awers

Na awersie przedstawiono przedwojenną fasadę gmachu Banku Polskiego SA przy ulicy Bielańskiej w Warszawie – monumentalnego budynku z charakterystycznym portykiem kolumnowym. W górnej części umieszczono wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, poniżej znak mennicy „m/w”. Wzdłuż otoku widnieje napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA 2024” oraz oznaczenie nominału „10 ZŁ”.

Rewers

Rewers monety zdominowany jest przez portret Stanisława Karpińskiego, pierwszego prezesa Banku Polskiego SA, ukazany na tle architektonicznego portalu zdobiącego wejście do głównej sali operacyjnej banku. W otoku umieszczono napis „100. ROCZNICA UTWORZENIA BANKU POLSKIEGO SA”, a pod portretem nazwisko upamiętnionej postaci: „STANISŁAW KARPIŃSKI”. Kompozycję dopełniają subtelne detale architektoniczne oddane w wysokim reliefie, podkreślające rangę i powagę przedstawienia.

Warto wiedzieć – i warto mieć

Bank Polski Spółka Akcyjna powstał w burzliwym okresie polskiej gospodarki lat 20. XX wieku, naznaczonym hiperinflacją marki polskiej. To w odpowiedzi na kryzys walutowy premier i minister skarbu Władysław Grabski przeprowadził w 1924 roku reformę monetarną, której filarem stało się powołanie nowego banku emisyjnego. Bank Polski SA przejął funkcje dotychczasowej Polskiej Krajowej Kasy Pożyczkowej i otrzymał wyłączne prawo emisji nowej waluty – złotego, który zastąpił zdewaluowaną markę polską.

Nietypową cechą Banku Polskiego SA była jego forma prawna – działał jako prywatna spółka akcyjna z udziałem kapitału polskiego, a nie jako instytucja państwowa. To rozwiązanie miało zagwarantować bankowi niezależność od bieżącej polityki rządu oraz od wpływów kapitału zagranicznego, co w praktyce oznaczało, że pełnił on funkcje banku centralnego, pozostając jednocześnie podmiotem prywatnym nadzorowanym przez radę i walne zgromadzenie akcjonariuszy.

Pierwszym prezesem banku został 29 marca 1924 roku Stanisław Karpiński (1870–1943), ekonomista i bankowiec wykształcony w Warszawie i Lipsku, wcześniej dyrektor Polskiej Krajowej Kasy Pożyczkowej oraz minister skarbu w 1919 roku. Stał na czele komitetu organizacyjnego, który doprowadził do powstania Banku Polskiego SA, a następnie przez lata konsekwentnie bronił jego niezależności zarówno wobec rządu, jak i wobec zagranicznych grup kapitałowych. Zmarł w okupowanej Warszawie w grudniu 1943 roku, pozostawiając po sobie pamiętniki opisujące losy banku i kraju w tamtym okresie.

Budynek przedstawiony na awersie, przy ulicy Bielańskiej w Warszawie, wzniesiono w latach 1907–1911 według projektu architekta Leontija Benois pierwotnie dla rosyjskiego Banku Państwa, na terenie dawnego kompleksu Mennicy Warszawskiej. Od 1926 roku mieściła się w nim siedziba Banku Polskiego SA. Gmach zapisał się tragicznie w historii Warszawy – podczas powstania warszawskiego, 3 sierpnia 1944 roku, został zdobyty przez powstańców i przez cztery tygodnie stanowił jedną z najsłynniejszych redut powstańczych, bronioną przez żołnierzy batalionu „Łukasiński”. Do dziś ocalała część fasady nosi ślady po kulach z tamtych walk.

Bank Polski SA działał jako bank emisyjny aż do 1945 roku, kiedy to na mocy dekretu został zastąpiony przez Narodowy Bank Polski, który przejął jego zadania, część majątku oraz rolę centralnej instytucji monetarnej państwa. W ten sposób obecna moneta łączy w sobie dwie epoki polskiej bankowości centralnej – przedwojenną tradycję Banku Polskiego SA i jej kontynuatora, czyli emitenta samej monety.

Emisja upamiętniająca stulecie utworzenia Banku Polskiego SA zbiegła się w czasie z inną rocznicą – setnymi urodzinami złotego, wprowadzonego do obiegu w kwietniu 1924 roku, którą NBP uczcił odrębną monetą kolekcjonerską. Obie emisje razem tworzą swoisty hołd dla reformy walutowej Grabskiego, która na kilkanaście lat ustabilizowała polską gospodarkę.

Pod względem menniczym moneta wyróżnia się zastosowaniem wysokiego reliefu w połączeniu z laserowym matowieniem tła i lustrzanym połyskiem elementów głównych – to zaawansowana technika, stosowana przez Mennicę Polską przy najbardziej prestiżowych emisjach kolekcjonerskich, nadająca portretowi i architekturze wyjątkową głębię i realizm. W połączeniu z niskim, limitowanym nakładem do 11 000 sztuk czyni to numizmat atrakcyjną pozycją zarówno dla kolekcjonerów historii bankowości i finansów, jak i miłośników polskiej sztuki medalierskiej.

Oferowana moneta pochodzi z oryginalnego worka lub rolki menniczej i zachowana jest w stanie UNC. Egzemplarz może nieznacznie różnić się od przedstawionego na zdjęciu.