Tagi produktu
- Nowość
Norwegia 10 koron 150 rocznica Konstytucji 20g Ag.900 1964
Koszty dostawy wybranego produktu
Cena dostawy dotyczy tego produktu (w wybranym wariancie - jeśli dotyczy). Może się ona zmienić po dodaniu innych produktów do koszyka.
Kod produktu: 15713
Opis
| Kraj | Norwegia |
| Stan | UNC |
| Nominał | 10 koron (NOK) |
| Metal / Stop | Srebro Ag 900 |
| Waga | 20 g |
| Średnica | 35 mm |
| Typ emisji | okolicznościowa |
| Producent (mennica) | Kongsberg (Det Kongelige Mynt) |
| Nakład | 1 408 000 szt. |
| Rok emisji | 1964 |
Srebrna dziesięciokoronówka wybita w 1964 roku upamiętnia 150. rocznicę uchwalenia norweskiej konstytucji. Moneta powstała za panowania króla Olafa V i jest emisją jednoroczną – nie miała kontynuacji w kolejnych latach. Wykonano ją w mennicy w Kongsbergu ze srebra próby 900, przy masie 20 g, co daje około 18 g czystego srebra.
Awers
Awers przedstawia Eidsvollsbygningen – zabytkowy dwór w Eidsvoll, w którym w 1814 roku obradowało Zgromadzenie Konstytucyjne. Budynek ukazano w prostym, frontalnym ujęciu, zgodnym ze skromną, klasycystyczną architekturą obiektu. Legenda zawiera nazwę miejscowości EIDSVOLL oraz daty 1814 i 1964, a także oznaczenie nominału 10 KRONER (10 koron). Poniżej wyobrażenia widoczne są znaki menniczego i inicjały grawera.
Rewers
Rewers zajmuje ukoronowana tarcza herbowa z koronowanym lwem norweskim, zwróconym w lewo i trzymającym halabardę – jest to historyczne godło Norwegii. Rant zdobi napis „ENIGE OG TRO TIL DOVRE FALLER” (Zjednoczeni i wierni, aż runie Dovre), czyli hasło związane z ojcami konstytucji z Eidsvoll. Autorem projektu grawerskiego jest Øivind Hansen.
Warto wiedzieć – i warto mieć
Zgromadzenie Konstytucyjne zebrało się w Eidsvoll wiosną 1814 roku. Obradowało od kwietnia do maja, a około 112 delegatów z całego kraju opracowało ustawę zasadniczą niepodległego państwa. Konstytucję podpisano 16 maja, a jest ona datowana na 17 maja 1814 roku – dlatego właśnie ten dzień jest w Norwegii świętem narodowym.
Kontekst historyczny był dramatyczny. Na mocy pokoju kilońskiego z początku 1814 roku Dania przekazała Norwegię Szwecji, jednak Norwegowie nie zaakceptowali tej decyzji. Namiestnik Christian Fryderyk zwołał zgromadzenie, a delegaci uchwalili konstytucję, ogłosili niepodległość i wybrali go na króla. Krótka wojna ze Szwecją latem 1814 roku zakończyła się układem, w którym Norwegia weszła w unię personalną ze Szwecją, ale zachowała własną konstytucję – jedynie zmodyfikowaną, by pomieścić unię.
Norweska konstytucja należy do najstarszych spisanych ustaw zasadniczych, które obowiązują do dziś. Wzorowano się na doświadczeniach amerykańskich i francuskich, ale przede wszystkim na tradycji norweskiej. Z polskiej perspektywy warto przypomnieć, że wcześniejsza od niej Konstytucja 3 maja 1791 roku była pierwszą nowoczesną spisaną konstytucją w Europie – oba dokumenty łączy data majowa i idea suwerenności narodu.
Motyw awersu ma szczególne znaczenie: dwór Eidsvoll, zbudowany w latach 70. XVIII wieku jako rezydencja przedsiębiorcy Carstena Ankera, stał się symbolem narodzin współczesnej Norwegii. Dziś pełni funkcję muzeum i jest jednym z najważniejszych miejsc pamięci narodowej. Obiekt przywrócono do wyglądu z 1814 roku, a otwarcie po renowacji odbyło się w 2014 roku, w dwusetną rocznicę konstytucji.
Hasło na rancie „Enige og tro til Dovre faller” nawiązuje do przysięgi deputowanych z Eidsvoll. Dovre to pasmo górskie w centralnej Norwegii – obietnica trwałej jedności miała więc trwać, dopóki góry nie runą. Umieszczenie takiego napisu na rancie sprawia, że moneta jest nie tylko pamiątką rocznicy, ale i nośnikiem jednego z najbardziej znanych norweskich cytatów historycznych.
Nakład tej dziesięciokoronówki wyniósł łącznie 1 408 000 sztuk. Część katalogów rozdziela go na dwie pozycje, 1 026 000 i 382 000 sztuk, co daje tę samą sumę. Jak na emisję srebrną jest to nakład znaczny, ale moneta stała się popularna wśród kolekcjonerów i sporo egzemplarzy zachowało się w dobrym stanie. Wielu Norwegów kupowało ją jako pamiątkę, a wiele sztuk trafiło później do obiegu i uległo zużyciu, dlatego egzemplarze w stanie menniczym są dziś wyraźnie cenniejsze od tych po obiegu.
Moneta stanowi ciekawy element kolekcji skandynawskich, tematycznych zbiorów poświęconych konstytucjom i rocznicom państwowym oraz srebrnych monet okolicznościowych z lat 60. XX wieku. Duży rozmiar 35 mm, wysoka próba srebra i czytelny, symboliczny rysunek czynią z niej efektowną pozycję, a jednoroczny typ ułatwia jej jednoznaczną identyfikację.
Oferowana moneta pochodzi z oryginalnego worka lub rolki menniczej i zachowana jest w stanie UNC. Egzemplarz może nieznacznie różnić się od przedstawionego na zdjęciu.