Okazja
Bestseller

Chorwacja 100 000 dinarów Ruder Bośković 1993 P-27

Chorwacja 100 000 dinarów Ruder Bośković 1993

Przejdź do pełnego opisu

3,99 zł

Najniższa cena z 30 dni przed obniżką: 3,99 zł

Promocja trwa do 4 października 2026

Cena w innych sklepach: 5,99 zł

Ilość

SZT.

Czas wysyłki: 24 godziny

Dostawa

od 8,50 zł - Polecony e-commerce (Polska)

Wysyłka przez Pocztę Polską. cena zawiera również koszty pakowania, czas D+4

Dostępność:

średnia ilość

Opis

Kraj	Chorwacja
Stan	UNC
Nominał	100 000 dinarów (HRD)
Materiał	papier
Rozmiar	130 × 70 mm
Pick	P-27
Producent (drukarnia)	brak potwierdzonych danych
Seria	różne
Rok emisji	1993

Awers

Centralną część awersu zajmuje portret Ruđera Josipa Boškovicia (1711–1787), wybitnego uczonego urodzonego w Dubrowniku, należącego do najważniejszych postaci europejskiej nauki XVIII wieku. Bošković był matematykiem, fizykiem, astronomem, geodetą, filozofem, dyplomatą i jezuitą, a jego działalność naukowa obejmowała niezwykle szeroki zakres zagadnień.

W prawej górnej części kompozycji znajdują się rysunki i obliczenia geometryczne nawiązujące do pracy naukowej Boškovicia. Motyw ten podkreśla jego dokonania w matematyce, astronomii i geodezji, zamiast ograniczać przedstawienie jedynie do klasycznego portretu uczonego.

Na banknocie widnieje nazwa państwa REPUBLIKA HRVATSKA – „Republika Chorwacji” – oraz określenie wartości STO TISUĆA HRVATSKIH DINARA, czyli „sto tysięcy chorwackich dinarów”. Umieszczono również miejsce i datę: Zagreb, 30. svibnja 1993., czyli „Zagrzeb, 30 maja 1993 roku”. Kompozycję uzupełniają rozbudowane gilosze i duże oznaczenia nominału.

Rewers

Najważniejszym elementem rewersu jest monumentalna rzeźba „Povijest Hrvata” – „Historia Chorwatów” autorstwa Ivana Meštrovicia, jednego z najwybitniejszych chorwackich rzeźbiarzy XX wieku. Przedstawia siedzącą postać kobiecą trzymającą na kolanach kamienną tablicę z napisem zapisanym głagolicą. Nie jest to więc, jak czasem błędnie opisuje się ten banknot, katedra w Zagrzebiu.

Kobieca figura ma charakter alegoryczny i symbolizuje historię, pamięć oraz ciągłość narodu chorwackiego. Tablica z głagolickim napisem odwołuje się do jednego z najstarszych alfabetów słowiańskich, który odegrał szczególnie ważną rolę w chorwackiej tradycji piśmienniczej i liturgicznej. Całość otaczają ornamenty oraz wielokrotnie powtórzone oznaczenia wysokiego nominału.

Warto wiedzieć – i warto mieć

Chorwacki dinar był walutą przejściową młodego państwa chorwackiego. Został wprowadzony w grudniu 1991 roku, w pierwszym okresie niepodległości Chorwacji i podczas trwającej wojny związanej z rozpadem Jugosławii. Jego kod ISO brzmiał HRD. Waluta miała funkcjonować jedynie tymczasowo, do czasu stworzenia docelowego systemu pieniężnego niepodległej Chorwacji.

Banknot o nominale 100 000 dinarów pojawił się 30 maja 1993 roku i należał do najwyższych nominałów chorwackiego dinara. Wprowadzenie tak wysokiej wartości było bezpośrednio związane ze spadkiem siły nabywczej pieniądza i wysoką inflacją. Jeszcze w 1991 roku seria rozpoczynała się od banknotów o wartości zaledwie jednego dinara.

Postać Ruđera Boškovicia pojawiała się na awersach całej rodziny chorwackich dinarów. Był to świadomy wybór symboliczny: zamiast współczesnego polityka na pieniądzu młodego państwa umieszczono uczonego o międzynarodowej renomie, silnie związanego z dziedzictwem Dubrownika i historią chorwackiej nauki.

Bošković urodził się w Dubrowniku w 1711 roku. Pracował między innymi w Rzymie, Paryżu i Mediolanie, zajmował się astronomią, optyką, geodezją oraz teorią materii. W swoim najważniejszym dziele, Theoria philosophiae naturalis z 1758 roku, próbował opisać materię jako układ punktowych składników oddziałujących za pomocą sił zależnych od odległości. Jego koncepcje są dziś ważnym elementem historii rozwoju fizyki.

Uczony prowadził również praktyczne badania astronomiczne. Obserwował między innymi plamy słoneczne i opracowywał metody pozwalające określać parametry rotacji Słońca. Zajmował się także wyznaczaniem orbit, teorią teleskopów i pomiarami geodezyjnymi. W XVIII wieku należał do ludzi nauki zdolnych swobodnie łączyć matematykę, astronomię, fizykę i działalność dyplomatyczną.

Rewers banknotu odwołuje się do innej wybitnej postaci chorwackiej kultury – Ivana Meštrovicia (1883–1962). Jego rzeźba „Povijest Hrvata” powstała w XX wieku i stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych przedstawień alegorycznych związanych z chorwacką tożsamością narodową. Postać kobiety i kamienna tablica przywołują zarówno historię narodu, jak i tradycję jego piśmiennictwa.

Szczególne znaczenie ma widoczna na rzeźbie głagolica. Ten średniowieczny alfabet słowiański, tradycyjnie wiązany ze świętymi Cyrylem i Metodym, był przez stulecia używany na ziemiach chorwackich. Chorwacja należała do obszarów Europy, na których tradycja głagolicka utrzymała się wyjątkowo długo, także w tekstach religijnych i liturgicznych.

Interesującym zabezpieczeniem banknotu jest znak wodny przedstawiający chrzcielnicę księcia Višeslava. To kamienna chrzcielnica z wczesnego średniowiecza, tradycyjnie łączona z procesem chrystianizacji Chorwatów. Tym samym nawet niewidoczny na pierwszy rzut oka element zabezpieczający został wykorzystany do przekazania treści historycznej.

Chorwacki dinar funkcjonował niezwykle krótko. 30 maja 1994 roku został zastąpiony przez kunę w przeliczniku 1 kuna za 1000 dinarów. Oznacza to, że banknot 100 000 dinarów odpowiadał przy wymianie 100 kunom. Wprowadzenie kuny było ważnym etapem stabilizacji własnego systemu walutowego niepodległej Chorwacji.

Cała historia tej waluty zamknęła się w okresie krótszym niż trzy lata, dlatego chorwackie dinary są dziś wyjątkowo czytelnym dokumentem konkretnego momentu historycznego – powstawania niepodległego państwa, wojny, inflacji i budowy nowych instytucji. Banknot P-27 jest szczególnie efektownym przedstawicielem tej serii, ponieważ łączy jej najwyższy nominał z postacią wybitnego uczonego oraz jednym z najważniejszych dzieł chorwackiej rzeźby narodowej.

Oferowany banknot pochodzi z oryginalnej paczki bankowej. Numer seryjny może różnić się od przedstawionego na zdjęciu.