Naddniestrze 50 rubli Jeździec 1993 P-19

Awers

Awers przedstawia pomnik konny Aleksandra Wasiljewicza Suworowa w Tyraspolu. Rosyjski dowódca został ukazany na wspiętym koniu, z wyciągniętą przed siebie prawą ręką. Dynamiczna sylwetka jeźdźca podkreśla wojskowy charakter przedstawienia oraz szczególne miejsce Suworowa w oficjalnej narracji historycznej Naddniestrza.

Pomnik stoi na placu noszącym imię dowódcy i należy do najbardziej rozpoznawalnych symboli Tyraspola. Suworow jest wiązany z powstaniem twierdzy nad Dniestrem, wokół której rozwinęła się późniejsza stolica regionu. Jego wizerunek wielokrotnie pojawiał się na naddniestrzańskich banknotach, monetach oraz symbolach instytucjonalnych.

Na banknocie widnieje duża liczba „50” oraz napis „ПЯТЬДЕСЯТ РУБЛЕЙ”, oznaczający „pięćdziesiąt rubli”. Nazwę banku emisyjnego podano w językach rosyjskim, ukraińskim oraz mołdawskim zapisywanym cyrylicą. Wielojęzyczny układ odnosi się do trzech głównych tradycji językowych obecnych w regionie.

Kompozycję uzupełniają dwa numery seryjne, drobne ornamenty giloszowe i wielowarstwowe wzory geometryczne. Stonowana zielono-oliwkowa kolorystyka odpowiada stylistyce pierwszych własnych emisji Naddniestrza, przygotowywanych w okresie gwałtownych przemian politycznych i gospodarczych po rozpadzie Związku Radzieckiego.

Rewers

Rewers przedstawia monumentalny gmach władz Naddniestrza w Tyraspolu, znany jako siedziba Rady Najwyższej. Symetryczna budowla z szeroką fasadą i centralnie zaznaczonym wejściem reprezentuje charakterystyczną architekturę administracyjną późnego okresu radzieckiego.

Przed budynkiem znajduje się pomnik Włodzimierza Lenina. Zachowanie w przestrzeni publicznej monumentów, godeł oraz elementów ikonografii Związku Radzieckiego stało się jedną z najbardziej charakterystycznych cech krajobrazu Naddniestrza. Przedstawienie na banknocie łączyło nową regionalną emisję pieniądza z symboliką poprzedniego systemu politycznego.

Na rewersie powtórzono nominał „50” oraz zapisy wartości w językach używanych w regionie. Tło tworzą rozety, drobne linie i ornamenty zabezpieczające. Prosta, czytelna kompozycja miała charakter użytkowy, typowy dla pieniądza emitowanego w warunkach szybko zmieniającej się sytuacji gospodarczej.

Warto wiedzieć – i warto mieć

Naddniestrze to wąski pas terytorium położony przede wszystkim na lewym brzegu Dniestru, pomiędzy Mołdawią a Ukrainą. Region ogłosił odrębność od Mołdawii w okresie rozpadu Związku Radzieckiego, jednak nie uzyskał powszechnego uznania międzynarodowego. Mimo tego posiada własne władze, bank centralny, system prawny, symbole oraz walutę.

Pierwszym naddniestrzańskim pieniądzem były radzieckie i rosyjskie banknoty opatrzone specjalnymi znaczkami z portretem Suworowa. Rozwiązanie miało ograniczyć napływ wycofywanej gotówki z innych części dawnego ZSRR. W sierpniu 1994 roku zastąpiono je własną serią banknotów, do której należał nominał 50 rubli oznaczony datą 1993.

Nowy rubel został wprowadzony w relacji jeden rubel za tysiąc wcześniejszych jednostek. Reforma nie zatrzymała jednak inflacji, dlatego w kolejnych latach pojawiały się coraz wyższe nominały oraz banknoty z nadrukowanymi nowymi wartościami. Emisje z pierwszej połowy lat dziewięćdziesiątych są dziś świadectwem chaotycznego okresu budowania odrębnego systemu gospodarczego regionu.

Aleksander Suworow był jednym z najsłynniejszych rosyjskich dowódców XVIII wieku. Uczestniczył w licznych kampaniach wojennych, a w tradycji rosyjskiej zapisał się jako wódz, który nie poniósł wyraźnej klęski w bitwie. Jego związek z Tyraspolem wynika z rozbudowy rosyjskich umocnień nad Dniestrem pod koniec XVIII wieku.

Pomnik konny Suworowa odsłonięto w Tyraspolu w 1979 roku. Monument stał się jednym z najważniejszych punktów miasta, a jego sylwetka trafiła na banknoty, medale i materiały promujące region. Ukazanie pomnika zamiast klasycznego portretu nadaje banknotowi szczególnie rozpoznawalny charakter i podkreśla znaczenie miejskiej ikonografii Tyraspola.

W 2000 roku przeprowadzono kolejną denominację, podczas której milion rubli tej emisji zastąpiono jednym rublem nowej serii. Banknot P-19 funkcjonował więc stosunkowo krótko, ale dokumentuje ważny etap dziejów pieniądza postsowieckiego. Motyw jeźdźca, radziecka architektura i napisy w trzech językach czynią go interesującym elementem kolekcji państw nieuznawanych, przemian po rozpadzie ZSRR oraz reform walutowych Europy Wschodniej.

Oferowany banknot pochodzi z oryginalnej paczki bankowej. Numer seryjny może różnić się od przedstawionego na zdjęciu.