Swaziland 1 emalangeni Gołe baby 1974 P-1

Jest w stanie bankowym I (UNC), pochodzi z paczki bankowej i nie był w obiegu. Numer seryjny banknotu może być inny niż prezentowany na fotografii.

Przejdź do pełnego opisu

29,99 zł

Cena w innych sklepach: 29,99 zł

Ilość

SZT.

Czas wysyłki: 24 godziny

Dostawa

od 8,50 zł - Polecony e-commerce (Polska)

Wysyłka przez Pocztę Polską. cena zawiera również koszty pakowania, czas D+4

Dostępność:

na wyczerpaniu

Opis

Kraj	Suazi – obecnie Eswatini
Stan	UNC
Nominał	1 lilangeni (SZL)
Materiał	papier
Rozmiar	150 × 70 mm
Pick	P-1
Producent (drukarnia)	Thomas De La Rue & Company Limited, Londyn
Seria	różne
Rok emisji	1974, bez daty na banknocie

Awers

Awers przedstawia króla Sobhuzy II (1899–1982), jednego z najważniejszych władców w historii Suazi. Jego portret umieszczono po lewej stronie banknotu. Sobhuza II odegrał kluczową rolę w procesie przechodzenia kraju spod brytyjskiego protektoratu do niepodległego królestwa.

W centralnej części kompozycji widoczny jest budynek parlamentu w Mbabane. Zestawienie portretu monarchy z instytucją państwową podkreślało charakter nowo powstałego systemu pieniężnego niepodległego Suazi.

Na awersie widnieje nazwa emitenta MONETARY AUTHORITY OF SWAZILAND – „Władza Monetarna Suazi” – oraz formuła THIS NOTE IS LEGAL TENDER FOR LINYE LILANGENI, informująca, że banknot jest prawnym środkiem płatniczym o wartości jednego lilangeni.

Banknot utrzymany jest przede wszystkim w czerwono-pomarańczowej kolorystyce. Na dole umieszczono również nazwę drukarni Thomas De La Rue & Company Limited, co pozwala jednoznacznie ustalić producenta pierwszej serii pieniądza Suazi.

Rewers

Potoczne określenie „gołe baby” odnosi się do najbardziej charakterystycznego motywu banknotu. Rewers przedstawia dziesięć młodych kobiet – księżniczek królewskich uczestniczących w tradycyjnej ceremonii Incwala. Kobiety występują w tradycyjnym stroju obrzędowym, który zgodnie z miejscowym zwyczajem pozostawia górną część ciała odkrytą.

Przedstawienie nie ma charakteru erotycznego – jest dokumentacją tradycyjnego stroju i ceremoniału kultury Suazi. Uczestniczki noszą ozdoby, koraliki i elementy ceremonialnego ubioru właściwego dla ważnych uroczystości królewskich.

Scena związana jest z Incwala, jednym z najważniejszych rytuałów narodowych Eswatini. Ceremonia koncentruje się wokół monarchy, wspólnoty i odnowienia królewskiej władzy, a jej korzenie sięgają znacznie wcześniejszych tradycji niż powstanie nowoczesnego państwa.

Na rewersie znajdują się także napisy MONETARY AUTHORITY OF SWAZILAND, ONE LILANGENI oraz duże oznaczenia wartości 1. Prosta kompozycja sprawia, że grupa ceremonialnie ubranych kobiet pozostaje dominującym motywem tej strony.

Warto wiedzieć – i warto mieć

P-1 ma szczególne znaczenie numizmatyczne, ponieważ jest pierwszym banknotem w historii narodowej waluty Suazi. Lilangeni wprowadzono jako prawny środek płatniczy 6 września 1974 roku, a wraz z nominałem 1 lilangeni pojawiły się banknoty 2, 5 i 10 emalangeni.

Pierwsze banknoty emitowała Monetary Authority of Swaziland. Dopiero później jej funkcje przejął Central Bank of Swaziland, obecnie działający pod nazwą Central Bank of Eswatini. P-1 reprezentuje więc najwcześniejszy etap budowy niezależnego systemu pieniężnego kraju.

Waluta została wprowadzona zaledwie sześć lat po uzyskaniu przez Suazi niepodległości od Wielkiej Brytanii w 1968 roku. Wcześniej gospodarka kraju była silnie związana z południowoafrykańskim systemem walutowym.

