10 euro Austria Len 2025
Wysyłka przez Pocztę Polską. cena zawiera również koszty pakowania, czas D+4
Koszty dostawy wybranego produktu
Cena dostawy dotyczy tego produktu (w wybranym wariancie - jeśli dotyczy). Może się ona zmienić po dodaniu innych produktów do koszyka.
Kod produktu: 15050
Opis
| Kraj | Austria |
| Stan | UNC |
| Nominał | 10 euro (EUR) |
| Metal / Stop | miedź, Cu 999/1000 |
| Waga | 15 g |
| Średnica | 32 mm |
| Typ emisji | okolicznościowa (kolekcjonerska) |
| Producent (mennica) | Münze Österreich, Wiedeń |
| Nakład | 130 000 sztuk |
| Rok emisji | 2025 |
Prezentowana moneta to austriackie 10 euro „Aufdirndln – Leinen” (pol. „Do dirndla – len”) z 2025 roku, otwierające nową, wieloczęściową serię kolekcjonerską Münze Österreich zatytułowaną „gschneizt & kampelt”, poświęconą tradycyjnym strojom i materiałom alpejskim. Egzemplarz wybito w czystej miedzi (Cu999) w jakości stempla zwykłego (UNC), a projekt graficzny opracowały Anna Schlindner i Elena Dolgova.
Awers
Strona wartościowa monety mieści napis REPUBLIK ÖSTERREICH (Republika Austrii) oraz oznaczenie nominału 10 EURO i rok emisji 2025. Głównym motywem jest kompozycja narzędzi związanych z obróbką lnu: po lewej stronie trzy szpulki koronki klockowej (niem. „Klöppel”), symbolizujące rękodzielniczą sztukę koronczarstwa, po prawej zaś fragment wzoru wykonanego techniką modrodruku (niem. „Blaudruck”) wraz z drewnianym stemplem – tzw. „modelem” – służącym do odbijania wzoru na płótnie lnianym.
Rewers
Na stronie głównej przedstawiono młodą kobietę w tradycyjnym stroju alpejskim: lnianej bluzce oraz gorsetowym dirndlu z fartuszkiem zdobionym wzorem modrodruku. W uniesionej lewej dłoni oraz w koszyku niesionym w prawej ręce trzyma niebieskie kwiaty lnu – rośliny, z której włókien powstaje tkanina użyta do uszycia jej stroju. W tle widoczny jest poziomy pas ornamentalny utrzymany w stylistyce modrodruku, nawiązujący do wzornictwa użytego na fartuszku.
Warto wiedzieć – i warto mieć
Moneta „Aufdirndln – Leinen” zapoczątkowuje czteroczęściową serię „gschneizt & kampelt” (gwarowo: „elegancko ubrany i wyczesany”), poświęconą austriackim strojom ludowym i materiałom, z których je wykonywano. Po edycji „Leinen” (len, 2025) w tym samym roku ukazała się moneta „Aufbrezeln – Leder” (skóra), a w 2026 roku serię mają dopełnić „Aufjuchazn – Loden” (sukno lodenowe) oraz „Aufpirschen – Horn” (róg).
Dirndl, dziś kojarzony przede wszystkim z odświętną, reprezentacyjną kreacją noszoną podczas świąt i festynów w rodzaju monachijskiego Oktoberfestu, przez stulecia był przede wszystkim praktycznym strojem roboczym kobiet wiejskich w Austrii i Bawarii. Dopiero na przełomie XIX i XX wieku, za sprawą mieszczaństwa i arystokracji spędzającej lato w alpejskich kurortach, dirndl awansował do rangi eleganckiej mody, zachowując przy tym ludowe korzenie kroju i zdobień.
Charakterystycznym elementem stroju jest fartuszek wiązany na kokardę – jej położenie tradycyjnie miało nieść informację o stanie cywilnym noszącej go kobiety: kokarda z lewej strony sygnalizowała pannę na wydaniu, z prawej – mężatkę lub związek, z tyłu – wdowę, a na środku – dziewczynkę. Ten zwyczajowy „szyfr” do dziś bywa przywoływany jako ciekawostka towarzysząca strojom ludowym Alp.
Len uprawiano w krajach alpejskich od wieków, a jego włókna od dawna stanowiły podstawę tkactwa domowego, zwłaszcza na terenach dzisiejszej Dolnej Austrii, w tym w regionie Waldviertel, gdzie tradycja przędzenia i tkania lnu przetrwała jako element lokalnego dziedzictwa rzemieślniczego. Roślina ta, z niebieskimi kwiatami widocznymi na monecie, była przez stulecia jednym z najważniejszych surowców tekstylnych Europy Środkowej, zanim wyparła ją bawełna.
Widoczna na monecie technika modrodruku (Blaudruck) to tradycyjna metoda barwienia tkanin z użyciem drewnianych form i błękitu indygo, praktykowana w rzemiośle alpejskim od XVIII wieku. W 2018 roku UNESCO wpisało tę technikę na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości jako dziedzictwo dzielone wspólnie przez Austrię, Czechy, Niemcy, Węgry i Słowację, co podkreśla jej ponadnarodowe znaczenie w regionie.
Koronka klockowa, przedstawiona na stronie wartościowej w postaci trzech szpulek, to kolejne tradycyjne rzemiosło związane z obróbką lnianych i innych nici, wymagające wielu lat wprawy i precyzji. Jej obecność na monecie podkreśla wielowarstwowość tematyczną emisji, łączącej motyw rolniczy (uprawa lnu), tekstylny (tkactwo i modrodruk) oraz rękodzielniczy (koronczarstwo).
Emisja „Aufdirndln – Leinen” dostępna jest w trzech wariantach: opisywanej monecie miedzianej o nakładzie 130 000 sztuk w jakości stempla zwykłego, a także w dwóch wariantach srebrnych (stop Ag 925) – w jakości „handgehoben” (ręcznie podniesiony relief) oraz w wysokiej jakości lustrzanej (proof), obie o znacznie ograniczonym, ściśle limitowanym nakładzie. Miedziana odmiana, mimo nominału 10 euro, stanowi w Austrii prawny środek płatniczy, choć ze względu na wartość kolekcjonerską praktycznie nie pojawia się w codziennym obiegu.
Oferowana moneta pochodzi z oryginalnego worka lub rolki menniczej i zachowana jest w stanie UNC. Egzemplarz może nieznacznie różnić się od przedstawionego na zdjęciu.