Kazachstan 3 tenge Góry 1993 P-8b

Awers

Awers przedstawia portret Süyinbaya Aronuly, kazachskiego akyna – poety i improwizatora tworzącego w XIX wieku. Ukazano go w tradycyjnym nakryciu głowy i stroju, z siwą brodą, w ujęciu podkreślającym jego rangę jako jednego z najważniejszych przedstawicieli kazachskiej poezji ustnej. Przy portrecie widnieje napis „СҮЙІНБАЙ 1815–1898”, oznaczający „Süyinbay 1815–1898”.

W górnej części znajduje się nazwa emitenta „ҚАЗАҚСТАН ҰЛТТЫҚ БАНКІ”, czyli „Narodowy Bank Kazachstanu”. Nominał zapisano cyfrą „3” oraz słowami „ҮШ ТЕҢГЕ”, oznaczającymi „trzy tenge”. Kompozycję uzupełniają ornamenty geometryczne, numer seryjny, podpis przedstawiciela banku oraz jednolita nitka zabezpieczająca.

W polu znaku wodnego zastosowano powtarzający się symetryczny ornament. Zielona kolorystyka i drobne wzory giloszowe nawiązują do estetyki pierwszej rodziny banknotów niepodległego Kazachstanu, w której szczególną rolę powierzono postaciom związanym z kulturą, nauką i historią kraju.

Rewers

Rewers przedstawia górski krajobraz Zailijskiego Ałatau, znanego również jako Ile Ałatau. Na pierwszym planie widoczna jest rzeka płynąca przez zalesioną dolinę, natomiast w głębi wznoszą się ostre, częściowo ośnieżone szczyty. Pejzaż symbolizuje przyrodnicze dziedzictwo południowo-wschodniego Kazachstanu.

Po prawej stronie umieszczono godło Republiki Kazachstanu. Jego centralnym elementem jest szanyrak – sklepienie jurty – od którego promieniście rozchodzą się podpory symbolizujące wspólny dom i jedność narodu. Po bokach znajdują się skrzydlate tulpary, czyli mityczne konie, a całość wieńczy pięcioramienna gwiazda.

Napisy „ҚАЗАҚСТАН ҰЛТТЫҚ БАНКІ” oraz „ҮШ ТЕҢГЕ” powtarzają nazwę Narodowego Banku Kazachstanu i wartość trzech tenge. Kompozycję zamykają duże oznaczenia nominału oraz wielowarstwowe ornamenty zabezpieczające.

Warto wiedzieć – i warto mieć

Süyinbay Aronuly żył w latach 1815–1898 i należał do najwybitniejszych kazachskich akynów, czyli poetów tworzących i wykonujących utwory ustnie, często podczas publicznych pojedynków improwizatorskich. W swojej poezji poruszał temat sprawiedliwości społecznej, godności człowieka, historii stepowych wspólnot oraz odpowiedzialności sprawujących władzę.

Szczególne miejsce zajmuje on również jako nauczyciel i duchowy poprzednik Dżambuła Dżabajewa, jednego z najbardziej znanych poetów kazachskich XX wieku. Umieszczenie Süyinbaya na jednym z pierwszych banknotów narodowej waluty podkreśla znaczenie tradycji ustnej dla zachowania języka i tożsamości Kazachów.

Pasmo Zailijskiego Ałatau stanowi północną część gór Tienszan i rozciąga się w pobliżu Ałmaty. Jego wysokie szczyty, doliny rzeczne, lasy świerkowe i lodowce tworzą jeden z najbardziej charakterystycznych krajobrazów Kazachstanu. Góry pełnią również istotną funkcję jako źródło wody dla dużych skupisk ludności oraz teren rekreacji i ochrony przyrody.

Tenge wprowadzono do obiegu 15 listopada 1993 roku, zastępując rosyjskiego rubla używanego po rozpadzie Związku Radzieckiego. Nazwa waluty wywodzi się od dawnych tureckich i środkowoazjatyckich określeń srebrnych monet, z którymi spokrewnione jest także rosyjskie słowo „diengi”, oznaczające pieniądze. Wprowadzenie własnej waluty było jednym z najważniejszych symboli gospodarczej suwerenności niepodległego Kazachstanu.

Banknot 3 tenge należy do nietypowych nominałów, rzadko spotykanych we współczesnych systemach pieniężnych. Został wycofany z codziennego obiegu po zastąpieniu niskich banknotów bardziej trwałymi monetami. Dla kolekcjonera stanowi interesujący dokument pierwszych lat niepodległości kraju, łączący narodowego poetę, górski krajobraz i symbolikę nowo utworzonego państwa.

Oferowany banknot pochodzi z oryginalnej paczki bankowej. Numer seryjny może różnić się od przedstawionego na zdjęciu.