Afganistan 10 000 afghani Łuk triumfalny 1993 P-63a

Przejdź do pełnego opisu

7,99 zł

Cena w innych sklepach: 8,99 zł

Ilość

SZT.

Czas wysyłki: 24 godziny

Dostawa

od 8,50 zł - Polecony e-commerce (Polska)

Wysyłka przez Pocztę Polską. cena zawiera również koszty pakowania, czas D+4

Dostępność:

na wyczerpaniu

Opis

Kraj	Afganistan
Stan	UNC
Nominał	10 000 afghani (AFA)
Materiał	papier
Rozmiar	171 x 76 mm
Pick	P-63a
Producent (drukarnia)	brak potwierdzonych danych
Seria	różne
Rok emisji	1993 (SH 1372)

Banknot o nominale 10 000 afghani, wyemitowany przez Da Afghanistan Bank, czyli bank centralny Afganistanu, w 1993 roku (rok 1372 według kalendarza solarnego hidżry). W katalogu Picka figuruje jako 1993 P-63a. Wariant „a” różni się od 1993 P-63b drobnym szczegółem na rewersie: w nazwie banku „Da Afghanistan” nie ma tu małego odstępu między wyrazami „Da” i „Afghanistan”.

Awers

Na awersie znajduje się widok Masjid-i Dżami, czyli Wielkiego Meczetu Piątkowego w Heracie, jednego z najważniejszych zabytków architektury islamskiej w Afganistanie. Widoczna jest brama (iwan) między smukłymi minaretami po prawej stronie kompozycji. Wnęki, ceglane i kafelkowe okładziny oraz geometryczny dekor tworzą charakterystyczny dla świata irańsko-środkowoazjatyckiego układ.

Ważnym elementem awersu jest godło banku emisyjnego z jeźdźcem na koniu, umieszczone w górnej części noty. W projekcie występują też ornamentalne obramowania, oznaczenie nominału cyframi i słownie oraz nazwa banku, „Da Afghanistan Bank”, w piśmie arabskim (pasztuńskim). Całość utrzymana jest w tonacji czerni, oliwkowej zieleni i głębokiego niebieskozielonego koloru na wielobarwnym podkładzie.

Rewers

Rewers przedstawia monumentalny łuk w Bost (Qala-e-Bost) koło Laszkargahu w prowincji Helmand. Łuk często bywa potocznie nazywany łukiem triumfalnym, lecz formalnie jest to pozostałość ogromnego portalu (iwanu) dawnego założenia sakralnego. Widać wysoką, ostrołukową bramę z ceglaną, bogato dekorowaną okładziną. Poniżej lub obok umieszczono napis „Da Afghanistan Bank”. Kolorystyka rewersu jest zielona i niebieska, z różowawymi akcentami na wielobarwnym podkładzie.

Warto wiedzieć – i warto mieć

Banknot 10 000 afghani z 1993 roku należy do serii wyemitowanej w czasie, gdy Afganistan po wycofaniu wojsk radzieckich i upadku poprzedniego rządu pogrążał się w wojnie domowej. Wysokie nominały były odpowiedzią na galopującą inflację. Po kilku latach 10 000 afghani stało się nominałem, którym płacono za codzienne zakupy, co dobrze pokazuje skalę deprecjacji waluty w tamtym okresie.

Sytuację komplikował rozpad jednolitego systemu monetarnego. Różne frakcje kontrolujące poszczególne regiony drukowały lub dopuszczały do obiegu własne banknoty, a w kraju krążyły także liczne fałszerstwa. Dla kolekcjonera oznacza to, że banknoty z lat 90. dokumentują nie tylko historię pieniądza, lecz również polityczny rozpad państwa.

Motyw awersu, Wielki Meczet Piątkowy w Heracie, jest jednym z najcenniejszych zabytków kraju. Według dostępnych opracowań został ufundowany przez władców z dynastii Ghurydów około 1200 roku, a jego budowę zakończono około 1210 roku. W XV wieku, za panowania Husajna Bajkary i z udziałem jego doradcy Mira Alego Szira Nawaiego, meczet wzbogacono o barwne okładziny kafelkowe i marmurowy minbar.

Meczet ma plan czteroiwanowy z dziedzińcem i zbiornikiem wodnym, a jego kompleks liczy około 180 na 120 metrów. Był wielokrotnie odbudowywany. Szeroko zakrojone prace konserwatorskie prowadzono w latach 1951–1973, a kolejne w latach 2002–2005, podczas których odkryto fragmenty dawnej dekoracji ghurydzkiej.

Łuk w Bost, ukazany na rewersie, wznosi się w pobliżu miejsca, gdzie łączą się rzeki Helmand i Arghandab. Miejscowość Bost (Bust) była w epoce Ghaznawidów jednym z ważniejszych ośrodków regionu, a według tradycji stanowiła zimową stolicę dynastii od drugiej połowy X wieku. W pobliżu znajdują się także ruiny pałacowo-wojskowego kompleksu Laszkari Bazar. Sam łuk, wykonany z wypalanej cegły z geometrycznym, rzeźbionym dekorem i wstawkami stiukowymi, osiąga około 25 metrów wysokości.

Datowanie łuku bywa przedstawiane różnie. Część opracowań wiąże go z XI wiekiem i epoką Ghaznawidów, inne przypisują jego budowę Ghurydom po zdobyciu miasta w połowie XII wieku. Z tego względu w opisie zachowana jest ostrożność co do dokładnej chronologii. Łuk ten pojawia się także na innym afgańskim nominale, banknocie 100 afghani, co świadczy o jego statusie jednego z symboli krajobrazu historycznego kraju.

Wszystkie banknoty z tej serii zostały wycofane z obiegu przy reformie walutowej z 2002 roku, gdy wprowadzono nowego afghani. Emisje z okresu rządu Rabbaniego wymieniano według przelicznika 1000 starych afghani na 1 nowy. Dzisiejszy banknot 10 000 afghani jest więc pamiątką po walucie, która przestała obowiązywać, i przystępnym cenowo świadectwem burzliwego okresu w dziejach kraju.

Dla kolekcjonera atrakcyjne jest połączenie dwóch zabytków o ogromnym znaczeniu historycznym na jednym banknocie: ceglanego łuku z Bost i heratańskiego meczetu z ghurydzkimi korzeniami. Banknot P-63a jest tym samym typem co P-63b, a dla zbieraczy interesujące jest zestawienie obu wariantów różniących się drobnym szczegółem napisu na rewersie.

Oferowany banknot pochodzi z oryginalnej paczki bankowej. Numer seryjny może różnić się od przedstawionego na zdjęciu.