Okazja
Bestseller
Nowość

Niemcy 10 marek 1920 P-67a

16,99 zł

Najniższa cena z 30 dni przed obniżką: 16,99 zł

Promocja trwa do 1 listopada 2026

Cena w innych sklepach: 19,99 zł

Dostawa

od 8,50 zł - Polecony e-commerce (Polska)

Wysyłka przez Pocztę Polską. cena zawiera również koszty pakowania, czas D+4

Dostępność:

spodziewana dostawa

Opis

Kraj	Niemcy (Republika Weimarska)
Stan	UNC
Nominał	10 marek (M)
Materiał	papier
Rozmiar	126 x 84 mm
Pick	P-67a
Producent (drukarnia)	Reichsdruckerei, Berlin
Seria	różne
Rok emisji	1920

Prezentowany banknot to niemiecka Reichsbanknote o nominale 10 marek, wyemitowana 6 lutego 1920 roku w Berlinie, w pierwszych miesiącach istnienia Republiki Weimarskiej. Jest to emisja oznaczona w katalogu Pick jako 1920 P-67a – wariant z czerwonymi literami podkładu na stronie głównej oraz białą legendą typograficzną na czerwonym obramowaniu na stronie odwrotnej.

Awers

Strona główna utrzymana jest w ciemnozielonej i czarnej kolorystyce, na oliwkowym podkładzie zdobionym drobnym ornamentem giloszowym. W narożnikach widnieje duża cyfra „10”, a centralną część zajmuje tekst tytułowy „Reichsbanknote” oraz formuła płatnicza: „Zehn Mark zahlt die Reichsbankhauptkasse in Berlin gegen diese Banknote dem Einlieferer” – w tłumaczeniu: „Dziesięć marek wypłaci okazicielowi tego banknotu Główna Kasa Banku Rzeszy w Berlinie”. Poniżej znajduje się data i miejsce emisji „Berlin, den 6. Februar 1920” (Berlin, 6 lutego 1920) oraz panel z odbitymi nazwiskami członków dyrekcji Banku Rzeszy, pełniący funkcję pieczęci uwierzytelniającej emisję. Numer seryjny wydrukowano w kolorze czerwonym, zgodnie z cechą charakterystyczną odmiany P-67a. Pod światło widoczny jest naturalny znak wodny w postaci cyfry „10” powtórzonej w czterech ułożeniach, na tle wzoru kwadratów i sześciokątów.

Rewers

Strona odwrotna utrzymana jest w kolorystyce zielono-czerwonej, z dużą cyfrą „10” pośrodku kompozycji, otoczoną ornamentalnym, giloszowym obramowaniem. Biały napis typograficzny umieszczony jest na czerwonym polu obwodowym. W dolnej części znajduje się ostrzeżenie karne, typowe dla banknotów Banku Rzeszy tego okresu: „Wer Banknoten nachmacht oder verfälscht, oder nachgemachte oder verfälschte sich verschafft und in Verkehr bringt, wird mit Zuchthaus nicht unter zwei Jahren bestraft” – w tłumaczeniu: „Kto podrabia lub fałszuje banknoty albo pozyskuje i wprowadza do obiegu podrobione lub sfałszowane banknoty, podlega karze więzienia nie krótszej niż dwa lata”. Na środku strony odwrotnej, w papierze, widoczny jest miedziano-brązowy pasek włókienny, stanowiący dodatkowe zabezpieczenie emisji.

Warto wiedzieć – i warto mieć

Banknot 10 marek z 6 lutego 1920 roku należy do wczesnej fazy tzw. Papiermark – niemieckiej marki papierowej Republiki Weimarskiej, emitowanej w latach 1920–1924. Powstał zaledwie kilkanaście miesięcy po zakończeniu I wojny światowej i podpisaniu traktatu wersalskiego, w okresie gdy gospodarka Niemiec zaczynała odczuwać skutki wojennych zniszczeń, reparacji oraz rosnącego długu publicznego.

W lutym 1920 roku inflacja w Niemczech była jeszcze relatywnie umiarkowana w porównaniu z tym, co miało nadejść – katastrofalna hiperinflacja lat 1922–1923, w trakcie której wartość marki spadała z dnia na dzień, a Bank Rzeszy zmuszony był emitować banknoty o nominałach sięgających miliardów i bilionów marek. Egzemplarz taki jak ten stanowi więc świadectwo „spokojniejszego” początku procesu, który doprowadził do jednej z najsłynniejszych katastrof monetarnych w historii Europy.

Ze względu na gwałtownie rosnące zapotrzebowanie na pieniądz papierowy, druk banknotów tej serii realizowała przede wszystkim Reichsdruckerei w Berlinie, wykorzystująca szybszą i tańszą technikę druku typograficznego. Skala produkcji była ogromna – samego nominału 10 marek z emisji lutowej 1920 roku wydrukowano ponad 241 milionów sztuk, co czyni tę emisję stosunkowo łatwo dostępną dla kolekcjonerów, choć poszczególne odmiany literowe i podkładowe bywają zbierane osobno.

Katalog Pick wyróżnia dla tej emisji dwie odmiany: P-67a, z czerwonymi literami podkładu na awersie, oraz P-67b, pozbawioną tego elementu. Tego typu drobne różnice w podkładzie i kolorze liter miały ograniczać możliwości fałszowania banknotów w okresie, gdy Bank Rzeszy musiał gwałtownie zwiększać emisję pieniądza.

Warto zwrócić uwagę na staranne, ornamentalne zdobienia typowe dla niemieckiej szkoły grawerskiej początku XX wieku – misterne giloszowe wzory, wyraźne cyfry nominału oraz czytelne, kaligraficzne liternictwo, które kontrastują z późniejszymi, uproszczonymi i pospiesznie drukowanymi banknotami milionowymi i miliardowymi z lat 1922–1923.

Emisje marki papierowej z 1920 roku mają też pośredni związek z historią ziem polskich. Na terenach byłego zaboru pruskiego, które po odzyskaniu niepodległości i powstaniu wielkopolskim weszły w skład II Rzeczypospolitej, niemiecka marka pozostawała w obiegu równolegle z wprowadzaną stopniowo marką polską, zanim doszło do ostatecznego rozdzielenia systemów walutowych obu państw. Banknoty takie jak ten krążyły więc również na obszarach, które w 1920 roku formalnie należały już do odrodzonej Polski.

Dla kolekcjonerów banknot ten stanowi wartościowy, przystępny cenowo punkt wyjścia do budowania zbioru poświęconego niemieckiej inflacji papierowej marki – łączy w sobie estetykę jeszcze „przedinflacyjną” z pierwszymi symptomami nadchodzącego kryzysu monetarnego, co czyni go interesującym świadkiem przełomowego okresu w historii gospodarczej Europy.

Oferowany banknot pochodzi z oryginalnej paczki bankowej. Numer seryjny może różnić się od przedstawionego na zdjęciu.