20 zł Tysiąclecie koronacji Bolesława Chrobrego 2025
20 zł Tysiąclecie koronacji Bolesława Chrobrego 2025
Koszty dostawy wybranego produktu
Cena dostawy dotyczy tego produktu (w wybranym wariancie - jeśli dotyczy). Może się ona zmienić po dodaniu innych produktów do koszyka.
Kod produktu: 14882
Opis
| Kraj | Polska |
| Stan | UNC |
| Nominał | 20 złotych (PLN) |
| Materiał | papier bawełniany z zabezpieczeniami |
| Rozmiar | 170 x 85 mm |
| Pick | brak potwierdzonych danych |
| Producent (drukarnia) | Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych S.A. (PWPW) |
| Seria | różne |
| Rok emisji | 2025 |
Awers
Na awersie banknotu widnieje portret Bolesława Chrobrego w koronie koronacyjnej, oparty na XIX-wiecznej grafice Rudolfa Fryderyka Friedleina z około 1857 roku, inspirowanej z kolei XVIII-wiecznym portretem pędzla włoskiego malarza Marcella Bacciarellego. Ryt portretu, wykonany techniką wklęsłodruku, jest dziełem Przemysława Krajewskiego, artysty-rytownika z Pracowni Projektowej PWPW S.A., a cały projekt banknotu przygotowała Agnieszka Próchniak z tej samej pracowni. Obok wizerunku władcy umieszczono wpisany w wieniec znak Królestwa Polskiego – orła pod koroną. W górnej części widnieje nazwa emitenta „Narodowy Bank Polski” oraz oznaczenie miejsca i daty „Warszawa, 21 stycznia 2025 r.” – jest to data zarządzenia Prezesa NBP wprowadzającego walor do obiegu, odmienna od faktycznej daty udostępnienia banknotu kolekcjonerom, którą było 5 listopada 2025 roku. Na awersie znajdują się także podpisy Prezesa NBP oraz Głównego Skarbnika, numeracja typograficzna (widoczna również w świetle UV) oraz oznaczenie dla osób niewidomych wykonane suchym tłoczeniem. Jednym z najbardziej zaawansowanych zabezpieczeń jest holograficzny pasek Varifeye® ColourChange z okienkiem w kształcie korony, którego mikrolustra i hologramy w kolorach złotym i srebrnym odtwarzają zdobienia z drzwi katedry gnieźnieńskiej – w świetle przechodzącym okienko przybiera intensywny niebieski kolor widoczny z obu stron banknotu. W mikrotekście umieszczono łacińskie epitafium z sarkofagu władcy: „Inclyte dux tibi laus strenue Boleslae”, co tłumaczy się jako „Przesławny wodzu, chwała tobie, dzielny Bolesławie”. Podłoże papierowe zawiera wielotonalny znak wodny DuoWatermark® w postaci fragmentu bordiury Drzwi Gnieźnieńskich wraz z filigranem w formie cyfry „1025”, a w środkowej części awersu rok ten jest dodatkowo widoczny w świetle ultrafioletowym.
Rewers
Strona odwrotna banknotu utrzymana jest w układzie pionowym. Centralnym motywem jest włócznia świętego Maurycego – insygnium przekazane Bolesławowi Chrobremu przez cesarza Ottona III podczas zjazdu gnieźnieńskiego w roku 1000 jako symbol suwerenności polskiego władcy. Wykonano ją w technice stalorytniczej, a w części środkowej metodą sitodruku z użyciem opracowanej przez PWPW S.A. farby irydyscentnej Iris4Note® Gold. Obok umieszczono wizerunek skrzydła Drzwi Gnieźnieńskich, powstałych w drugiej połowie XII wieku i zawierających jedyne średniowieczne przedstawienie Bolesława Chrobrego. Kompozycja ukazuje trzy sceny: wykupienie ciała zamęczonego świętego Wojciecha od Prusów, procesję z ciałem męczennika oraz złożenie jego szczątków do sarkofagu w Gnieźnie. Poniżej zaprezentowano awers i rewers denara Bolesława Chrobrego z około 1000 roku, opatrzonego napisem „Princes Polonie” (łac. „Książę Polski”) oraz wizerunkiem ptaka – na monecie tej po raz pierwszy w historii źródeł pisanych i numizmatycznych pojawił się łaciński zapis nazwy „Polska”. Fragment drzwi oraz awers monety są dodatkowo widoczne w świetle UV. W dolnej części rewersu, w technice stalorytniczej zwanej multitonalem, umieszczono nominał „20 zł”. Całość dopełniają tła giloszowe oraz specjalne rastry offsetowe i wklęsłodrukowe, a w promieniowaniu ultrafioletowym kompozycja ujawnia dodatkowe, wielobarwne detale niewidoczne w świetle dziennym. Dodatkowym zabezpieczeniem typu recto-verso jest fragment grotu tzw. Włóczni z Nętna – wczesnośredniowiecznego grotu wydobytego w 2003 roku z jeziora Gągnowo w Nętnie przez archeologów z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu – którego pełny obraz składa się dopiero w świetle przechodzącym z elementów wydrukowanych po obu stronach banknotu.
