Okazja
Bestseller

Iran 10 000 rialów Góra 1992+ P-146i

Przejdź do pełnego opisu

2,99 zł

Najniższa cena z 30 dni przed obniżką: 3,49 zł

Promocja trwa do 31 października 2026

Cena w innych sklepach: 4,99 zł

Ilość

SZT.

Czas wysyłki: 24 godziny

Dostawa

od 8,50 zł - Polecony e-commerce (Polska)

Wysyłka przez Pocztę Polską. cena zawiera również koszty pakowania, czas D+4

Dostępność:

na wyczerpaniu

Opis

Kraj	Iran
Stan	UNC
Nominał	10 000 riali (IRR)
Materiał	papier bawełniany (100% bawełna)
Rozmiar	160 x 77 mm
Pick	P-146i
Producent (drukarnia)	Centralny Bank Islamskiej Republiki Iranu – Organizacja Druku Banknotów i Mennictwa (papier z Mennicy Papierów Wartościowych „Takab”)
Seria	różne
Rok emisji	ND (1992–2016)

Prezentowany banknot to irański 10 000 riali z długiej, wieloletniej emisji ND (bez daty na blankiecie) 1992 P-146, w odmianie podpisów oznaczonej jako 1992 P-146i. Odmiana ta wiąże się z parą podpisów Prezesa Banku Centralnego Islamskiej Republiki Iranu Valiollaha Seyfa oraz Ministra Gospodarki i Finansów Alego Tayebni, urzędujących równolegle w latach 2013–2017, co pozwala datować ten konkretny wariant na środkową część dekady 2010.

Awers

Na awersie umieszczono portret Ajatollaha Ruhollaha Chomeiniego (1902–1989), przywódcy rewolucji islamskiej z 1979 roku i twórcy Islamskiej Republiki Iranu, ujęty w bogatej, ornamentalnej ramie z motywami roślinnymi i geometrycznymi typowymi dla perskiej sztuki zdobniczej. W tle i wokół portretu znajdują się perskie napisy z nazwą emitenta – Bank Markazi Jomhouri Islami Iran (Bank Centralny Islamskiej Republiki Iranu) – oraz oznaczenie nominału zapisane cyframi i słowami w piśmie perso-arabskim. Kompozycję dopełniają subtelne, wielobarwne siatki giloszowe, stanowiące jednocześnie element zdobniczy i zabezpieczający przed fałszerstwem.

Rewers

Stronę odwrotną zdobi widok Damawandu (Demawend) – uśpionego stratowulkanu w łańcuchu Elburs, najwyższego szczytu Iranu i całej Azji Zachodniej, wznoszącego się na wysokość około 5610 m n.p.m. Ośnieżony, charakterystyczny stożek góry przedstawiono na tle otwartej przestrzeni, co podkreśla jej monumentalny, symboliczny charakter. Całość dopełniają perskie inskrypcje z nazwą banku i nominałem oraz elementy zabezpieczające: znak wodny z podobizną Chomeiniego, metalizowany pasek zabezpieczający z powtarzającym się napisem nominału, mikrodruk, elementy widoczne w druku wklęsłym (intaglio) oraz obraz utajony (latent image) ujawniający się pod odpowiednim kątem padania światła.

Warto wiedzieć – i warto mieć

Banknot 10 000 riali z portretem Chomeiniego i widokiem Damawandu należy do rodziny emisji wprowadzonej do obiegu w 1992 roku i wydawanej – z licznymi odmianami podpisów i drobnymi zmianami technicznymi – aż do 2016 roku, zanim zastąpiła ją nowa, mniejsza formatowo seria banknotów 10 000 riali. Tak długi okres emisji sprawił, że dla katalogu Pick odnotowano dla tej serii kilkanaście odmian literowych (od 146a do 146i i dalej), różniących się przede wszystkim kombinacjami podpisów kolejnych prezesów banku centralnego i ministrów gospodarki – kolekcjonerzy tacy jak specjaliści od walut Bliskiego Wschodu wyróżniają w tej rodzinie nawet około dwudziestu ośmiu różnych par sygnatariuszy.

Wybór Ajatollaha Chomeiniego jako centralnej postaci na banknotach obiegowych Iranu nie jest przypadkowy – to on stał na czele rewolucji islamskiej 1979 roku, która obaliła monarchię Pahlawich i doprowadziła do proklamowania Islamskiej Republiki Iranu. Od tego czasu jego wizerunek pojawia się na zdecydowanej większości nominałów irańskiej waluty, będąc trwałym elementem ikonografii państwowej.

Istotnym, choć często niedocenianym elementem historii tej emisji jest technologia jej produkcji. Od 2002 roku, wraz z pełnym uruchomieniem linii produkcyjnej Mennicy Papierów Wartościowych „Takab” w prowincji Mazandaran, Iran zaczął samodzielnie wytwarzać papier banknotowy i drukować na nim własną walutę, w tym również 10 000 riali. Uniezależniło to kraj od zagranicznych drukarni papierów wartościowych i stało się ważnym elementem budowania krajowej infrastruktury emisyjnej w warunkach międzynarodowych sankcji gospodarczych.

Damawand to nie tylko rekordzista wysokościowy – jako uśpiony wulkan pozostaje aktywny geologicznie, z licznymi fumarolami, gorącymi źródłami i złożami trawertynu wokół krateru szczytowego. Ostatnia jego erupcja miała miejsce w epoce prehistorycznej, jednak status wulkanu uśpionego, a nie wygasłego, wciąż budzi zainteresowanie wulkanologów śledzących aktywność sejsmiczną regionu Elburs.

Góra ta zajmuje wyjątkowe miejsce w perskiej mitologii i literaturze – to właśnie we wnętrzu Damawandu, według eposu „Szahname” Ferdousiego, legendarny bohater Fereydun uwięził tyrana Zahhaka (Zohaka), kończąc jego okrutne rządy. Damawand jest też otaczany szczególną czcią w tradycji zaratusztriańskiej, co czyni go jednym z najważniejszych symboli kulturowych i duchowych całego Iranu, niezależnie od epoki historycznej.

Współcześnie Damawand pozostaje ikoną narodową Iranu – pojawia się nie tylko na banknotach, ale i na znaczkach pocztowych, w herbach oraz jako popularny cel wypraw wysokogórskich, przyciągający alpinistów z całego świata ze względu na stosunkowo łatwą, choć wymagającą aklimatyzacji, trasę na szczyt.

Warto podkreślić, że w październiku 2025 roku irański parlament zatwierdził ustawę o denominacji rial, zakładającą skreślenie czterech zer z waluty krajowej (10 000 obecnych riali ma odpowiadać 1 nowemu rialowi) – proces ten ma się rozpocząć od roku kalendarza irańskiego rozpoczynającego się 21 marca 2026 i obejmować kilkuletni okres równoległego obiegu starych i nowych pieniędzy. Fakt ten dodatkowo zwiększa historyczne i kolekcjonerskie znaczenie banknotów z serii P-146, które z czasem będą stopniowo wycofywane z powszechnego użytku.

Dla kolekcjonerów banknot ten stanowi wartościowy przykład irańskiej ikonografii schyłku XX i początku XXI wieku – łączy wizerunek kluczowej postaci historii najnowszej kraju z jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli przyrodniczych regionu, a przy tym dokumentuje rozwój krajowej technologii druku zabezpieczonego w trudnym okresie sankcji międzynarodowych.

Oferowany banknot pochodzi z oryginalnej paczki bankowej. Numer seryjny może różnić się od przedstawionego na zdjęciu.