20 zł Mikołaj Kopernik polimer 2023 nr 92592
Koszty dostawy wybranego produktu
Cena dostawy dotyczy tego produktu (w wybranym wariancie - jeśli dotyczy). Może się ona zmienić po dodaniu innych produktów do koszyka.
Kod produktu: 12848
Opis
| Kraj | Polska |
| Stan | UNC |
| Nominał | 20 złotych (PLN) |
| Materiał | polimer |
| Rozmiar | 150 × 77 mm |
| Pick | P-197 |
| Producent (drukarnia) | Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych S.A. |
| Seria | różne |
| Rok emisji | 2023 |
Prezentowany banknot kolekcjonerski o nominale 20 złotych został wprowadzony do obiegu przez Narodowy Bank Polski 9 lutego 2023 roku z okazji 550. rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika, wybitnego polskiego astronoma, matematyka, ekonomisty i duchownego urodzonego 19 lutego 1473 roku w Toruniu. To piętnasty banknot kolekcjonerski wyemitowany przez NBP oraz dopiero drugi w historii polskiego pieniądza papierowego wydrukowany na podłożu polimerowym – po banknocie „Legiony Polskie” z 2019 roku. Projekt opracował Krystian Michalczuk, a wykonawcą, na zlecenie NBP, była Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych S.A. w Warszawie. Nakład ograniczono do 100 000 sztuk, co czyni ten walor jedną z bardziej pożądanych pozycji wśród współczesnych polskich emisji kolekcjonerskich.
Awers
Na awersie umieszczono tzw. toruński portret Mikołaja Kopernika – najbardziej rozpowszechniony wizerunek astronoma, oparty na obrazie przechowywanym w Muzeum Okręgowym w Toruniu. Portret otoczony jest stylizowanymi, grawerskimi przedstawieniami przyrządów astronomicznych, w tym kwadrantu służącego do pomiaru wysokości ciał niebieskich, a także fragmentem graficznej wizualizacji układu heliocentrycznego, nawiązującego do przełomowej teorii Kopernika, według której to Ziemia krąży wokół Słońca, a nie odwrotnie.
Rewers
Rewers banknotu poświęcono dorobkowi Kopernika jako reformatora systemu monetarnego. Zaprezentowano na nim wizerunki historycznych monet związanych z działalnością astronoma: awers i rewers szóstaka gdańskiego, awers szóstaka elbląskiego oraz awers szeląga pruskiego bitego w Toruniu. Uzupełnieniem kompozycji jest kolejny fragment układu heliocentrycznego, a w tle widnieje sylweta Zamku Kapituły Warmińskiej w Olsztynie – twierdzy, którą Kopernik bronił osobiście podczas najazdu krzyżackiego w 1521 roku, pełniąc funkcję administratora dóbr kapituły warmińskiej.
Banknot wyposażono w rozbudowany zestaw zabezpieczeń typowych dla nowoczesnych emisji kolekcjonerskich: efekt kątowy zmieniający obraz w zależności od kąta patrzenia, mikrodruk, obraz tonalny, opalizujący pasek, przezroczyste okienko w podłożu polimerowym oraz wielobarwny obraz widoczny w świetle UV. Najbardziej charakterystycznym elementem jest zaawansowane zabezpieczenie optyczne typu „3D Cinema", które po przechyleniu banknotu ukazuje trójwymiarowy, ruchomy obraz planet krążących wokół Słońca – bezpośrednie i widowiskowe nawiązanie do heliocentrycznej teorii Kopernika.
Warto wiedzieć – i warto mieć
Mikołaj Kopernik to jedna z najważniejszych postaci w historii nauki światowej, autor dzieła „De revolutionibus orbium coelestium" („O obrotach sfer niebieskich", wyd. 1543), w którym przedstawił matematyczny model heliocentryczny Układu Słonecznego. Jego teoria zapoczątkowała rewolucję naukową, która na trwałe zmieniła sposób postrzegania miejsca Ziemi we wszechświecie i uznawana jest za fundament nowożytnej astronomii.
Oprócz osiągnięć astronomicznych Kopernik był również cenionym ekonomistą – jako jeden z pierwszych sformułował zasadę znaną dziś jako prawo Kopernika-Greshama, mówiącą, że „gorszy pieniądz wypiera z obiegu lepszy". Swoje przemyślenia na temat reformy monetarnej Prus Królewskich zawarł w traktacie „Monetae cudendae ratio", co bezpośrednio tłumaczy obecność dawnych monet pruskich na rewersie omawianego banknotu.
Zastosowanie podłoża polimerowego to świadoma decyzja technologiczna – polimer jest znacznie bardziej odporny na zabrudzenia, wilgoć i uszkodzenia mechaniczne niż tradycyjny papier bawełniany, dzięki czemu banknot zachowuje estetykę i czytelność zabezpieczeń przez znacznie dłuższy czas, co ma istotne znaczenie dla kolekcjonerów przechowujących walor przez lata.
Emisja wpisuje się w szerszy, ogólnopolski program obchodów 550. rocznicy urodzin Kopernika w 2023 roku, w ramach którego NBP wyemitował również okolicznościową monetę kolekcjonerską z wizerunkiem astronoma, a liczne instytucje kulturalne i naukowe w całej Polsce organizowały wystawy i wydarzenia popularyzujące jego dorobek.
Warto podkreślić, że mimo upływu niemal pięciu wieków osoba i dokonania Kopernika pozostają przedmiotem dumy narodowej oraz elementem tożsamości kulturowej Polski – jego związki z Toruniem, Fromborkiem, Olsztynem i Warmią są trwale wpisane w historię regionu, co doskonale oddaje ikonografia rewersu banknotu.
Dla kolekcjonerów szczególne znaczenie ma ograniczony nakład wynoszący 100 000 sztuk oraz status drugiego w historii polskiego polimerowego banknotu kolekcjonerskiego – obie te cechy sprawiają, że walor ten cieszy się rosnącym zainteresowaniem na rynku numizmatycznym, zarówno wśród kolekcjonerów polskich emisji okolicznościowych, jak i miłośników nowoczesnych technologii druku zabezpieczeń.
Oferowany banknot pochodzi z oryginalnej paczki bankowej. Numer seryjny może różnić się od przedstawionego na zdjęciu.