USA 25 c American Women Zitkala-Sa 2024 nr15
USA 25 c American Women Zitkala-Sa 2024 nr15
Wybierz wariant produktu:
Poszczególne warianty mogą różnić się ceną
Wysyłka przez Pocztę Polską. cena zawiera również koszty pakowania, czas D+4
Koszty dostawy wybranego produktu
Cena dostawy dotyczy tego produktu (w wybranym wariancie - jeśli dotyczy). Może się ona zmienić po dodaniu innych produktów do koszyka.
Kod produktu: 14161
Opis
| Kraj | USA |
| Stan | UNC prosto z rolki |
| Nominał | 25 centów (USD) |
| Metal / Stop | Miedzionikiel (warstwy zewnętrzne: 75% miedzi, 25% niklu; rdzeń z czystej miedzi) |
| Waga | 5,67 g |
| Średnica | 24,26 mm |
| Typ emisji | Obiegowy/okolicznościowy |
| Producent (mennica) | United States Mint – Filadelfia (P) i Denver (D) |
| Nakład | brak potwierdzonych danych |
| Rok emisji | 2024 |
Ćwierćdolarówka z serii American Women Quarters, poświęcona Zitkali-Ša (Czerwonemu Ptakowi) – pisarce, kompozytorce, nauczycielce i działaczce na rzecz praw rdzennych Amerykanów. To piąta moneta rocznika 2024 i 15. pozycja w całej serii. Moneta została wprowadzona do obiegu przez United States Mint 21 października 2024 roku, a rolki i worki trafiły do sprzedaży dla kolekcjonerów tydzień później, 28 października.
Awers
Awers zajmuje portret profilowy George'a Washingtona zwrócony w lewo. W serii American Women Quarters wykorzystano zmodyfikowaną wersję rzeźby autorstwa Laury Gardin Fraser, przygotowanej pierwotnie na 200. rocznicę urodzin pierwszego prezydenta, a nie klasyczny wizerunek Johna Flanagana. Na monecie widnieją napisy „LIBERTY” (wolność) i „IN GOD WE TRUST” (w Bogu ufamy), rok emisji 2024 oraz znak mennicy – P dla Filadelfii albo D dla Denver.
Rewers
Rewers, którego autorem jest projektant z Artistic Infusion Program Don Everhart, a rzeźbiarką Renata Gordon z United States Mint, przedstawia Zitkalę-Ša w tradycyjnym stroju Yankton Dakotów, z otwartą księgą w dłoniach. Księga symbolizuje jej dorobek pisarski i publicystyczny. Przed wschodzącym słońcem leci kardynał (czerwony ptak) – aluzja do jej imienia, które w języku lakota/dakota oznacza „Czerwony Ptak”. Słońce nawiązuje do „Sun Dance Opera”, jej najsłynniejszego dzieła muzycznego. Wzdłuż otoku umieszczono napisy: „ZITKALA-ŠA” oraz „AUTHOR ACTIVIST COMPOSER” (autorka, działaczka, kompozytorka), a także nominał 25C, oznaczenie kraju emitenta „UNITED STATES OF AMERICA” i dewizę „E PLURIBUS UNUM” (z wielu – jedno). Rant moneta ma ząbkowany (119 ząbków).
Warto wiedzieć – i warto mieć
Zitkala-Ša urodziła się 22 lutego 1876 roku w rezerwacie Yankton Agency w Południowej Dakocie jako Gertrude Simmons. Wychowywała się w środowisku Yankton Dakotów, a jako dziecko trafiła do szkoły misyjnej w stanie Indiana, gdzie – zgodnie z ówczesną polityką asymilacyjną – ucinano jej długie włosy i zniechęcano do posługiwania się rodzimym językiem. Doświadczenia te opisała później w autobiograficznych esejach.
Kształciła się m.in. w Earlham College i została utalentowaną skrzypaczką; uczyła się również muzyki w Bostonie. Pracowała jako nauczycielka w Carlisle Indian Industrial School w Pensylwanii. Wybrała pseudonim Zitkala-Ša, pod którym publikowała w prestiżowych magazynach, m.in. w „Atlantic Monthly” i „Harper's”. Jej zbiór „Old Indian Legends” z 1901 roku należy do pierwszych publikacji, w których przekazy Dakotów spisała osoba wywodząca się z tego narodu.
W 1913 roku wraz z Williamem F. Hansonem stworzyła „The Sun Dance Opera”, uznawaną za pierwszą operę autorstwa rdzennych Amerykanów. Dzieło łączy melodie i motywy ludowe Dakotów z formą sceniczną znaną z zachodniej tradycji operowej. Słońce na rewersie monety jest bezpośrednim odwołaniem do tego utworu, a moneta – rzadkim przykładem numizmatu, który upamiętnia kompozytorkę.
Zitkala-Ša była też jedną z czołowych działaczek ruchu na rzecz praw rdzennych mieszkańców USA. Związana z Society of American Indians, w 1926 roku współzałożyła wraz z mężem Raymondem Bonninem National Council of American Indians, którego była wieloletnią przewodniczącą. Angażowała się w walkę o obywatelstwo, o prawa do ziemi i o reformę szkolnictwa. Indian Citizenship Act z 1924 roku przyznał obywatelstwo USA rdzennym Amerykanom, a jej praca publicystyczna i organizacyjna należała do ważnych głosów w tej debacie.
Zmarła 26 stycznia 1938 roku w Waszyngtonie. Została pochowana na Cmentarzu Narodowym w Arlington obok męża, który służył w armii amerykańskiej. Sama nazwa „Zitkala-Ša” bywa zapisywana z różnymi znakami diakrytycznymi, dlatego na monecie warto zwrócić uwagę na oryginalną pisownię z literą Š.
Seria American Women Quarters została ustanowiona ustawą Circulating Collectible Coin Redesign Act z 2020 roku i obejmuje lata 2022–2025. Co roku emitowanych jest pięć wzorów, upamiętniających Amerykanki zasłużone w dziedzinach takich jak nauka, sztuka, polityka czy walka o równouprawnienie. Moneta z Zitkalą-Ša zamyka rocznik 2024 i ma numer 15 w serii.
Z kolekcjonerskiego punktu widzenia moneta jest atrakcyjna jako tania, ale wartościowa historycznie pozycja – portret osoby o wielowymiarowej biografii, a także wyraźnie czytelny, bogaty w symbole rewers. Wydania z mennic P i D stanowią dwa oddzielne warianty do kompletowania serii. Niski nakład w porównaniu z klasycznymi ćwierćdolarówkami sprawia, że rocznik 2024 bywa chętnie poszukiwany przez osoby zbierające całą serię.
Oferowana moneta pochodzi z oryginalnego worka lub rolki menniczej i zachowana jest w stanie UNC. Egzemplarz może nieznacznie różnić się od przedstawionego na zdjęciu.