Brazylia 5 cruzados novos Portinari 1989 P-217a

Przejdź do pełnego opisu

10,99 zł

Ilość

SZT.

Czas wysyłki: 24 godziny

Dostawa

od 8,50 zł - Polecony e-commerce (Polska)

Wysyłka przez Pocztę Polską. cena zawiera również koszty pakowania, czas D+4

Dostępność:

na wyczerpaniu

Opis

Kraj	Brazylia
Stan	UNC
Nominał	5 cruzados novos (BRN)
Materiał	papier bawełniany
Rozmiar	154 x 74 mm
Pick	P-217a
Producent (drukarnia)	Casa da Moeda do Brasil
Seria	różne
Rok emisji	1989

Prezentowany banknot to brazylijskie 5 cruzados novos z 1989 P-217a — jedna z ciekawszych pozycji w historii brazylijskiego pieniądza papierowego, powstała nie jako nowy projekt graficzny, lecz jako prowizoryczny nadruk na wcześniejszym banknocie 5000 cruzados (P-214) z 1988 roku. W styczniu 1989 roku, w ramach tzw. Planu Letniego (Plano Verão), Brazylia dokonała denominacji waluty w relacji 1000 do 1, zastępując cruzado nową jednostką — cruzado novo. Ponieważ reforma weszła w życie natychmiast, a mennica nie zdążyła wydrukować nowej serii banknotów, zdecydowano się na naniesienie na istniejące już egzemplarze charakterystycznego czarnego, trójkątnego stempla z nową nazwą i wartością nominalną.

Awers

Głównym motywem awersu jest portret Cândido Portinariego (1903–1962), jednego z najwybitniejszych malarzy brazylijskich XX wieku. W tle portretu widoczny jest fragment monumentalnego panelu malarskiego „Tiradentes”, ukończonego przez artystę w 1949 roku — dostrzec można charakterystyczne postacie: klęczącego mężczyznę trzymającego dziecko oraz stojącą kobietę w kajdanach, nawiązujące do dramatycznych wydarzeń związanych z ruchem niepodległościowym Inconfidência Mineira. Na banknocie widnieje również czarny, trójkątny nadruk z napisem „5 CRUZADOS NOVOS”, naniesiony podczas reformy walutowej z 1989 roku i przesłaniający pierwotny nominał 5000 cruzados. Zabezpieczenia obejmują znak wodny z podobizną Portinariego, litą nić zabezpieczającą oraz element rejestracyjny w kształcie konika morskiego, widoczny w prześwicie.

Rewers

Rewers ukazuje samego Cândido Portinariego przy pracy — artysta naszkicowany jest w trakcie malowania konturów postaci kobiecych do cyklu „Baianas”, poświęconego kolorowo odzianym kobietom z Bahii, jednej z najbardziej rozpoznawalnych serii tematycznych w jego twórczości. Kompozycja nawiązuje do procesu twórczego malarza i podkreśla jego związek z ludową, afrobrazylijską kulturą północno-wschodniej Brazylii, która była dla niego nieustannym źródłem inspiracji.

Warto wiedzieć – i warto mieć

Cruzado novo był jedną z najkrócej obowiązujących walut w historii Brazylii — funkcjonował zaledwie od 15 stycznia 1989 do 15 marca 1990 roku, po czym został zastąpiony przez cruzeiro w ramach kolejnej, jeszcze bardziej drastycznej reformy monetarnej Plano Collor. Był to okres skrajnie wysokiej inflacji w Brazylii, w którym w ciągu zaledwie kilku lat wymieniano walutę narodową aż sześciokrotnie, a banknoty prowizoryczne, takie jak prezentowany egzemplarz, stanowią materialny ślad tamtych burzliwych czasów gospodarczych.

Cândido Portinari urodził się w 1903 roku w Brodósqui w stanie São Paulo jako syn włoskich imigrantów. Jest uznawany za jednego z twórców brazylijskiego modernizmu i jednego z najważniejszych malarzy Ameryki Łacińskiej XX wieku. Jego twórczość łączyła europejskie wpływy awangardowe z tematyką głęboko zakorzenioną w brazylijskiej rzeczywistości społecznej — życiem robotników, plantacji kawy, ludności ubogiej oraz historią kraju.

Panel „Tiradentes”, którego fragment zdobi awers banknotu, powstał na zamówienie przemysłowca i mecenasa sztuki Francisca Inácio Peixoto z inicjatywy architekta Oscara Niemeyera, z przeznaczeniem dla szkoły w Cataguases w stanie Minas Gerais. Dzieło o wymiarach niemal 18 na 3 metry poświęcone jest Inconfidência Mineira — brazylijskiemu ruchowi niepodległościowemu z końca XVIII wieku i jego przywódcy, Joaquimowi José da Silva Xavierowi, znanemu jako Tiradentes, straconemu w 1792 roku za dążenie do niepodległości Brazylii.

Warto podkreślić polski akcent związany z tym dziełem: panel „Tiradentes” otrzymał Złoty Medal Pokoju podczas II Światowego Kongresu Obrońców Pokoju, który odbył się w 1950 roku w Warszawie — co czyni to dzieło jednym z nielicznych arcydzieł sztuki brazylijskiej formalnie uhonorowanych na polskiej ziemi.

Obecnie panel „Tiradentes” znajduje się w Memoriale Ameryki Łacińskiej (Memorial da América Latina) w São Paulo, dokąd trafił w 1989 roku po latach ekspozycji w Pałacu Bandeirantes — a więc dokładnie w tym samym roku, w którym wprowadzono do obiegu prezentowany banknot.

Seria „Baianas”, do której nawiązuje rewers banknotu, to jeden z najbardziej charakterystycznych wątków w twórczości Portinariego — kolorowe, monumentalne przedstawienia kobiet z Bahii w tradycyjnych strojach, będące hołdem dla afrobrazylijskiego dziedzictwa kulturowego regionu Nordeste.

Dla kolekcjonerów banknoty z nadrukiem cruzado novo stanowią atrakcyjną grupę emisji przejściowych — katalog Pick wyróżnia w ramach numeru P-217 kilka odmian (m.in. P-217a, b, c), różniących się szczegółami nadruku oraz kombinacjami podpisów, co czyni kompletowanie pełnej serii dodatkowym wyzwaniem kolekcjonerskim.

Portinari zmarł w 1962 roku, a jego twórczość doczekała się uznania na arenie międzynarodowej między innymi dzięki monumentalnemu dyptykowi „Wojna i pokój”, podarowanemu siedzibie ONZ w Nowym Jorku — obecność jego wizerunku i dzieł na brazylijskim pieniądzu papierowym była naturalnym wyrazem narodowej dumy z twórczości tego artysty.

Oferowany banknot pochodzi z oryginalnej paczki bankowej. Numer seryjny może różnić się od przedstawionego na zdjęciu.