Turcja 5 lira Aydin Sayili 2022 P-222f

Jest w stanie bankowym I (UNC), pochodzi z paczki bankowej i nie był w obiegu. Numer seryjny banknotu może być inny niż prezentowany na fotografii.

Przejdź do pełnego opisu

4,49 zł

Cena w innych sklepach: 4,99 zł

Ilość

SZT.

Czas wysyłki: 24 godziny

Dostawa

od 8,50 zł - Polecony e-commerce (Polska)

Wysyłka przez Pocztę Polską. cena zawiera również koszty pakowania, czas D+4

Dostępność:

średnia ilość

Opis

Kraj	Turcja
Stan	UNC
Nominał	5 lira (TRY)
Materiał	papier bawełniany
Rozmiar	130 x 64 mm
Pick	P-222f
Producent (drukarnia)	Banknot Matbaası – Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (Ankara)
Seria	różne
Rok emisji	2022

Awers

Centralnym motywem strony przedniej jest portret Mustafy Kemala Atatürka, założyciela i pierwszego prezydenta Republiki Turcji, umieszczony w owalnym ujęciu na tle delikatnego ornamentu giloszowego. Po lewej stronie widnieje stylizowana gwiazda i półksiężyc, nawiązujące do symboliki godła państwowego. Na banknocie znajduje się napis „TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI” (Bank Centralny Republiki Turcji) oraz wielokrotnie powtórzona wartość nominalna „5”. W dolnej części widoczne są podpisy prezesa i wiceprezesa banku centralnego, natomiast w polu przezroczystym umieszczono znak wodny z portretem Atatürka i cyfrą „5”. Pionowy pasek zabezpieczający oraz mikrodruki dopełniają warstwę zabezpieczeń strony głównej.

Rewers

Strona odwrotna banknotu poświęcona jest tureckiemu historykowi nauki, Aydınowi Sayılıemu (1913–1993), którego portret umieszczono po prawej stronie kompozycji wraz z datami życia. Po lewej stronie przedstawiono symboliczną scenę otwartych dłoni unoszących ku górze kolejne etapy rozwoju ludzkiej wiedzy: rysunek naskalny nawiązujący do prehistorycznych obserwacji nieba, model heliocentrycznego układu słonecznego, schemat budowy atomu oraz podwójną spiralę DNA w formie lewoskrętnej helisy Z-DNA. Całość dopełnia napis „5 TÜRK LİRASI” oraz holograficzny pasek zabezpieczający z efektem zmiany barwy przy zmianie kąta patrzenia.

Warto wiedzieć – i warto mieć

Obecna seria banknotów tureckiej liry, oznaczana jako emisja E-9, weszła do obiegu w 2009 roku, już po zakończeniu okresu przejściowego nowej liry tureckiej (Yeni Türk Lirası) wprowadzonej w 2005 roku w miejsce zdewaluowanej dawnej waluty. W przeciwieństwie do wcześniejszych emisji, w których dominowały wyłącznie motywy związane z osobą Atatürka, seria E-9 na rewersach poszczególnych nominałów przedstawia wybitnych Turków reprezentujących różne dziedziny – naukę, matematykę, literaturę czy muzykę. Banknot o nominale 5 lir został poświęcony historii nauki, a jego bohaterem uczyniono Aydına Sayılıego.

Aydın Sayılı urodził się 2 maja 1913 roku w Stambule, a zmarł 15 października 1993 roku w Ankarze. Studiował na Uniwersytecie Harvarda pod kierunkiem George’a Sartona, uznawanego za twórcę historii nauki jako odrębnej dyscypliny akademickiej. W 1942 roku obronił doktorat poświęcony instytucjom naukowym świata islamu, stając się – jak podkreśla się w literaturze przedmiotu – pierwszą na świecie osobą, która uzyskała stopień doktora bezpośrednio w dziedzinie historii nauki.

Po powrocie do Turcji w 1943 roku Sayılı związał swoją karierę z Uniwersytetem Ankarskim, gdzie przez cztery dekady budował od podstaw tureckie środowisko badawcze zajmujące się historią nauki. Doszedł do tytułu profesora zwyczajnego (ordynariusza) w 1958 roku i pozostawał aktywny naukowo aż do przejścia na emeryturę w 1983 roku. Jego badania koncentrowały się przede wszystkim na astronomii osmańskiej i islamskiej, a jednym z najważniejszych dzieł jego autorstwa pozostaje monografia „The Observatory in Islam” (1981), poświęcona historii obserwatoriów astronomicznych w świecie muzułmańskim.

Za swój dorobek naukowy Sayılı otrzymał liczne wyróżnienia, w tym polski Medal Kopernikowski przyznany w 1973 roku oraz nagrodę UNESCO w 1990 roku. Był też członkiem międzynarodowych gremiów akademickich, takich jak Międzynarodowa Akademia Historii Nauki, co czyni go jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci reprezentujących Turcję na arenie międzynarodowej w dziedzinie humanistyki związanej z naukami ścisłymi.

Symbolika rewersu – zestawienie prehistorycznego rysunku naskalnego z modelem atomu i podwójną helisą DNA – nawiązuje bezpośrednio do dorobku naukowego Sayılıego, ukazując ciągłość ludzkiej ciekawości poznawczej od najdawniejszych obserwacji nieba i otoczenia aż po współczesne osiągnięcia nauk przyrodniczych.

Ciekawostką związaną z tym banknotem jest odkrycie dokonane przez tureckiego biochemika Aziza Sancara, laureata Nagrody Nobla w dziedzinie chemii z 2015 roku. Zwrócił on uwagę, że przedstawiona na rewersie helisa DNA w formie Z-DNA, która w naturze skręca się w lewo, na banknocie została narysowana z błędnym, przeciwnym kierunkiem skrętu. Mimo nagłośnienia sprawy w mediach, motyw pozostał niezmieniony również w kolejnych drukach nominału, w tym w egzemplarzach z prefiksem F pochodzących z 2022 roku.

Litera dodana po numerze katalogowym Pick oznacza kolejny wariant druku danego nominału, wyróżniający się odmiennym zestawem podpisów prezesa i wiceprezesa banku centralnego oraz odrębnym prefiksem litery serii numeru seryjnego. Wariant P-222f odpowiada egzemplarzom wydrukowanym i wprowadzonym do obiegu w 2022 roku, w okresie sprawowania funkcji prezesa banku centralnego przez Şahapa Kavcıoğlu. Dla kolekcjonerów specjalizujących się w wariantach podpisów i prefiksów jest to poszukiwana, stosunkowo świeża odmiana tego samego, niezmiennego od 2009 roku projektu graficznego.

Oferowany banknot pochodzi z oryginalnej paczki bankowej. Numer seryjny może różnić się od przedstawionego na zdjęciu.