Australia 50 centów Aboriginal Land Rights Act 2026

24,99 zł

Cena w innych sklepach: 24,99 zł

Ilość

SZT.

Czas wysyłki: 24 godziny

Dostawa

od 8,50 zł - Polecony e-commerce (Polska)

Wysyłka przez Pocztę Polską. cena zawiera również koszty pakowania, czas D+4

Dostępność:

na wyczerpaniu

Opis

Kraj	Australia
Stan	UNC
Nominał	50 centów (AUD)
Metal / Stop	miedzionikiel (75% miedzi, 25% niklu)
Waga	15,55 g
Średnica	31,65 mm (dwunastokątna, pomiar między płaskimi bokami)
Typ emisji	obiegowa okolicznościowa
Producent (mennica)	Royal Australian Mint, Canberra
Nakład	60 000 egz. (edycja UNC w kartonowej oprawie kolekcjonerskiej)
Rok emisji	2026

Awers

Na awersie monety umieszczono obowiązujący od 2024 roku portret króla Karola III, zwróconego w lewo, bez korony — projekt autorstwa Dana Thorne'a. Wokół portretu, zgodnie ze standardem obiegowych monet Australii, biegnie legenda „CHARLES III AUSTRALIA” oraz rok emisji „2026”. Jest to jedna z pierwszych serii okolicznościowych 50-centówek z nowym portretem monarchy, zastępującym wcześniejsze wizerunki królowej Elżbiety II.

Rewers

Rewers monety nosi tytuł „Unity” (Jedność) i przedstawia scenę nawiązującą do strajku w Wave Hill z 1966 roku. W centralnej części kompozycji widoczna jest grupa ludu Gurindji stojąca pod palącym słońcem — ich wydłużone cienie rozciągają się na pierwszym planie i stopniowo przechodzą w linię horyzontu. Horyzont ten przekształca się w stylizowaną dłoń Vincenta Lingiariego, przyjmującego w 1975 roku ziemię zwróconą ludowi Gurindji podczas symbolicznego aktu przekazania. W nakładających się cieniach społeczności ukryte zostało słowo „UNITY” (Jedność), a na „niebie” nad sceną umieszczono mikroskopijny tekst ze słowami Lingiariego. Projekt graficzny powstał w bliskiej współpracy Royal Australian Mint z przedstawicielami ludu Gurindji oraz Gurindji Aboriginal Corporation.

Warto wiedzieć – i warto mieć

Moneta „Unity – Gurindji Wave Hill Walk Off 1966 and Birthplace of Aboriginal Land Rights Act 1976” została wprowadzona do obiegu przez Royal Australian Mint w sierpniu 2026 roku i łączy w sobie dwie rocznice o fundamentalnym znaczeniu dla historii Australii: 60-lecie strajku w Wave Hill (1966) oraz 50-lecie uchwalenia ustawy o prawach do ziemi Aborygenów Terytorium Północnego (Aboriginal Land Rights (Northern Territory) Act 1976).

Strajk w Wave Hill rozpoczął się 23 sierpnia 1966 roku, gdy robotnicy pochodzący z ludu Gurindji, pracujący na stacji hodowlanej Wave Hill w Terytorium Północnym, opuścili miejsce pracy w proteście przeciwko rażąco niskim płacom i upokarzającym warunkom bytowym. Na czele protestu stanął Vincent Lingiari, który z czasem stał się jedną z najważniejszych postaci w historii walki Aborygenów o prawa obywatelskie i prawa do ziemi.

Protest, który początkowo miał charakter strajku płacowego, przerodził się w dziewięcioletnią kampanię o uznanie praw Gurindji do ziemi ich przodków. Jego zwieńczeniem była symboliczna ceremonia z 1975 roku, podczas której premier Australii Gough Whitlam przesypał garść piasku przez ręce Vincenta Lingiariego, oddając ludowi Gurindji część ziemi stacji Wave Hill. Ten gest, udokumentowany na słynnej fotografii, stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli australijskiej historii XX wieku i to właśnie on został przetworzony w graficzną formę na rewersie monety.

Rok później, w 1976 roku, parlament Australii uchwalił ustawę Aboriginal Land Rights (Northern Territory) Act, która po raz pierwszy w historii kraju umożliwiła Aborygenom formalne ubieganie się o tytuły własności do ziemi na terenie Terytorium Północnego na podstawie tradycyjnych związków z danym obszarem. Ustawa ta stała się fundamentem prawnym dla późniejszych, znacznie szerszych regulacji dotyczących tytułu aborygeńskiego (native title) w całej Australii.

Cytat Vincenta Lingiariego, umieszczony w mikrodruku na monecie, w oryginale brzmi: „Ngumpin, kartiya karru-la jintaku-la”, co w swobodnym tłumaczeniu na język polski oznacza „czarny i biały człowieku, zjednoczmy się jako jedno”. Słowa te streszczają przesłanie całej emisji — ideę jedności i wspólnej odpowiedzialności za pojednanie między społecznością aborygeńską a resztą kraju.

Emisja „Unity” została wydana w trzech wariantach: jako moneta obiegowa trafiająca bezpośrednio do portfeli Australijczyków, jako moneta w stanie UNC w ozdobnej kartonowej oprawie kolekcjonerskiej (nakład 60 000 egzemplarzy) oraz jako moneta w wersji proof, wybita w srebrze próby 999 (nakład ograniczony do 6 500 egzemplarzy). To właśnie ograniczony nakład wersji kolekcjonerskiej UNC sprawia, że egzemplarz w oryginalnym opakowaniu ma istotnie większą wartość kolekcjonerską niż identyczna moneta wyjęta z obiegu.

Projekt rewersu jest przykładem rosnącej w ostatnich latach tendencji Royal Australian Mint do włączania społeczności aborygeńskich w proces projektowania monet upamiętniających ich własną historię — w tym przypadku współpracę nawiązano bezpośrednio z Gurindji Aboriginal Corporation, co nadało emisji szczególną autentyczność i znaczenie symboliczne, wykraczające poza standardową narrację okolicznościową.

To jedna z pierwszych szerzej dystrybuowanych monet obiegowych Australii z nowym, nie koronowanym portretem króla Karola III autorstwa Dana Thorne'a, co dodatkowo zwiększa jej atrakcyjność dla kolekcjonerów zbierających typy portretowe monarchów na monetach Wspólnoty Narodów.

Oferowana moneta pochodzi z oryginalnego worka lub rolki menniczej i zachowana jest w stanie UNC. Egzemplarz może nieznacznie różnić się od przedstawionego na zdjęciu.