Tagi produktu
- Nowość
Węgry 500 forintów 650 rocznica śmierci Karola 28g Ag.900 1992
Koszty dostawy wybranego produktu
Cena dostawy dotyczy tego produktu (w wybranym wariancie - jeśli dotyczy). Może się ona zmienić po dodaniu innych produktów do koszyka.
Kod produktu: 15744
Opis
| Kraj | Węgry |
| Stan | UNC |
| Nominał | 500 forintów (HUF) |
| Metal / Stop | Srebro Ag 900 |
| Waga | 28 g |
| Średnica | 40 mm |
| Typ emisji | okolicznościowy |
| Producent (mennica) | Magyar Pénzverő, Budapeszt (znak menniczy BP.) |
| Nakład | 10 000 szt. (wersja menniczna BU) |
| Rok emisji | 1992 |
Srebrna moneta okolicznościowa o nominale 500 forintów, wyemitowana przez Węgierski Bank Narodowy (MNB) w 1992 roku w 650. rocznicę śmierci króla Karola Roberta z dynastii Andegawenów. Do obiegu kolekcjonerskiego trafiła 6 kwietnia 1992 roku. Moneta została wybita w Budapeszcie ze srebra próby 900, ma masę 28 g i średnicę 40 mm. Jej projektantem był András Kiss Nagy, autor monogramu KNA umieszczonego na awersie.
Awers
Awers ma charakter typowo urzędowy i zawiera elementy obowiązkowe dla węgierskich emisji tego okresu. Wzdłuż otoku biegnie napis MAGYAR KÖZTÁRSASÁG, czyli „Republika Węgierska”. Uzupełniają go nominał 500 FORINT, rok 1992, znak mennicy budapeszteńskiej BP. oraz monogram projektanta KNA. Całość jest utrzymana w oszczędnej, klarownej kompozycji, która pozostawia miejsce dla treści upamiętniającej władcę na drugiej stronie monety.
Rewers
Motywem rewersu jest stylizowana lilia andegaweńska, godło dynastii Andegawenów. Wzór nawiązuje do lilii z florenckiego złotego florena (fiorino d'oro), który stał się wzorem dla pierwszych węgierskich monet złotych. Towarzyszy jej napis KÁROLY RÓBERT EMLÉKÉRE, czyli „Ku pamięci Karola Roberta”, oraz daty panowania 1308–1342. Moneta ma rant ryflowany z ornamentem perełkowym.
Warto wiedzieć – i warto mieć
Karol Robert (węg. Károly Róbert, 1288–1342) urodził się w Neapolu jako wnuk Karola II Andegaweńskiego. Prawa do węgierskiego tronu wywodził po przodkach kobiecych z dynastii Arpadów. Po wygaśnięciu męskiej linii Arpadów w 1301 roku przez lata musiał walczyć o koronę z rywalami, m.in. z Wacławem Czeskim i Ottonem Bawarskim. Data 1308 na monecie odnosi się do jego wyboru na króla przez część możnowładców. Formalnie koronowany został wielokrotnie, a ostatnia koronacja Świętą Koroną Węgier odbyła się w 1310 roku w Székesfehérvárze.
Faktyczną władzę zdobył dopiero po wieloletnich walkach z możnowładcami, którzy w praktyce rządzili własnymi dominiami. Przełomem było zwycięstwo w bitwie pod Rozgonami w 1312 roku, po której pozycja króla w kraju wyraźnie się umocniła. Dalsze lata upłynęły mu na stopniowym podporządkowywaniu potężnych rodów, jak Czákowie czy Aba, oraz na odbudowie królewskich dochodów i zaplecza militarnego.
Moneta nie przypadkiem przedstawia lilię florencką. Około 1325–1326 roku Karol Robert przeprowadził reformę menniczą, wprowadzając na Węgrzech regularną emisję złotych monet wzorowanych na florenie z Florencji. Były to jedne z pierwszych tego typu monet w Europie Środkowej. Węgierski złoty floren stał się protoplastą forinta, waluty używanej w kraju do dziś, i to właśnie z tego powodu rocznica jego śmierci znalazła szczególne miejsce w polityce emisyjnej banku centralnego.
Reformie monetarnej towarzyszyło uporządkowanie skarbu królewskiego. Król wykorzystał bogate złoża kruszców, przede wszystkim złota z kopalń w Kremnicy (Körmöcbánya) i innych ośrodkach górniczych północnych Węgier. Dzięki nim kraj stał się jednym z ważniejszych producentów złota w ówczesnej Europie, a Kremnica działa jako mennica nieprzerwanie przez kolejne stulecia.
Ważny jest także wątek polski. Karol Robert był żonaty z Elżbietą Łokietkówną, córką Władysława Łokietka i siostrą Kazimierza Wielkiego. Związek ten wpisywał się w sojusz dwóch królestw wobec Czech i Habsburgów. W 1335 roku na zjeździe w Wyszehradzie spotkali się Karol Robert, Jan Luksemburski i Kazimierz Wielki, a rozmowy dotyczyły spraw handlowych i politycznych regionu. Układ z 1339 roku zapewnił Andegawenom prawa do sukcesji w Polsce, co po śmierci Kazimierza w 1370 roku doprowadziło do objęcia polskiego tronu przez syna Karola Roberta, Ludwika Węgierskiego.
Dwór królewski Karol Robert przeniósł około 1323 roku z Timișoary do Wyszehradu nad Dunajem, gdzie rozbudował rezydencję. Zmarł tam 16 lipca 1342 roku i został pochowany w katedrze w Székesfehérvárze. Rządy jego następcy Ludwika Wielkiego są uważane za szczytowy okres potęgi średniowiecznych Węgier, a fundamenty pod nie położył właśnie ojciec.
Emisja z 1992 roku wchodziła w skład zestawu upamiętniającego króla, obejmującego również złotą monetę 10 000 forintów. Wersja menniczna (BU), którą oferujemy, ma według dostępnych źródeł nakład 10 000 sztuk. Dane o nakładzie wersji lustrzanej (proof) w źródłach różnią się, dlatego nie podajemy ich w tabeli. Moneta łączy walor srebrny, przejrzysty projekt i istotny wątek historyczny, a dodatkowo ma znaczenie dla kolekcjonerów zainteresowanych początkami węgierskiej waluty oraz wspólną historią Polski i Węgier.
Oferowana moneta pochodzi z oryginalnego worka lub rolki menniczej i zachowana jest w stanie UNC. Egzemplarz może nieznacznie różnić się od przedstawionego na zdjęciu.