Afganistan 10 afghani Góry 1979 P-55a

Przejdź do pełnego opisu

8,99 zł

Cena w innych sklepach: 9,99 zł

Ilość

SZT.

Czas wysyłki: 24 godziny

Dostawa

od 8,50 zł - Polecony e-commerce (Polska)

Wysyłka przez Pocztę Polską. cena zawiera również koszty pakowania, czas D+4

Dostępność:

średnia ilość

Opis

Kraj	Afganistan
Stan	UNC
Nominał	10 afgani (AFA)
Materiał	papier
Rozmiar	115 x 53 mm
Pick	P-55a
Producent (drukarnia)	brak potwierdzonych danych
Seria	różne
Rok emisji	1979 (SH 1358)

Prezentowany banknot to 10 afgani, emisja 1979 P-55a, wprowadzona do obiegu przez Da Afghanistan Bank (Bank Afganistanu) w okresie rządów Ludowo-Demokratycznej Partii Afganistanu. Choć na banknocie widnieje data 1358 według afgańskiego kalendarza słonecznego (odpowiadająca 1979 rokowi kalendarza gregoriańskiego), faktyczne wprowadzenie tego rocznika do obiegu nastąpiło nieco później, bo 10 grudnia 1980 roku. Banknot podpisany jest przez gubernatora banku centralnego Ghulama Hussaina Juwainiego oraz ministra finansów Abdula Wakila.

Awers

Na awersie dominuje okrągła pieczęć Banku Afganistanu, która w tej emisji zastąpiła wcześniejsze, tradycyjne symbole narodowe stosowane na banknotach z czasów monarchii i republiki. W centrum pieczęci umieszczono wierną reprodukcję rewersu starożytnej greckiej tetradrachmy z czasów panowania Eukratydesa I, władcy grecko-baktryjskiego (ok. 171–145 p.n.e.). Przedstawia ona Dioskurów – mitologicznych braci bliźniaków Kastora i Polluksa – ukazanych jako jeźdźcy dzierżący długie lance, w charakterystycznych czapkach frygijskich zwieńczonych gwiazdami. Wokół wizerunku biegnie grecki napis ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΜΕΓΑΛΟΥ ΕΥΚΡΑΤΙΔΟΥ, co tłumaczy się jako „Wielkiego Króla Eukratydesa”. U góry pieczęci widoczny jest róg obfitości, a całość otoczona jest ornamentem w stylu afgańskim. Wokół pieczęci rozmieszczono liczbowe oznaczenia nominału „10” oraz napisy w językach paszto i dari, a także nazwę banku emisyjnego.

Rewers

Rewers banknotu przedstawia widok Przełęczy Salang (Kuh-e Salang) w paśmie Hindukuszu, leżącej na wysokości 3878 metrów n.p.m. i łączącej północne prowincje Afganistanu z Kabulem oraz prowincją Parwan. Kompozycję tworzy górska droga wijąca się wśród skalistych, ośnieżonych szczytów, którą pokonuje pojazd – motyw ten podkreślał ówczesne komunikacyjne i inżynieryjne osiągnięcie, jakim była budowa tunelu i szosy przez ten wysokogórski masyw. Po bokach kompozycji umieszczono cyfrowe i słowne oznaczenia nominału w językach urzędowych kraju.

Warto wiedzieć – i warto mieć

Emisja z 1979 roku (seria obowiązująca w Afganistanie w latach 1979–1993) powstała w burzliwym okresie historii kraju. W kwietniu 1978 roku miała miejsce tzw. rewolucja Saur, w wyniku której władzę przejęła prokomunistyczna Ludowo-Demokratyczna Partia Afganistanu. Nowe władze zerwały z dotychczasową symboliką państwową obecną na pieniądzu – za czasów króla Zahira Szaha banknoty zdobił meczet z minbarem i mihrabem, a w okresie republiki Daouda Chana godłem był orzeł. Komunistyczny rząd zastąpił te motywy świecką, niezwiązaną z islamem symboliką, sięgając po dziedzictwo starożytnej Grecko-Baktrii.