Nazwa jednostki jest nietypowa pod względem gramatycznym: 1 lilangeni, ale 2 i więcej emalangeni. Wynika to z zasad języka suazi. Międzynarodowym kodem waluty jest SZL.

Lilangeni od momentu wprowadzenia pozostaje powiązane z randem południowoafrykańskim w stosunku 1:1. Eswatini uczestniczy we Wspólnym Obszarze Monetarnym Afryki Południowej, a rand jest również akceptowany w kraju jako środek płatniczy.

Sobhuza II należał do najdłużej panujących monarchów XX wieku. Formalnie objął władzę jeszcze jako dziecko, a po osiągnięciu pełnoletności samodzielnie rządził krajem przez wiele dziesięcioleci, aż do śmierci w 1982 roku.

Za jego panowania Suazi uzyskało niepodległość 6 września 1968 roku. Data ta nieprzypadkowo wiąże się także z późniejszym wprowadzeniem własnej waluty – pierwsze banknoty lilangeni weszły do obiegu dokładnie sześć lat później, 6 września 1974 roku.

Sobhuza II był monarchą o ogromnym znaczeniu politycznym i symbolicznym. W 1973 roku zawiesił konstytucję oraz rozwiązał parlament, koncentrując władzę w rękach monarchii. Z tego względu jego długie panowanie jest oceniane zarówno przez pryzmat procesu dekolonizacji, jak i kształtowania silnej monarchii absolutnej.

Przedstawiona na rewersie Incwala bywa określana jako ceremonia królewska lub ceremonia „pierwszych owoców”, choć jej znaczenie jest znacznie szersze. Łączy elementy religijne, polityczne i społeczne, a centralną postacią rytuału pozostaje król.

Incwala odbywa się w okresie letnim na półkuli południowej, zwykle na przełomie grudnia i stycznia. Dokładny termin związany jest tradycyjnie z cyklem księżycowym i ustalany zgodnie z miejscowym ceremoniałem.

W ceremonii uczestniczą członkowie rodziny królewskiej, wojownicy, młodzież oraz przedstawiciele różnych grup społecznych. Stroje ceremonialne zachowują elementy tradycyjnej kultury Suazi, w tym skóry, pióra, koraliki, ozdoby i tkaniny.

Odkryte piersi kobiet widoczne na banknocie są więc elementem tradycyjnego stroju ceremonialnego, a nie artystyczną stylizacją stworzoną specjalnie dla pieniądza. Dzięki temu P-1 jest również interesującym dokumentem etnograficznym pokazującym kulturę kraju w latach 70. XX wieku.

Pod względem kolekcjonerskim motyw jest wyjątkowy. Na światowych banknotach znacznie częściej spotyka się portrety monarchów, zabytki czy zwierzęta niż tak bezpośrednie przedstawienie uczestniczek tradycyjnej ceremonii w autentycznym stroju. To właśnie dlatego pierwszy lilangeni jest łatwo rozpoznawalny wśród banknotów Afryki.

Banknot posiada znak wodny przedstawiający tradycyjną tarczę wraz z włóczniami. Motyw nawiązuje do uzbrojenia wojowników Suazi i do symboliki państwowej, w której tarcza oraz włócznie zajmują ważne miejsce.

Nominał ma duży jak na swoją wartość format 150 × 70 mm. Pierwsza seria była drukowana przez renomowaną brytyjską firmę Thomas De La Rue & Company Limited w Londynie, której nazwa widnieje bezpośrednio na awersie.

W 2018 roku król Mswati III oficjalnie ogłosił zmianę angielskiej nazwy państwa ze Swaziland na Eswatini. Banknot pozostaje więc także pamiątką po okresie, gdy na oficjalnych dokumentach i pieniądzach stosowano jeszcze nazwę Swaziland.

P-1 jest wyjątkowo interesującą pozycją do kolekcji: to pierwszy banknot narodowej waluty Suazi, emisja z portretem Sobhuzy II i parlamentem oraz bardzo charakterystyczna scena księżniczek podczas ceremonii Incwala. Potoczne określenie „Gołe baby” łatwo identyfikuje banknot, natomiast właściwy opis numizmatyczny motywu to „księżniczki podczas ceremonii Incwala”.

Oferowany banknot pochodzi z oryginalnej paczki bankowej. Numer seryjny może różnić się od przedstawionego na zdjęciu.