NBU (Narodowy Bank Ukrainy)

UKRAINA 2 UAH Elżbieta Jarosławówna 2022

39,99 zł

Dostawa

od 8,50 zł - Polecony e-commerce (Polska)

Wysyłka przez Pocztę Polską. cena zawiera również koszty pakowania, czas D+4

Dostępność:

brak towaru

Opis

Kraj	Ukraina
Stan	UNC
Nominał	2 hrywny (UAH)
Metal / Stop	miedzionikiel (stop Cu-Ni-Zn, tzw. nowe srebro / neusilber)
Waga	12,8 g
Średnica	31,0 mm
Typ emisji	okolicznościowa, seria „Wybitne Osobistości Ukrainy"
Producent (mennica)	Mennica Narodowego Banku Ukrainy, Kijów
Nakład	30 000 sztuk
Rok emisji	2022

Prezentowana moneta o nominale 2 hrywien, wybita przez Narodowy Bank Ukrainy w 2022 roku, została wprowadzona do obiegu 28 lipca 2022 roku jako 168. emisja wieloletniej serii „Wybitne Osobistości Ukrainy". Jej bohaterką jest księżniczka kijowska Elżbieta Jarosławna (staronorw. Elisif, staroruskie imię Olisava), najstarsza córka wielkiego księcia kijowskiego Jarosława Mądrego, która poprzez małżeństwo z norweskim wikingiem i przyszłym królem Haraldem Surowym stała się królową Norwegii i Danii.

Awers

Na awersie monety umieszczono ornament z wplecionym motywem tryzuba, nawiązujący do zdobień żelaznej siekiery datowanej na X–XIII wiek, otoczony dekoracją charakterystyczną dla sztuki średniowiecznej Skandynawii oraz Państwa Kijowskiego. Całość komponuje się z niewielkim godłem państwowym Ukrainy, napisem „UKRAINA", oznaczeniem roku emisji „2022" oraz nominałem „2 HRYWNI", umieszczonymi w sposób typowy dla serii poświęconej wybitnym postaciom historii Ukrainy.

Rewers

Rewers przedstawia stylizowany portret Elżbiety Jarosławny na tle dekoracyjnego fryzu wykonanego w stylu średniowiecznej skandynawskiej snycerki w drewnie i kamieniu. Tło zdobią sceny ilustrujące wojenne i poetyckie talenty jej pierwszego męża – norweskiego króla Haralda Surowego (Haralda III Sigurdssona), co odwołuje się do legendy o skaldycznych pieśniach miłosnych, jakie władca ten miał układać na jej cześć. Kompozycję uzupełniają dwa napisy odnoszące się do bohaterki monety: „ELISIF – Królowa Norwegii i Danii" oraz „OLISAVA * ELŻBIETA JAROSŁAWNA", łączące skandynawską i staroruską formę jej imienia.

Warto wiedzieć – i warto mieć

Elżbieta Jarosławna była córką Jarosława Mądrego, wielkiego księcia kijowskiego, oraz jego żony Ingegerdy, szwedzkiej księżniczki, córki króla Olofa Skötkonunga. Wychowywała się na dworze w Kijowie, który w XI wieku należał do najważniejszych i najzamożniejszych ośrodków politycznych w Europie, utrzymującym bliskie więzi dynastyczne z Francją, Węgrami, Skandynawią i Bizancjum.

Jej historia miłosna z Haraldem Sigurdssonem, późniejszym królem Norwegii znanym jako Harald Surowy (Harald Hardrada), jest jedną z najbardziej romantycznych opowieści skandynawskich sag. Młody wiking, który po ucieczce z Norwegii trafił na służbę na dworze kijowskim, miał ułożyć na cześć księżniczki cykl pieśni skaldycznych, w których ubolewał, że jako prosty dowódca, bez korony i bogactwa, nie jest jej wart. Dopiero po latach służby w gwardii wareskiej cesarza bizantyjskiego i zdobyciu fortuny powrócił do Kijowa, by ją poślubić – ślub odbył się około 1044–1045 roku.

Po powrocie do Norwegii Harald objął tron jako król Norwegii (1046–1066), a Elżbieta stała się jego królową. Harald przez pewien czas prowadził również walkę o koronę Danii, co znajduje odzwierciedlenie w tytule „Królowa Norwegii i Danii" użytym na rewersie monety.

Harald Surowy zginął w 1066 roku w bitwie pod Stamford Bridge w Anglii, próbując zdobyć angielski tron po śmierci Edwarda Wyznawcy – wydarzenie to, rozgrywające się zaledwie kilka tygodni przed podbojem normandzkim, uważane jest za symboliczny koniec epoki wikingów.

Elżbieta i Harald mieli dwie córki – Marię oraz Ingegerdę, która została później królową Danii, a następnie królową Szwecji, kontynuując tradycję dynastycznych związków rodu Jarosława Mądrego z koronami Europy.

Elżbieta była jedną z trzech córek Jarosława Mądrego, które w tym samym stuleciu zasiadły na europejskich tronach: jej siostra Anna Jarosławna stała się królową Francji jako żona Henryka I, a Anastazja Jarosławna – królową Węgier jako żona Andrzeja I. Fakt, że trzy księżniczki kijowskie równocześnie były królowymi trzech różnych krajów europejskich, jest często przywoływany jako dowód międzynarodowego znaczenia Rusi Kijowskiej w XI wieku.

Moneta jest częścią wieloletniej, bardzo rozbudowanej serii Narodowego Banku Ukrainy „Wybitne Osobistości Ukrainy", dokumentującej najważniejsze postaci historyczne związane z ziemiami ukraińskimi – od książąt kijowskich po działaczy kultury i nauki czasów nowożytnych.

Projekt monety opracował kijowski zespół artystyczny „ArtTrium" w składzie Wołodymyr Taran oraz bliźniacy Ołeksandr i Serhij Charuk – autorzy projektów dla blisko czterystu ukraińskich monet pamiątkowych, co czyni ich jednym z najbardziej rozpoznawalnych zespołów projektowych w ukraińskiej numizmatyce.

Niski, zaledwie trzydziestotysięczny nakład oraz interesująca, rzadko podejmowana na monetach tematyka średniowiecznych związków Rusi Kijowskiej ze Skandynawią sprawiają, że egzemplarz ten stanowi wartościową pozycję w każdej kolekcji poświęconej historii Europy Wschodniej i Północnej.

Oferowana moneta pochodzi z oryginalnego worka lub rolki menniczej i zachowana jest w stanie UNC. Egzemplarz może nieznacznie różnić się od przedstawionego na zdjęciu.