20 zł 1 złoty II Rzeczypospolitej 2026

Awers

W górnej części awersu przedstawiono stronę monety 1 złoty z 1929 roku z ukoronowanym Orłem Białym oraz napisem „RZECZPOSPOLITA POLSKA · 1929”. Historyczny wizerunek został odwzorowany jako najważniejszy motyw emisji i przypomina jedną z najbardziej charakterystycznych monet obiegowych II Rzeczypospolitej.

U dołu, na wyodrębnionej powierzchni w kształcie koła, znajduje się współczesny wizerunek Orła Białego ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej. Pod godłem, po prawej stronie, umieszczono znak Mennicy Polskiej „m/w”. W otoku widnieje napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA · 2026”, a poniżej oznaczenie aktualnego nominału „20 ZŁ”.

Tło awersu tworzy fragment dekoracyjnego portalu znajdującego się nad wejściem do głównej sali operacyjnej dawnej siedziby Banku Polskiego S.A. przy ulicy Bielańskiej w Warszawie. Motyw architektoniczny przypomina o instytucji odpowiedzialnej za stabilizację polskiego pieniądza po reformie walutowej Władysława Grabskiego.

Rewers

Centralną część rewersu zajmuje odwzorowanie strony nominałowej monety 1 złoty z 1929 roku. Widoczna jest duża cyfra „1”, poniżej napis „ZŁOTY”, a całość otacza charakterystyczny ornament geometryczno-roślinny. W dolnej części historycznego wzoru znajduje się znak Mennicy Państwowej w Warszawie.

W górnej części współczesnej monety biegnie półkolem napis „1 ZŁOTY II RZECZYPOSPOLITEJ”, określający temat emisji. Tło wypełnia powiększony ornament zaczerpnięty z rewersu przedwojennej złotówki, dzięki czemu historyczna dekoracja staje się integralną częścią nowoczesnego projektu.

Autorką projektu obu stron monety kolekcjonerskiej jest Dominika Karpińska-Kopiec. Kompozycja została zbudowana na zasadzie zestawienia oryginalnego pieniądza II Rzeczypospolitej ze współczesnymi symbolami państwowymi, ukazując ciągłość polskiej tradycji monetarnej.

Warto wiedzieć – i warto mieć

Moneta została wyemitowana jako kolejna pozycja serii Narodowego Banku Polskiego „Historia monety polskiej”. Cykl prezentuje najważniejsze typy pieniądza używanego na ziemiach polskich – od monet średniowiecznych po emisje nowożytne i współczesne. Każda pozycja odtwarza wybrany historyczny wzór, a zarazem przedstawia go w nowoczesnej formie srebrnej monety kolekcjonerskiej.

Przedwojenna moneta 1 złoty z datą 1929 została wykonana z niklu i zastąpiła wcześniejsze srebrne złotówki z motywem żniwiarki. Na jednej stronie znajdował się Orzeł Biały w koronie, a na drugiej duża cyfra nominału otoczona dekoracyjnym ornamentem. Projekt wyróżniał się prostotą, czytelnością i geometrycznym układem typowym dla wzornictwa końca lat dwudziestych XX wieku.

Wprowadzenie złotego było jednym z najważniejszych elementów reformy walutowej przeprowadzonej w 1924 roku przez rząd Władysława Grabskiego. Nowa waluta zastąpiła gwałtownie tracącą wartość markę polską i została podzielona na sto groszy. Reforma miała ustabilizować gospodarkę odrodzonego państwa oraz odbudować zaufanie do polskiego pieniądza po okresie hiperinflacji.

Moneta jednozłotowa z 1929 roku była bita w Mennicy Państwowej w Warszawie. Jej niklowe krążki, duża masa oraz wyraźny relief sprawiały, że stanowiła solidny pieniądz codziennego użytku. W obiegu pozostawała również w okresie okupacji, a formalnie została wycofana po zakończeniu II wojny światowej. Egzemplarze zachowane w wysokich stanach należą dziś do cenionych monet obiegowych II Rzeczypospolitej.

Istotnym elementem współczesnego projektu jest zestawienie dwóch wizerunków Orła Białego: historycznego godła z 1929 roku i godła obowiązującego w 2026 roku. Podobieństwo obu przedstawień podkreśla ciągłość polskiej państwowości mimo wojny, okupacji, okresu komunistycznego i późniejszego odrodzenia suwerennej Rzeczypospolitej.

Monetę wykonano ze srebra próby 925 w jakości lustrzanej, a jej nakład ograniczono do 10 000 egzemplarzy. Połączenie wysokiej jakości wykonania, niskiego nakładu, historycznego wzoru oraz tematyki związanej z pieniądzem II Rzeczypospolitej sprawia, że stanowi ona ważne uzupełnienie pełnej serii „Historia monety polskiej” i atrakcyjny walor dla kolekcjonerów polskiego mennictwa.

Oferowana moneta pochodzi z oryginalnego worka lub rolki menniczej i zachowana jest w stanie UNC. Egzemplarz może nieznacznie różnić się od przedstawionego na zdjęciu.