Wybór akurat tetradrachmy Eukratydesa I nie był przypadkowy. Królestwo Grecko-Baktryjskie powstało na terenach dzisiejszego Afganistanu i części Azji Środkowej jako spadek po podbojach Aleksandra Wielkiego i przetrwało jako odosobniona hellenistyczna enklawa z dala od śródziemnomorskiego świata greckiego przez blisko dwa stulecia. Eukratydes I był jednym z najpotężniejszych władców tego państwa, a wybite za jego panowania monety – w tym słynny olbrzymi dwudziestostatek, uznawany za największą znaną monetę złota starożytności – należą do najbardziej cenionych obiektów numizmatyki antycznej. Wizerunek Dioskurów na koniach, użyty na pieczęci banku, nawiązuje bezpośrednio do zbiorów Muzeum Narodowego Afganistanu w Kabulu.

Przełęcz i tunel Salang, przedstawione na rewersie, to jeden z najważniejszych obiektów infrastrukturalnych powojennego Afganistanu. Tunel o długości niemal 2,7 km wybudowano w latach 60. XX wieku przy wsparciu technicznym i finansowym Związku Radzieckiego, oddając go do użytku w 1964 roku. Przez dekady stanowił jedyne całoroczne połączenie drogowe między północą kraju a Kabulem, omijające wcześniej nieprzejezdne zimą przełęcze Hindukuszu.

Krótko po wprowadzeniu tego rocznika banknotów do obiegu przełęcz Salang zyskała dramatyczne, symboliczne znaczenie – to właśnie tą trasą przemieszczały się kolumny wojsk radzieckich podczas interwencji zbrojnej w Afganistanie, rozpoczętej w grudniu 1979 roku. W listopadzie 1982 roku w tunelu doszło do jednej z najtragiczniejszych katastrof komunikacyjnych w historii, gdy w wyniku eksplozji i pożaru w zatłoczonym korytarzu zginęło, według różnych szacunków, od kilkuset do ponad tysiąca osób – głównie żołnierzy radzieckich i cywilów afgańskich.

Sama emisja 1358/1979 obejmowała szeroki wachlarz nominałów, od drobnych 2 i 5 afgani po banknoty o wartości 1000 afgani, i towarzyszyła kolejnym, szybko następującym po sobie zmianom władzy w Kabulu – od Nur Muhammada Taraki, przez Hafizullaha Amina, po Babraka Karmala. Ta niestabilność polityczna znajduje odbicie także w istnieniu kilku wariantów znaku wodnego stosowanego w tej serii, co czyni ją interesującym przedmiotem badań dla kolekcjonerów specjalizujących się w numizmatyce Bliskiego i Środkowego Wschodu.

Banknoty tej emisji, mimo dramatycznego tła historycznego ich powstania, zachowały się w relatywnie dużych ilościach w stanie menniczym, co czyni je dostępnym, ale wciąż fascynującym świadectwem epoki. Łączą precyzję grawerską typową dla banknotów drukowanych w tym okresie z niezwykle bogatą warstwą symboliczną – od antycznego dziedzictwa hellenistycznego po nowoczesne osiągnięcia inżynieryjne w jednym z najbardziej górzystych krajów świata.

Dla kolekcjonerów zainteresowanych historią Afganistanu lat 70. i 80. XX wieku ten banknot stanowi wartościowe uzupełnienie zbioru – dokumentuje moment, w którym kraj ten, balansujący między tradycją a ideologią komunistyczną, znalazł się tuż przed progiem dziesięcioletniej wojny, która na zawsze odmieniła jego losy.

Oferowany banknot pochodzi z oryginalnej paczki bankowej. Numer seryjny może różnić się od przedstawionego na zdjęciu.