20 zł Mikołaj Kopernik polimer 2023 nr 90300
Koszty dostawy wybranego produktu
Cena dostawy dotyczy tego produktu (w wybranym wariancie - jeśli dotyczy). Może się ona zmienić po dodaniu innych produktów do koszyka.
Kod produktu: 12849
Opis
Prezentujemy wyjątkowy banknot kolekcjonerski Narodowego Banku Polskiego o nominale 20 złotych, poświęcony Mikołajowi Kopernikowi – wybitnemu astronomowi, matematykowi, ekonomiście i duchownemu, którego teoria heliocentryczna na trwałe zmieniła obraz wszechświata. Banknot wydrukowano na nowoczesnym podłożu polimerowym, co czyni go jedną z najbardziej zaawansowanych technicznie emisji kolekcjonerskich w historii polskiego pieniądza papierowego.
| Kraj | Polska |
| Stan | UNC |
| Nominał | 20 złotych (PLN) |
| Materiał | polimer (podłoże Guardian™) |
| Rozmiar | 150 x 77 mm |
| Pick | P-197 |
| Producent (drukarnia) | Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych S.A. (PWPW) |
| Seria | różne |
| Rok emisji | 2023 |
Awers
Centralnym elementem awersu jest portret Mikołaja Kopernika w tzw. typie toruńskim – konwencjonalnym wizerunku astronoma, nawiązującym do jego rodzinnego miasta i najpopularniejszej w ikonografii formy przedstawiania jego podobizny. Obok portretu umieszczono stylizowane przedstawienie kwadrantu – dawnego przyrządu astronomicznego służącego do pomiaru wysokości ciał niebieskich, wykorzystywanego przez Kopernika w jego obserwacjach. Dopełnieniem kompozycji jest fragment schematu heliocentrycznego układu słonecznego, symbolizujący przełomową teorię, zgodnie z którą to Słońce, a nie Ziemia, znajduje się w centrum znanego wówczas wszechświata. Na awersie widnieją również godło Narodowego Banku Polskiego, oznaczenie nominału oraz seria i numeracja banknotu. Kompozycję utrzymano w chłodnej, niebiesko-zielonej tonacji barwnej.
Rewers
Na rewersie zastosowano motyw nawiązujący do mniej znanej, ekonomicznej działalności Kopernika – autora traktatu o reformie monetarnej Prus Królewskich. Przedstawiono tu wizerunki dawnych monet obiegowych z epoki: awers i rewers gdańskiego szóstaka, awers elbląskiego szóstaka oraz awers pruskiego szeląga toruńskiego. Obok monet umieszczono kolejny fragment schematu heliocentrycznego układu słonecznego, a w tle kompozycji widnieje zamek kapituły warmińskiej w Olsztynie – warownia, którą Kopernik administrował i skutecznie bronił w czasie konfliktu z zakonem krzyżackim. Całość dopełniają oznaczenia nominału oraz elementy graficzne charakterystyczne dla serii kolekcjonerskich NBP.
Warto wiedzieć – i warto mieć
Banknot wyemitowano 9 lutego 2023 roku z okazji przypadającej w tym samym roku 550. rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika (ur. 19 lutego 1473 roku w Toruniu) oraz 480. rocznicy jego śmierci. Emisja miała charakter wyjątkowy – połączyła nowoczesną technologię druku z hołdem złożonym jednemu z najwybitniejszych Polaków w historii nauki.
Jest to dopiero drugi w historii polski banknot kolekcjonerski wydrukowany na podłożu polimerowym – pierwszym była emisja z 2014 roku upamiętniająca 100-lecie powstania Legionów Polskich. Zastosowanie polimeru znacząco podnosi trwałość banknotu oraz pozwala na wprowadzenie zaawansowanych zabezpieczeń optycznych, w tym dużego przezroczystego okna z efektem 3D Cinema™, w którym widoczna jest animowana, trójwymiarowa wizualizacja Ziemi krążącej wokół Słońca – bezpośrednie nawiązanie do teorii heliocentrycznej.
Projekt banknotu opracował Krystian Michalczuk, a wydrukowała go na zlecenie NBP Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych S.A. – jedna z najbardziej renomowanych drukarni zabezpieczonych w Europie. Nakład ograniczono do 100 tysięcy sztuk, co nadaje emisji status rzadkiej i pożądanej pozycji kolekcjonerskiej.
Motyw rewersu – dawne monety pruskie – nie jest przypadkowy. Kopernik był nie tylko astronomem, ale i wnikliwym obserwatorem gospodarki swoich czasów. W 1526 roku, na zlecenie króla Zygmunta I Starego, opracował traktat „Monetae cudendae ratio” (Rozprawa o biciu monety), w którym sformułował zasadę znaną dziś jako prawo Kopernika-Greshama: „gorszy pieniądz wypiera z obiegu lepszy”. To jedno z pierwszych sformułowań praw ekonomii w historii myśli europejskiej, wyprzedzające o kilkadziesiąt lat prace angielskiego finansisty Thomasa Greshama.
Przedstawiony w tle rewersu zamek kapituły warmińskiej w Olsztynie to miejsce ściśle związane z biografią astronoma. Kopernik pełnił tam funkcję administratora dóbr kapituły warmińskiej, a w 1521 roku skutecznie dowodził obroną twierdzy przed wojskami zakonu krzyżackiego podczas wojny pruskiej. To właśnie w Olsztynie, obok obowiązków administracyjnych i wojskowych, kontynuował swoje obserwacje astronomiczne.
Portret zastosowany na awersie, określany jako „toruński”, nawiązuje do najbardziej rozpowszechnionego w ikonografii typu wizerunku Kopernika, kojarzonego z jego rodzinnym miastem, choć sam banknot nie przedstawia konkretnego obrazu z określonej kolekcji muzealnej. Kwadrant widoczny obok portretu to przypomnienie warsztatu naukowego astronoma, który własnoręcznie wykonywał obserwacje nieba przy użyciu prostych, lecz precyzyjnych narzędzi.
Emisja spotkała się z uznaniem w środowisku branżowym – w 2024 roku banknot otrzymał ex aequo pierwsze miejsce w kategorii „Najlepszy nowy banknot kolekcjonerski” w prestiżowym konkursie Banknote and ID Document of the Year Awards, organizowanym przez brytyjską firmę Reconnaissance International. To potwierdzenie wysokiej jakości projektu graficznego i zastosowanych zabezpieczeń na tle emisji z całego świata.
Dla kolekcjonerów numizmatyki ten banknot to pozycja łącząca kilka wartości jednocześnie: ograniczony nakład, nowoczesną technologię polimerową, nagrodzony projekt graficzny oraz postać patrona o wyjątkowym znaczeniu dla polskiej i światowej nauki. To jedna z tych emisji kolekcjonerskich NBP, które z dużym prawdopodobieństwem na stałe zapiszą się w historii polskiej numizmatyki.
Oferowany banknot pochodzi z oryginalnej paczki bankowej. Numer seryjny może różnić się od przedstawionego na zdjęciu.