5 zł Gościkowo zespół klasztorny 2023 nr 18 + Blister
5 zł Gościkowo zespół klasztorny 2023 nr 18 + Blister
Koszty dostawy wybranego produktu
Cena dostawy dotyczy tego produktu (w wybranym wariancie - jeśli dotyczy). Może się ona zmienić po dodaniu innych produktów do koszyka.
Kod produktu: 13390
Opis
| Kraj | Polska |
| Stan | UNC |
| Nominał | 5 złotych |
| Metal / Stop | moneta dwumetalowa: pierścień – miedzionikiel MN25, rdzeń – brąz aluminiowy CuAl6Ni2 |
| Waga | 6,54 g |
| Średnica | 24 mm |
| Typ emisji | obiegowa okolicznościowa (stempel zwykły) |
| Producent (mennica) | Mennica Polska S.A. |
| Nakład | do 1 000 000 sztuk |
| Rok emisji | 2023 |
Prezentowana moneta o nominale 5 złotych została wprowadzona do obiegu przez Narodowy Bank Polski 8 listopada 2023 roku jako osiemnasta odsłona wieloletniej serii „Odkryj Polskę”, realizowanej nieprzerwanie od 2014 roku. Tym razem bohaterem emisji stał się Gościkowo-Paradyż – pocysterski zespół klasztorny położony w województwie lubuskim, w gminie Świebodzin, jeden z najcenniejszych zabytków architektury sakralnej w tej części kraju.
Awers
Na awersie umieszczono wizerunek orła ustalonego dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, pod którym widnieje rok emisji „2023”. W otoku, zgodnie ze standardem monet obiegowych i okolicznościowych NBP, biegną napisy: u góry „RZECZPOSPOLITA POLSKA”, u dołu „5 ZŁOTYCH”. Przy prawej łapie orła umieszczono znak mennicy „m/w”, potwierdzający pochodzenie stempla z Mennicy Polskiej S.A. w Warszawie.
Rewers
Rewers przedstawia widok kościoła pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i świętego Marcina z Tours wraz z fragmentem zabudowań pocysterskiego zespołu klasztornego w Gościkowie-Paradyżu. Kompozycję okalają napisy „GOŚCIKOWO-PARADYŻ” oraz „POCYSTERSKI ZESPÓŁ KLASZTORNY”. Charakterystycznym elementem zabezpieczającym i estetycznym monety jest zmienne pole efektowe – w zależności od kąta patrzenia ujawnia ono na przemian skrót „NBP” albo rok „2023”. Krawędź monety jest moletowana nieregularnie, z ośmiokrotnie powtórzonym napisem „NBP”, przy czym co drugi z nich jest odwrócony o 180 stopni, a poszczególne napisy rozdzielają gwiazdki.
Warto wiedzieć – i warto mieć
Historia opactwa w Gościkowie-Paradyżu sięga 1230 roku, kiedy to rycerz Mikołaj Bronisz ufundował dla cystersów klasztor, nadając mu dziewięć okolicznych wsi. Sami zakonnicy – dwunastu mnichów – przybyli tu w 1236 roku z opactwa w Lehnin na Brandenburgii, osiedlając się nad rzeką Paklicą.
To właśnie cystersi nadali nowej siedzibie łacińską nazwę „Paradisus Sanctae Mariae”, czyli „Raj Najświętszej Marii Panny”, która w spolszczonej formie przetrwała do dziś jako „Paradyż”. Budowę kamiennego kościoła oraz całego zespołu klasztornego ukończono w 1288 roku, a konsekracja gotyckiej świątyni miała miejsce w 1397 roku.
Obecny, barokowy kształt zespół zawdzięcza gruntownej przebudowie prowadzonej między innymi dzięki wsparciu króla Władysława IV, co uczyniło z Paradyża jeden z najokazalszych przykładów architektury pocysterskiej na ziemiach polskich.
Klasztor był również ważnym ośrodkiem intelektualnym – cystersi prowadzili tu szkołę oraz bogatą bibliotekę. To właśnie w Paradyżu wychowanie i pierwsze nauki pobierał Jakub z Paradyża (ok. 1381–1465), wybitny średniowieczny teolog, filozof i reformator życia zakonnego, późniejszy profesor Akademii Krakowskiej oraz rektor uniwersytetu w Erfurcie – jedna z najznamienitszych postaci polskiej i europejskiej scholastyki XV wieku.
Losy opactwa odmieniły się wraz z zaborem pruskim, kiedy władze skonfiskowały większość dóbr klasztornych, a cystersi opuścili to miejsce. W 1836 roku w zabudowaniach poklasztornych utworzono Królewskie Seminarium Nauczycielskie.
Po 1947 roku obiekt przejęli salezjanie, prowadząc tu przez kilka lat zakład wychowawczy dla chłopców, a od 1956 roku w murach dawnego opactwa działa Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Zielonogórsko-Gorzowskiej wraz z Muzeum Paradyskim. Od 2020 roku miejsce to pełni również funkcję sanktuarium Matki Bożej Wychowawczyni Powołań Kapłańskich.
Ze względu na wyjątkową wartość historyczną i architektoniczną zespół klasztorny w Gościkowie-Paradyżu został uznany za Pomnik Historii na mocy rozporządzenia Prezydenta RP z 22 listopada 2017 roku – to właśnie ten najwyższy krajowy status ochrony zabytków skłonił Narodowy Bank Polski do poświęcenia mu osobnej emisji w popularnej serii „Odkryj Polskę”.
Seria „Odkryj Polskę” od 2014 roku systematycznie przybliża kolekcjonerom najciekawsze zabytki i miejsca w Polsce, a każda kolejna moneta – emitowana w nakładzie do miliona sztuk – szybko znika z obiegu trafiając do zbiorów numizmatycznych, co czyni z niej atrakcyjny, przystępny cenowo temat kolekcjonerski o realnym potencjale wzrostu wartości w przyszłości.
Oferowana moneta pochodzi z oryginalnego worka lub rolki menniczej i zachowana jest w stanie UNC. Egzemplarz może nieznacznie różnić się od przedstawionego na zdjęciu.