20 zł Historia monety polskiej – Grosz Stanisława Augusta 2024
20 zł Historia monety polskiej – Grosz Stanisława Augusta 2024
Usługa kurierska Pocztex, zawiera koszty pakowania, czas D+2
Koszty dostawy wybranego produktu
Cena dostawy dotyczy tego produktu (w wybranym wariancie - jeśli dotyczy). Może się ona zmienić po dodaniu innych produktów do koszyka.
Kod produktu: 13872
Opis
| Kraj | Polska |
| Stan | UNC |
| Nominał | 20 złotych (PLN) |
| Metal / Stop | srebro Ag 925, selektywnie miedziowane |
| Waga | 28,28 g |
| Średnica | 38,61 mm |
| Typ emisji | kolekcjonerska (okolicznościowa) |
| Producent (mennica) | Mennica Polska S.A. na zlecenie NBP |
| Nakład | do 10 000 szt. |
| Rok emisji | 2024 |
Prezentowana moneta to kolejna, szesnasta już odsłona wydawanej przez Narodowy Bank Polski od 2013 roku serii „Historia monety polskiej”, a zarazem jedenasta pozycja o nominale 20 złotych w tym cyklu. Emisja pod tytułem „Grosz z miedzi krajowej Stanisława Augusta” trafiła do obiegu 7 sierpnia 2024 roku i przypomina jeden z najciekawszych epizodów reformy pieniężnej ostatniego króla Rzeczypospolitej.
Awers
Po lewej stronie awersu umieszczono wizerunek orła w koronie – godło ustalone dla Rzeczypospolitej Polskiej, a w otoku napisy „RZECZPOSPOLITA POLSKA” oraz oznaczenie nominału „20 ZŁ” i roku emisji „2024”. Po prawej stronie zaprojektowano stylizowany rewers historycznego grosza z 1786 roku: tarczę z wizerunkami Orła, Pogoni oraz umieszczonym pośrodku Ciołkiem – herbem rodowym Poniatowskich. W tle widnieje reprodukcja medalu autorstwa Jana Filipa Holzhäussera z lat 1766–1767, przedstawiającego rzymską boginię Junonę Monetę, patronkę mennictwa, nawiązującą do przeprowadzonej wówczas reformy monetarnej.
Rewers
Na rewersie, po lewej stronie, znajduje się stylizowany superekslibris króla Stanisława Augusta Poniatowskiego: pięciopolowa tarcza herbowa zwieńczona zamkniętą koroną, ujęta gałązkami, ze wstęgą Orderu Orła Białego u dołu. Po prawej stronie umieszczono stylizowany awers historycznego grosza z 1786 roku z monogramem króla oraz datą „1786”. Wzdłuż otoku biegnie napis „GROSZ Z MIEDZI KRAJOWEJ STANISŁAWA AUGUSTA”. Moneta wykonana jest stemplem lustrzanym, z zastosowaniem matowienia laserowego oraz selektywnego, dwustronnego miedziowania, które podkreślają kontrast między elementami reliefu a tłem i nawiązują kolorystycznie do pierwowzoru – monety bitej z miedzi.
Warto wiedzieć – i warto mieć
U progu swojego panowania Stanisław August Poniatowski zastał Rzeczpospolitą pogrążoną w chaosie monetarnym – rynek zalewały sfałszowane i podrabiane monety obcego pochodzenia, co osłabiało zaufanie do krajowego pieniądza i szkodziło gospodarce. W odpowiedzi na apele sejmowe w 1765 roku powołano Komisję Mienniczą, na której czele stanął kanclerz wielki koronny Andrzej Zamoyski, mającą uporządkować system menniczy państwa.
Owocem prac komisji była reforma monetarna, która weszła w życie 10 lutego 1766 roku wraz z uroczystym uruchomieniem nowej mennicy warszawskiej. Nowe przepisy pozbawiły mocy obiegowej fałszywe i obce monety oraz wprowadziły spójny, oparty na jednolitych normach system pieniężny.
Jedną z najważniejszych nowości reformy było rozbudowanie systemu monet miedzianych – obok szeląga i półgrosza wprowadzono grosz oraz trojak. Monety te bito z tzw. funta kolońskiego miedzi (467,624 grama), z którego wykonywano 120 groszy, 240 półgroszy lub 360 szelągów, co pozwalało precyzyjnie kontrolować wartość kruszcową emisji.
W nowym systemie walutowym talar odpowiadał 8 złotym, czyli 32 groszom srebrnym lub aż 240 groszom miedzianym, natomiast złoty dzielił się na 4 grosze srebrne lub 30 groszy miedzianych – wcześniej złoty odpowiadał wyłącznie 30 groszom srebrnym. Grosz miedziany, dzięki niskiej wartości nominalnej, szybko stał się monetą powszechnie używaną w codziennych, drobnych transakcjach handlowych.
Za artystyczną stronę reformy odpowiadał sprowadzony z Drezna medalier Jan Filip Holzhäusser, zatrudniony przez króla jako nadworny twórca projektów monet i medali. To właśnie jego autorstwa medal z wizerunkiem Junony Monety, upamiętniający reformę z 1766/1767 roku, posłużył jako inspiracja dla tła awersu opisywanej monety kolekcjonerskiej.
Obecna na obu stronach historycznego grosza tarcza herbowa z Orłem, Pogonią i Ciołkiem symbolicznie łączyła godła Korony i Litwy z herbem rodowym samego monarchy, podkreślając jego osobiste zaangażowanie w kształt i jakość bitego wówczas pieniądza – Stanisław August był władcą, który przykładał wyjątkową wagę do estetyki i wiarygodności monety państwowej.
Współczesną monetę zaprojektowała Dominika Karpińska-Kopiec, a jej wykonanie – łączące klasyczne srebro próby 925 z selektywnym miedziowaniem i laserowym matowieniem – w interesujący sposób nawiązuje formą do oryginału, mimo że sam pierwowzór był monetą miedzianą, a nie srebrną.
Nakład ograniczony do 10 000 sztuk czyni tę emisję jedną z rzadziej spotykanych pozycji w cenionej przez kolekcjonerów serii „Historia monety polskiej”, która od ponad dekady w przystępny sposób przybliża najważniejsze karty wielowiekowej historii polskiego mennictwa.
Oferowana moneta pochodzi z oryginalnego worka lub rolki menniczej i zachowana jest w stanie UNC. Egzemplarz może nieznacznie różnić się od przedstawionego na zdjęciu.
Zaloguj przez Facebooka
Zaloguj przez Google
