Okazja
Bestseller

RPA 5 randów Nelson Mandela 2008

19,99 zł

Najniższa cena z 30 dni przed obniżką: 18,99 zł

Promocja trwa do 8 listopada 2026

Cena w innych sklepach: 24,99 zł

Ilość

SZT.

Czas wysyłki: 24 godziny

Dostawa

od 8,50 zł - Polecony e-commerce (Polska)

Wysyłka przez Pocztę Polską. cena zawiera również koszty pakowania, czas D+4

Dostępność:

na wyczerpaniu

Opis

Kraj	RPA (Republika Południowej Afryki)
Stan	UNC
Nominał	5 randów (ZAR)
Metal / Stop	Bimetal: środek – mosiądz, pierścień – miedzionikiel
Waga	9,5 g
Średnica	26 mm
Typ emisji	obiegowy/okolicznościowy
Producent (mennica)	South African Mint (Centurion)
Nakład	5 000 000 szt.
Rok emisji	2008

Pięciorandówka z 2008 roku to okolicznościowa moneta obiegowa wydana z okazji 90. urodzin Nelsona Mandeli. Jest to bimetaliczny nominał o dwuczęściowej konstrukcji: jasny pierścień z miedzioniklu otacza żółty krążek z mosiądzu. Moneta ma rant z rowkiem zabezpieczającym i wielokrotnie powtórzonym napisem „SARB R5”.

Awers

Na awersie znajduje się państwowy herb Republiki Południowej Afryki w wersji wprowadzonej w 2000 roku. Widnieją na nim m.in. kwiat protei, sekretarz (ptak drapieżny) z rozpostartymi skrzydłami, wschodzące słońce, kły słoniowe i kłosy pszenicy oraz dwie ludzkie postacie nawiązujące do sztuki naskalnej ludu San. Wokół herbu biegnie napis w językach urzędowych kraju: „Afrika Borwa” (w języku sotho/tswana: „Afryka Południowa”) i „Suid-Afrika” (w języku afrikaans: „Afryka Południowa”). Między nimi widoczna jest data 2008.

Rewers

Rewers zajmuje portret Nelsona Mandeli w półpostaci. Mandela jest uśmiechnięty i ma na sobie swoją charakterystyczną koszulę we wzory, która stała się jego znakiem rozpoznawczym. Jest to rzadkość wśród portretów mężów stanu na monetach, które zwykle są sztywne i oficjalne. Obok portretu umieszczono napis „90 YEARS” („90 lat”), nominał „5 RAND” („5 randów”) oraz inicjały projektantki „NvN”. Według dostępnych katalogów portret zaprojektowała Natanya van Niekerk, a herb – Arthur Sutherland.

Warto wiedzieć – i warto mieć

Nelson Rolihlahla Mandela urodził się 18 lipca 1918 roku we wsi Mvezo w Transkei. Moneta została wprowadzona do obiegu w piątek 18 lipca 2008 roku, dokładnie w dziewięćdziesiątą rocznicę jego urodzin. Emisję zorganizowały wspólnie South African Reserve Bank, South African Mint, Nelson Mandela Foundation i ministerstwo finansów.

Nakład wyniósł pięć milionów sztuk i przeznaczono go do zwykłego obiegu. Bank centralny podkreślał, że moneta jest środkiem płatniczym o nominale 5 randów. Nie przypisywał jej wartości wyższej od nominalnej i zachęcał, by wydawać ją jako drobne, aby więcej osób mogło ją zobaczyć. Moneta zyskała w RPA potoczną nazwę „Madiba R5”, od klanowego imienia Mandeli, którym posługiwali się jego rodacy.

Podczas ceremonii związanej z emisją Mandela miał żartobliwie powiedzieć, że czuje się dziś „trochę bogatszy” i nie będzie już zadawał się z biednymi ludźmi. Ta anegdota dobrze oddaje jego poczucie humoru i dystans do siebie, które często przywoływano w biografiach.

Życiorys Mandeli jest jednym z najważniejszych w historii XX wieku. Jako działacz Afrykańskiego Kongresu Narodowego walczył z apartheidem, za co w 1964 roku został skazany na dożywocie. Spędził w więzieniu 27 lat, w tym wiele na Robben Island. Został zwolniony w lutym 1990 roku. W 1993 roku otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla wspólnie z Frederikiem Willemem de Klerkiem, a w 1994 roku został pierwszym prezydentem RPA wybranym w wyborach z udziałem wszystkich obywateli bez względu na rasę. Urząd sprawował do 1999 roku.

Dla polskich kolekcjonerów interesujące może być to, że Pokojową Nagrodę Nobla, tę samą co Mandela, otrzymał w 1983 roku Lech Wałęsa. Obaj są symbolami pokojowego przejścia od systemu autorytarnego do demokracji, choć w różnych częściach świata.

Data emisji ma znaczenie także w szerszym kontekście. Organizacja Narodów Zjednoczonych ustanowiła później 18 lipca Międzynarodowym Dniem Nelsona Mandeli. Pierwszy raz obchodzono go w 2009 roku. Moneta z 2008 roku ukazała się więc przed tą decyzją i jest jednym z wczesnych numizmatycznych świadectw jego światowej popularności.

Wśród pięciorandówek moneta wyróżnia się tym, że upamiętnia osobę jeszcze za życia. Mandela zmarł 5 grudnia 2013 roku. Podobizna żyjącego bohaterów narodowych rzadko trafia na monety obiegowe, dlatego emisja ta cieszy się trwałym zainteresowaniem kolekcjonerów i osób zbierających monety związane z Mandelą. Najwyższej jakości egzemplarze trafiają do obrotu kolekcjonerskiego. Poza obiegiem South African Mint wydała też wersję o wykończeniu „proof-like” w zestawach dla kolekcjonerów.

Oferowana moneta pochodzi z oryginalnego worka lub rolki menniczej i zachowana jest w stanie UNC. Egzemplarz może nieznacznie różnić się od przedstawionego na zdjęciu.