Warto wiedzieć – i warto mieć
Koronacja Bolesława Chrobrego na pierwszego króla Polski w 1025 roku była jednym z najważniejszych wydarzeń w dziejach polskiej państwowości. Oznaczała pełną niepodległość i wewnętrzną niepodzielność państwa polskiego, a dla samego władcy stanowiła zwieńczenie wieloletnich wysiłków dyplomatycznych i militarnych. Wspomnienie tego aktu przetrwało przez wieki jako symbol suwerenności – szczególnie ważny w okresie rozbiorów, gdy pomagał kolejnym pokoleniom Polaków zachować poczucie odrębności państwowej i narodowej.
Bolesław Chrobry, syn Mieszka I, przez szesnaście lat prowadził wojny z Niemcami o Miśnię i Łużyce, umacniając zachodnią granicę na Śląsku, a w 1018 roku zajął Grody Czerwieńskie, odzyskując od Rusi ziemie należące niegdyś do państwa jego ojca. Rozwinął wewnętrzną organizację państwa – podział na okręgi grodowe, system obrony granic i wymiaru sprawiedliwości – a przede wszystkim doprowadził do utworzenia w 1000 roku arcybiskupstwa gnieźnieńskiego, co dało polskiemu Kościołowi niezależność organizacyjną i jednoznacznie potwierdziło chrześcijański charakter państwa wobec zachodnich sąsiadów.
Banknot został wyemitowany przez Narodowy Bank Polski i udostępniony do sprzedaży 5 listopada 2025 roku, w nakładzie ograniczonym do 70 tysięcy sztuk – w chwili emisji był to największy pod względem wymiarów banknot kolekcjonerski w historii NBP. Data „21 stycznia 2025 r.” widniejąca na samym banknocie to data zarządzenia Prezesa NBP formalnie wprowadzającego walor do obiegu prawnego, a nie data faktycznego udostępnienia go kolekcjonerom.
Projekt graficzny i zastosowane zabezpieczenia należą do najbardziej zaawansowanych technologicznie rozwiązań stosowanych obecnie przez PWPW S.A. Holograficzny pasek Varifeye® ColourChange z okienkiem w kształcie korony, farba irydyscentna Iris4Note® Gold oraz wielotonalny znak wodny DuoWatermark® to technologie wykorzystywane dotąd sporadycznie na polskich walorach kolekcjonerskich, co czyni ten banknot także swoistą wizytówką możliwości polskiej drukarni zabezpieczeń.
Drzwi Gnieźnieńskie, których fragment zdobi rewers, to jeden z najcenniejszych zabytków sztuki romańskiej w Europie Środkowej. Powstałe w drugiej połowie XII wieku spiżowe wrota katedry gnieźnieńskiej przedstawiają w osiemnastu kwaterach sceny życia i męczeństwa świętego Wojciecha, a przy okazji zawierają jedyny zachowany średniowieczny wizerunek Bolesława Chrobrego – co samo w sobie czyni je bezcennym źródłem ikonograficznym dla historii wczesnopiastowskiej Polski.
Szczególnie interesujący z numizmatycznego punktu widzenia jest przedstawiony na rewersie denar Bolesława Chrobrego z około 1000 roku, opatrzony napisem „Princes Polonie”. To właśnie na tej monecie po raz pierwszy w źródłach pisanych i numizmatycznych pojawia się łacińska nazwa „Polska” – fakt o fundamentalnym znaczeniu dla historii polskiej tożsamości państwowej, który czyni ten skromny srebrny krążek jednym z najważniejszych zabytków wczesnego mennictwa piastowskiego.
Ciekawostkę stanowi także zastosowany na banknocie fragment grotu tzw. Włóczni z Nętna – autentycznego wczesnośredniowiecznego zabytku archeologicznego wydobytego w 2003 roku z jeziora Gągnowo na Pomorzu Zachodnim. Jego obecność na banknocie łączy współczesną technologię zabezpieczeń z realnym, materialnym dziedzictwem epoki, w której żył i panował Bolesław Chrobry.
Banknot „Tysiąclecie koronacji Bolesława Chrobrego” został uhonorowany przez IBNS Mosaic Chapter (oddział International Bank Note Society) tytułem najlepszego banknotu okolicznościowego 2025 roku, o czym delegacja stowarzyszenia poinformowała podczas wizyty w siedzibie Narodowego Banku Polskiego w Warszawie. To wyróżnienie potwierdza wysoką ocenę projektu graficznego i zastosowanych technologii zabezpieczających wśród międzynarodowego środowiska kolekcjonerskiego.
Ze względu na ograniczony nakład, rozbudowany zestaw nowoczesnych zabezpieczeń oraz uznanie w prestiżowym konkursie międzynarodowym, banknot ten ma realną szansę stać się jedną z najbardziej poszukiwanych pozycji w kolekcjach banknotów okolicznościowych NBP ostatnich lat.
Oferowany banknot pochodzi z oryginalnej paczki bankowej. Numer seryjny może różnić się od przedstawionego na zdjęciu.
Pliki do pobrania
20 zł Tysiąclecie koronacji Bolesława Chrobrego 2025